Ethereum(ETH) üzerinde çalışan Layer 2 çözümlerine ücret uygulanmasına ilişkin öneri, ekosistemin gelişimini ciddi şekilde tehdit edebileceği gerekçesiyle eleştiriliyor. Scroll isimli Layer 2 akıllı sözleşme platformunun kurucu ortağı Ye Zhang, bu tür bir yaklaşımın Ethereum’un uzun vadeli büyüme potansiyelini zedeleyebileceğini söyledi.
Ye Zhang, X (eski Twitter) üzerinden yaptığı paylaşımda, Layer 2 projelerine ücret koyma stratejisinin aslında Ethereum’un ‘merkeziyetsizlik’ ilkesine ters düştüğünü vurguladı. Ona göre bu model, kısa vadeli gelir elde etmeye odaklanan merkezi kurumları andırıyor. Zhang, Ethereum’un sürdürülebilir bir şekilde ilerlemesi için, Layer 2’lerden ‘ücret çekmek’ yerine kullanıcı deneyiminin geliştirilmesi ve altyapının güçlendirilmesiyle daha fazla rollup projesi desteklenmesi gerektiğini savundu.
Zhang, Arbitrum, Optimism ve zkSync gibi farklı Layer 2 projelerinin, ETH’yi ekosistemin temel varlığı olarak benimsediğine dikkat çekerek, daha fazla rollup geliştirilmesinin Ethereum’un uzun vadedeki değerini artıracağını ifade etti. Ethereum’un ekonomik yarar sağlamak için değil, merkeziyetsiz altyapının temelini kurmak amacıyla tasarlandığını belirtti.
Buna karşın, Layer 2 çözümlerinin hızla yaygınlaşması, Ethereum ana ağında ‘değer sızıntısı’ olarak tanımlanan yeni bir sorun ortaya çıkardı. CryptoPotato’ya göre, 2024 yılı Mart ayında Ethereum ana ağının ücret gelirleri yaklaşık 30 milyon dolar (yaklaşık 438 milyar TL) seviyesindeyken, bu miktar bir yıl sonra sadece 500 bin dolara (yaklaşık 7,3 milyar TL) düştü. Ücretlerdeki bu düşüşle birlikte azalan ETH yakımı, ağın enflasyon oranını %0,79'a çıkardı.
Kripto sektörü, Ethereum’un ekonomik sürdürülebilirliğini koruyabilmesi adına yeni altyapı çözümlerine yöneliyor. Bunlar arasında ana ağ tabanlı veri kullanılabilirliği (Data Availability–DA) hizmetleri, katmanlar arası likidite köprüleri ve birlikte çalışabilirlik çerçeveleri gibi ekosisteme değer katacak teknolojiler öne çıkıyor. Ye Zhang, Ethereum’un daha hızlı geliştirme yapması, çalıştırma ortamlarını genişletmesi ve sadece güvenlik değil, kullanım kolaylığı ile birlikte birlikte çalışabilirliği de öne çıkarması gerektiğini ifade etti.
Öte yandan Layer 2 çözümlerine ücret uygulanması konusu sadece teknik bir maliyet tartışması değil; aynı zamanda Ethereum’un merkeziyetsiz ve açık yapısını koruyup koruyamayacağı sorusunu da gündeme getiriyor. Sektördeki tartışmalar, Ethereum’un uzun vadedeki yönünün daha açık ve kapsayıcı bir büyüme mi yoksa ana ağ merkezli bir gelir modeli mi olacağı konusunda önümüzdeki dönemde de devam edecek gibi görünüyor.
Yorum 0