ABD'de altına %28 vergi: Sabit oran değil

ABD'de altın alım satımından elde edilen kâr, normal hisse senedi kazançlarından farklı bir vergi rejimine tabi olabiliyor. Bir yılı aşan sürede elde tutulan altın ve bazı fiziki altına dayalı borsa yatırım fonlarının (ETF) uzun vadeli kazançlarında %28'e kadar vergi uygulanabiliyor.

ABD İç Gelir İdaresi (IRS), Publication 550 dokümanında altın, gümüş ve platin gibi metalleri 'koleksiyon parçası' kategorisinde sınıflandırıyor. Bir yılı aşkın süre elde tutulan külçe ve madeni paralardan doğan kazanç, koleksiyon parçası uzun vadeli kazancı sayılıyor ve %28'lik üst sınıra tabi olabiliyor.

Ancak %28 sabit bir oran değil. Mükellefin genel gelir vergisi dilimi %28'in altındaysa, daha düşük oran uygulanabiliyor. Altın kazancının tek tip biçimde %28 üzerinden vergilendirildiği yönündeki anlatım, gerçek sistemin basitleştirilmiş bir hâli sadece.

Elde tutma süresi de oranı belirleyen kriterlerden biri. IRS verilerine göre bir yıl veya daha kısa sürede elde tutulan pozisyonlardan doğan kısa vadeli kazanç, normal gelir vergisi diliminden hesaplanıyor. Aynı altın yatırımı olsa da bir yılın aşılıp aşılmadığı, hangi hesapta tutulduğu ve ürünün yapısı hesaplamayı değiştiriyor.

Altın ETF'leri de bu kuralın dışında kalmıyor. iShares Gold Trust(IAU), 2026 tarihli ABD Sermaye Piyasası Kurulu (SEC) başvurusunda ürünü ABD federal gelir vergisi açısından 'grantor trust' olarak tanımladı. Bu yapıda pay sahibi, trust içindeki altını payı oranında doğrudan elinde tutuyormuş gibi değerlendirilebiliyor.

Aynı belgede, bireysel yatırımcıların bir yılı aşan sürede elde tuttuğu paylardan elde ettiği kazancın altın koleksiyon parçası kazancı sayılabileceği ve %28'e kadar vergiye tabi olabileceği belirtildi. Fiziki altın barındıran ETF'lerin normal hisse senedi ETF'leriyle aynı vergi yapısına sahip olduğunu söylemek bu yüzden kolay değil.

Grantor trust, trust'ın kendisinden çok pay sahibini vergi açısından gerçek sahip sayan bir yapı. Yatırımcı altını doğrudan satın almasa, sadece ETF payı tutsa bile, trust'ın elindeki altında payı olduğu kabul edilebiliyor. Bu nedenle bir ürünün adında 'ETF' geçmesi, aynı vergi rejimine tabi olacağı anlamına gelmiyor.

Altın madenciliği şirketlerine yatırım yapan ETF'lerle fiziki altın barındıran ETF'lerin dayanak varlığı baştan farklı. Birincisi maden şirketlerinin hisselerine yatırım yapan bir ürün, ikincisi ise trust veya fonun doğrudan altın tuttuğu bir yapı olabiliyor. Vergisel sınıflandırma, ürünün izahnamesi ve kamuya açıklanan belgeler üzerinden teyit edilmesi gereken bir konu.

Bu konu, ABD dışındaki yatırımcılar için de sadece bir vergi mevzuatı haberi olmaktan çıkıyor. Yurt dışı borsalarda işlem gören altın ETF'lerine erişen yatırımcılar, ürünü sıradan bir hisse senedi ETF'i gibi değerlendirmeye eğilimli olabiliyor. Ancak fiziki altın barındırıp barındırmadığı, madencilik hissesine mi yatırım yaptığı yoksa trust yapısında mı olduğu, vergisel muameleyi değiştirebiliyor.

Son dönemdeki altın fiyatı hareketleri de yatırımcı ilgisini artıran etkenlerden. TokenPost daha önce küresel altın bazlı ETF'lere giren fon akışını haberleştirmişti. O dönem altın bazlı ETF talebi ve merkez bankası alımları, güvenli liman tercihinin göstergesi olarak değerlendirilmişti.

Maliyet belgelendirmesi de bir diğer değişken. IRS Topic 703, bir varlığın 'basis' değerinin, yani vergi hesaplamasının çıkış noktasının genellikle alış fiyatı ve alımla ilgili masraflardan oluştuğunu açıklıyor. Vergi hesaplamasının başlangıcı satış fiyatının tamamı değil, satış fiyatından basis'in çıkarılmasıyla bulunan kazanç.

Miras ve bağış durumları basis hesaplamasını farklılaştırabiliyor. Publication 551'e göre, miras kalan varlığın basis'i genellikle ölüm tarihindeki rayiç piyasa değeri üzerinden belirleniyor; bağışla gelen varlıkta ise kural olarak bağışçının basis'i devralınıyor. Doğrudan satın alınan altın, bağışla gelen altın ve miras kalan altın aynı varlık olsa da, vergi hesabının başlangıç noktası farklı olabiliyor.

Net yatırım geliri vergisi de ayrı değerlendirilmesi gereken bir başlık. IRS, bireyin düzeltilmiş brüt gelirinin (MAGI) belirli bir eşiği aşması durumunda %3,8 oranında ek net yatırım geliri vergisi uygulanabileceğini belirtiyor. Eşik, evli ortak beyanda 250 bin dolar, bekar veya hane reisi statüsünde 200 bin dolar, evli ayrı beyanda ise 125 bin dolar olarak belirlendi.

Bildirim yükümlülükleri de netleşti. IRS'in 2026 tarihli Form 1099-B kılavuzu, kıymetli maden satışlarından ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) onaylı standartlara uymayan veya asgari miktarın altında kalan işlemlerin bildirim istisnası kapsamına girebileceğini açıkladı. Ancak aynı müşterinin 24 saat içindeki işlemleri birlikte değerlendiriliyor.

National Coin & Bullion Association, bu düzenlemenin kıymetli maden bayileri ve yatırımcılar arasındaki karışıklığı azalttığını belirtti. Kıymetli maden satış bildirim kriterleri vergilendirme meselesinden ayrı olsa da, işlem bilgilerinin nasıl raporlanacağını belirleyen pratik bir ölçüt.

Bu konu, altın fiyatının yönünden çok vergi sınıflandırmasıyla ilgili. ABD vergi mevzuatında altın kazancına elde tutma süresi, ürün yapısı, maliyet belgelendirmesi ve gelir eşikleri birlikte etki ediyor. Altın ETF'lerinin normal hisse senedi ETF'leriyle aynı şekilde vergilendirildiğini söylemenin doğru olmadığı bir kez daha ortaya çıkıyor.