31 ton altın talebine İngiltere'den hukuki karar bekleniyor

Venezuela hükümeti ile muhalefeti, İngiltere Merkez Bankası'nda(Bank of England) saklanan 31 ton altının iadesi için birlikte harekete geçti. Söz konusu altının güncel değeri 4 milyar dolar olarak hesaplanıyor; Venezuela tarafı bu tutarı Haziran ayındaki deprem hasarının onarımında kullanmayı planladığını açıklıyor.

Financial Times(FT), Venezuela hükümeti ile muhalefetinin İngiltere Merkez Bankası'nda tutulan uluslararası rezerv varlıklarının geri alınması için ortak hareket ettiğini bildirdi. Taraflar yayınladıkları ortak açıklamada, bankada bulunan Venezuela'ya ait uluslararası rezervlerin geri kazanılmasını hedeflediklerini duyurdu.

Söz konusu altın, İngiltere'nin 2018'den bu yana Nicolás Maduro(Nicolás Maduro) hükümetini tanımaması nedeniyle erişime kapalı durumda. FT, Venezuela geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez'in(Delcy Rodríguez) Kral III. Charles'a(Charles III) altının iadesi için başvurduğunu aktardı.

Tartışmanın odağında altının mülkiyetinden çok, Venezuela Merkez Bankası adına İngiltere'deki varlıklara talimat verme yetkisinin kimde olduğu sorusu yer alıyor. İngiltere Yüksek Mahkemesi'nin dava özetine göre, Maduro yanlısı yönetim kurulu ile Juan Guaidó'ya(Juan Guaidó) bağlı yönetim kurulu ayrı ayrı Venezuela Merkez Bankası'nı temsil yetkisi iddia etti ve İngiltere Merkez Bankası'ndaki rezervler ile Deutsche Bank altın takası kapsamındaki fonlar için birbirinden farklı talimatlar verdi.

İngiliz mahkeme kayıtları da aynı tabloyu doğruluyor. 2023 tarihli mahkeme belgelerinde dava, Venezuela'nın altın rezervlerinin yaklaşık yarısının -o dönemki değeriyle 1 milyar 950 milyon dolarlık kısmın- kontrolüne ilişkin bir uyuşmazlık olarak tanımlanıyor.

İngiltere Merkez Bankası, hangi yönetim kurulunun talimatına uyması gerektiği konusunda mahkemeden karar istedi. Merkez bankası rezervlerini elinde tutan bir kurumun, siyasi olarak rekabet eden iki taraftan yalnızca birinin talimatıyla varlığı devretmesi, temsil yetkisine ilişkin karar sonradan değişirse hukuki sorumluluk doğurabiliyor.

Merkez bankalarının altınını yurt dışında saklaması genelde ödeme güvenilirliği ve likidite sağlamaya yönelik bir uygulama. Ancak devlet tanıma, yaptırım ve temsil yetkisi anlaşmazlıkları bir araya geldiğinde, saklanan varlık hem finansal bir varlık hem de diplomatik-hukuki ihtilafın konusu haline geliyor.

Bu yıl tablo değişti. İngiltere Avam Kamarası Kütüphanesi'nin derlemesine göre ABD, 3 Ocak'ta Karakas'ta Maduro'yu tutukladı; Rodríguez ise 5 Ocak'ta geçici Devlet Başkanlığı görevine başladı.

İngiltere Başbakanlığı, 3 Ocak'taki açıklamasında Maduro yönetiminin sona erdiğine değinirken Venezuela'nın güvenli ve barışçıl bir geçiş sürecini desteklediklerini belirtti. İngiltere hükümetinin siyasi tanıma konusundaki tutumu, İngiltere Merkez Bankası'nın hukuki netlik talep etmesinin arka planında duruyor.

Venezuela içinde fonun kullanımına ilişkin şeffaflık mekanizmaları da tartışılıyor. Muhalefetten bir isim FT'ye, iki tarafın iade edilecek fonun başka amaçlarla kullanılmasını önleyecek bir mekanizma üzerinde görüştüğünü aktardı.

Altın fiyatındaki yükseliş de meselenin büyüklüğünü artırdı. Erişimin kapalı olduğu süre boyunca altının değeri yaklaşık 4 milyar dolara çıktı; bu tutar Venezuela için deprem onarımı ve uzayan yaptırımların yarattığı mali baskıyı hafifletebilecek bir kaynak olarak gösteriliyor.

Yatırımcılar açısından bu gelişme, altın fiyatının yönünden çok merkez bankası rezervlerinin saklanması, yaptırımlar ve hukuki kontrol meselesi olarak öne çıkıyor. Yayınımız daha önce İngiltere Merkez Bankası ile İngiliz finansal otoritelerinin toptan finansal piyasaların tokenizasyonuna ilişkin ortak bir vizyon açıkladığını bildirmişti.

Ancak bu talep henüz doğrudan bir iadeye dönüşmüş değil. FT, İngiltere Merkez Bankası'nın yetkili tarafın kim olduğu konusunda hukuki netlik talep ettiğini aktardı.

Altının fiilen iade edilebilmesi için Venezuela Merkez Bankası'nın temsil yetkisi, İngiltere hükümetinin tanıma kararı ve mahkeme sürecinin bir araya gelmesi gerekiyor. Şu ana kadar kamuoyuna yansıyan bilgilerde iade için bir takvim yer almıyor.