Basra Körfezi’nden ekimde günlük 17,1 milyon varil ihracat; rafine ürünler normalin yarısını biraz aştı

Basra Körfezi’ndeki ihracatçı ülkeler ekim ayında ham petrol, kondensat ve rafine ürünleri günlük ortalama 17,1 milyon varil yükledi. Bu miktar, eylüldeki günlük 18,9 milyon varilin altına geriledi. Rafine ürün sevkiyatı günlük 3,1 milyon varille olağan düzeyin biraz üzerinde, yaklaşık yarısı kadardı.

Reuters, 3’ünde deniz taşımacılığını izleyen Vortexa’nın geçici verilerini aktardı. Veriler ham petrol, kondensat ve rafine ürünleri kapsarken sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ile İran ihracatını dışarıda bıraktı. Toplam hacim, savaş öncesi seviyenin yaklaşık dörtte üçünde kaldı.

Vortexa analisti George Morris, “Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin artmasıyla Orta Doğu’nun deniz yoluyla petrol ihracatı, son savaşın ardından ulaştığı zirveden bir miktar geriledi” dedi. Morris, ekimdeki ihracat düşüşüne ve boğaz çevresindeki risklere dikkat çekti.

Ham petrol ve kondensat ihracatı ekimde günlük ortalama 14 milyon varile ulaştı; bu, savaş öncesi seviyenin yaklaşık yüzde 86’sıydı. Veriler, ham petrol grubundaki ihracatın rafine ürünlere kıyasla daha hızlı toparlandığını gösterdi.

Rafine ürün sevkiyatı eylülde toparlanmıştı. Lloyd’s List, 6 Ekim’de yayımladığı analizde Basra Körfezi limanlarından yapılan rafine ürün yüklemelerinin önceki aya göre yüzde 50, kriz dönemindeki en düşük seviyeye göre yüzde 164 arttığını bildirdi.

Buna rağmen eylül sevkiyatı savaş öncesi düzeyin altında kaldı. Lloyd’s List, rafine ürün sevkiyatındaki toparlanmanın yavaş olmasının nedenleri arasında Orta Doğu’daki rafinerilerin düşük kapasiteyle çalışmasını gösterdi.

Eylül verisi limanlardaki rafine ürün yüklemelerini, ekim verisi ise bölgenin ham petrol, kondensat ve rafine ürün ihracatını kapsıyor. Kapsamlar farklı olduğundan, eylüldeki rafine ürün yükleme artışından ekim ayında rafine ürün ihracatının da arttığı sonucu çıkarılamaz.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2025’te Hürmüz Boğazı’ndan geçen ham petrol ve rafine ürün miktarını günlük ortalama yaklaşık 20 milyon varil olarak hesapladı. Bunun 4,93 milyon varilini rafine ürünler oluşturdu.

IEA, boğazdan geçen petrolün yaklaşık yüzde 80’inin Asya’ya yöneldiğini ve Güney Kore ile Japonya’nın boğazdan geçen ham petrole özellikle bağımlı olduğunu belirtti. Hürmüz Boğazı, Asya’nın enerji arzıyla doğrudan bağlantılı önemli bir taşıma güzergâhı.

İki veri setinin kapsamı farklı. IEA’nın boğazdan geçiş hesabına İran kaynaklı hacimler dahil edilirken Vortexa’nın ekim ayı bölgesel ihracat hesabı İran’ı kapsamıyor. Bu nedenle iki sayı arasındaki fark, bu yılki düşüş miktarı olarak hesaplanamaz.

Petrol üreticisi ülkelerin ihracatı, boğazdan geçen hacim ve alternatif güzergâhlardan yapılan ihracat farklı kapsamları ve rotaları ifade ediyor.

TokenPost daha önce Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısının üç ayın en düşük seviyesine indiğini bildirmişti. Gemi trafiği ile petrol ihracatı farklı göstergeler olduğundan, trafikteki düşüş doğrudan ihracat kaybına çevrilemez.

Reuters, 9’unda ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırı olasılığını düşük gördüğüne ilişkin açıklamasını ve Hürmüz yakınlarında gemilere yönelik saldırı haberlerini birlikte aktardı. Bu gelişmeler, aylık yükleme verilerinin o sıradaki petrol fiyatı hareketlerini tek başına açıklamayı neden zorlaştırdığını gösteriyor.

Ekim verileri geçici nitelikte. Hürmüz Boğazı’ndan geçen bazı gemiler güvenlik gerekçesiyle takip sinyallerini kapatıyor; yükleme durumunu doğrulamak için kimi zaman uydu görüntülerine ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle verilerin derlenmesi gecikebiliyor.

Vortexa, ek gemi bilgileri doğrulandıkça daha önce açıkladığı eylül verilerini yukarı yönlü revize etti. Ekim verileri tek başına Güney Kore’deki arz veya fiyat etkisini hesaplamaya yetmiyor.