300 milyar dolarlık stabilcoin piyasasında faiz yasağı borsa ödüllerine sıçradı

ABD'de stabilcoin düzenlemesi tartışması, ihraççılara getirilen faiz yasağından borsa ve iş ortaklarının sunduğu ödüllerin sınırlarına kayıyor. Stabilcoin piyasa değeri 300 milyar doları aşarken, banka mevduatına dayalı model ile kripto platformlarının ödül modeli karşı karşıya geldi.

ABD Resmi Yayın Ofisi (Government Publishing Office), GENIUS Yasası'nın (GENIUS Act) 18 Temmuz 2025'te 119-27 sayılı Kamu Kanunu olarak onaylandığını açıkladı. Yasa metni, lisanslı ödeme stabilcoin ihraççılarının ve yurt dışı ödeme stabilcoin ihraççılarının, elde tutma, kullanım ve muhafazayla doğrudan bağlantılı biçimde sahiplerine faiz veya getiri ödemesini yasaklıyor.

Tartışmanın odağında ise ihraççı değil, borsa ya da iş ortaklarının sunduğu ödüller var. Coinbase(COIN), GENIUS Yasası'nın kabulünün ardından USD Coin(USDC) sahiplerine yüzde 4,1'e, Coinbase One abonelerine ise yüzde 4,5'e varan ödül kazandırabileceğini duyurdu. Aynı şirketin kullanıcı sözleşmesi, Coinbase'in bir mevduat kuruluşu olmadığını ve USDC cüzdanının mevduat hesabı sayılmadığını belirtiyor.

Bankacılık kesimi bu yapıyı fiilen mevduat benzeri bir getiri olarak görüyor. Amerikan Bankacılar Birliği (American Bankers Association) ve eyalet bankacılık dernekleri, Kongre'ye gönderdikleri mektupta stabilcoin'lerin bir tasarruf ya da yatırım ürünü değil, ödeme aracı olarak işlev görmesi gerektiğini savundu. Borsa ve iş ortaklarının ödediği ödüllerin mevduat toplama ve kredi verme kapasitesini zayıflatarak yerel topluluklara zarar verebileceği öne sürülüyor.

Kripto sektörünün itirazı ise farklı. Coinbase, yerel banka mevduatlarındaki çıkış ile stabilcoin büyümesi arasında anlamlı bir bağ kurmanın güç olduğunu savunuyor. CoinDesk'in analizine göre bankalar henüz mevduat sahibi kaybetmiyor, kredi verme de banka kâr modelindeki payını zaten küçültmüş durumda.

DefiLlama verilerine göre toplam stabilcoin piyasa değeri 309 milyar 836 milyon dolar. Tether(USDT) ve USDC piyasanın büyük bölümünü oluşturuyor. ABD Merkez Bankası (Fed), 6 Nisan'da stabilcoin piyasa değerinin 317 milyar dolara ulaştığını, karmaşık aracılık yapıları ve dikey entegrasyonun piyasa şeffaflığını azaltabileceğini belirtti.

Stabilcoin, genellikle dolar gibi bir itibari para biriminin değerine sabitlenecek şekilde tasarlanan bir kripto varlık türü. İhraççı rezerv varlık biriktirip token ihraç ediyor, kullanıcılar da bunu borsa veya ödeme ağlarında transfer, ödeme ya da işlem teminatı olarak kullanıyor. Ödül ödemesinin bu kadar hassas bir konu olmasının nedeni, bu yapının ödeme aracı ile mevduat benzeri ürün arasındaki sınırı bulanıklaştırabilmesi.

Bankalar mevduat toplayıp kredi vererek faiz marjından kazanç elde ediyor. Stabilcoin ihraççıları ve platformları ise rezerv varlık yönetiminden gelen gelir ya da hizmet ücretleri üzerinden kullanıcı ödülü tasarlayabiliyor. Ödüller yükseldikçe bankacılık kesimi mevduat tabanının zayıflayabileceğini öne sürerken, kripto sektörü bunun kullanıcı tercihini ve hizmet yeniliğini engellememesi gerektiğini savunuyor.

Politika araştırmaları ise bankacılık kesiminin iddiasıyla tam örtüşmüyor. Beyaz Saray, Nisan 2026'daki araştırmasında stabilcoin getirisinin yasaklanmasının, temel senaryoda banka kredilerini yalnızca 2,1 milyar dolar artırdığını hesapladı. Tüm olumsuz varsayımlar üst üste konsa bile ek kredi hacminin 531 milyar dolarda kaldığını belirtti.

Tartışmanın bir sonraki durağı CLARITY Yasası (CLARITY Act). GENIUS Yasası ihraççı yasağı ilkesini koyarken, CLARITY Yasası dijital varlık piyasası yapısını ve denetim kapsamını netleştiren bir düzenleme. Bankacılık kesimi, borsa üyelik ödülleri ya da uzun vadeli elde tutma ödüllerinin ihraççı faiz yasağını dolanabileceğini öne sürerek metnin sıkılaştırılmasını istiyor.

Güney Kore piyasası da bu tartışmadan bağımsız değil. Ülkede dolar bazlı stabilcoin'ler yurt dışı borsalar, merkeziyetsiz finans(DeFi) ve ödeme odaklı token modelleriyle iç içe kullanılıyor. ABD'deki yasal düzenlemenin borsa ödülleri ile mevduat faizi arasındaki sınırı nasıl çizeceği, yerel oyuncuların ürün tasarımını ve düzenleyici yorumunu da etkileyebilir.

Ancak bu konuyu yalnızca 'stabilcoin'e faiz verilebilir mi' sorusuna indirgemek doğru olmaz. Yasa metninde ihraççının doğrudan ödemesi açıkça yasaklandı, ama borsa ve iş ortaklarının ödülü hangi yöntemle sunabileceği hâlâ yorum alanında. Aynı ekonomik fayda, ödemeyi yapan taraf ve sözleşme yapısına göre düzenleyici makamlar tarafından farklı değerlendirilebiliyor.

ABD Kongresi'nin resmi kayıtlarına göre H.R.3633, 18 Eylül 2025'te Senato Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'ne havale edildi. 2026 yılının Temmuz-Ağustos aylarındaki haberlerde Senato oylamasından önce son dakika görüşmelerinin sürdüğü, ancak 60 oyun sağlanmasının belirsiz olduğu aktarıldı. Nihai metin netleşene kadar borsa ödülleri ile banka mevduatı arasındaki sınır tartışması sürecek gibi görünüyor.