21'ine kadar yanıt talebi: ABD Senatosu'ndan Apple'a Çin belleği baskısı

Apple(AAPL), Çin menşeli bellek yarı iletkenlerini kullanıp kullanmadığı konusunda ABD Senatosu'ndan gelen baskıyla karşı karşıya. ABD'li 7 senatör, Apple'dan Changxin Memory(CXMT) ve Yangtze Memory(YMTC) üretimi bellek çiplerini dünya genelinde hiçbir üründe kullanmayacağına dair söz verip veremeyeceğini 21'ine kadar yanıtlamasını istedi.

ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi Demokrat Parti kıdemli danışmanlık ofisi, 30 Temmuz'da yayımlanan mektupta Cumhuriyetçi Senatör Jim Banks(Jim Banks) ve Demokrat Senatör Chuck Schumer(Chuck Schumer) dahil 7 senatörün bu talebi Apple CEO'su Tim Cook'a(Tim Cook) ilettiğini açıkladı. Mektupta, Apple'ın Changxin Memory ve Yangtze Memory tarafından üretilen bellek çiplerini hangi bölgeye satılan ürüne olursa olsun kullanmayacağına dair taahhütte bulunup bulunamayacağı soruldu.

Tartışmanın odağında, Apple'ın Çin'de satılan cihazlarda Çin menşeli bellek çipleri kullanma olasılığı bulunuyor. Apple'ın iPhone ve MacBook'ta kullanılacak bellek çipi olarak Changxin Memory ürünlerini test ettiği daha önce bildirilmişti. Bu adım, yapay zeka(AI) sunucu talebinin artmasıyla bellek arzının daraldığı bir dönemde tedarik kaynaklarını genişletme çabası olarak yorumlandı.

Senatörler, "yalnızca Çin'de satılan ürünlerde kullanma" şeklindeki bir ayrımın da kabul edilebilir olmadığını savunuyor. Mektupta, bir kez kalite testinden geçen bir çipin tek bir tedarik kararıyla dünya genelindeki ürünlere yayılabileceği belirtildi.

Mektup ayrıca Apple'dan, ABD'li ve müttefik ülkelerdeki bellek üreticilerinden ek tedarik, kota artışı ya da öncelik talep edip etmediğini de açıklamasını istedi. Kalite testi sürecinde kontrol altındaki teknoloji bilgilerinin sızma ihtimalini ve Çin hükümetinin arz kontrolü ya da kesintisi riskini kendi bünyesinde analiz edip etmediği de soru maddeleri arasında yer aldı.

Kore'li bir şirket de tartışmada doğrudan gündeme geldi. Mektupta, SK Hynix'in Purdue Üniversitesi ile birlikte Indiana eyaletinin West Lafayette kentinde inşa ettiği yarı iletken arka uç işleme tesisine değinildi.

Senatörler, ABD'de bellek üretiminin genişletildiği bir dönemde Apple'ın Çin menşeli bellek kullanması halinde bunun ABD ve müttefikler odaklı tedarik zinciri oluşturma çabalarına karşı bir sinyal verebileceğini öne sürdü. SK Hynix, bellek yarı iletkeni üreten bir Güney Koreli yarı iletken şirketi.

ABD hükümetinin genel tutumu da benzer yönde. Wall Street Journal, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in(Howard Lutnick) Apple'ın Çin menşeli bellek kullanma olasılığına karşı çıktığını bildirdi.

Bakan Lutnick, "İyi ABD şirketlerinin Çin menşeli bellek kullanması istenen bir durum değil" dedi. Lutnick'in bu açıklaması, yasal bir yasak olup olmamasından bağımsız olarak ABD hükümetinin bu konuda politik olarak karşı çıktığının bir işareti olarak okunuyor.

TokenPost daha önce de Bakan Lutnick'in Apple'ın Çin menşeli bellek kullanma olasılığına karşı çıktığını aktarmıştı. O dönemki açıklamanın da özünde, Apple'ın Çin'de satılan cihazlara Çinli şirketlerin ürettiği bellek çiplerini yerleştirip yerleştiremeyeceği sorusu yer alıyordu.

Changxin Memory ve Yangtze Memory, ABD Savunma Bakanlığı'nın "Çin askeri şirketleri" listesinde yer alıyor. Yangtze Memory ayrıca 2022'de ABD Ticaret Bakanlığı'nın ihracat kontrol listesine de eklenmişti.

2023 mali yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, Aralık 2027'den itibaren Changxin Memory ve Yangtze Memory çiplerini içeren ürünlerin ABD federal kurumları tarafından tedarik edilmesini yasaklıyor. Bu düzenleme özel şirketlerin tüm satın alımlarını doğrudan yasaklayan bir madde içermese de, ABD hükümetinin tedarik ağında Çin menşeli belleğin dışlanması etkisini yaratıyor.

Bellek yarı iletken tedarik zinciri, fiyat ve güvenlik meselelerinin iç içe geçtiği bir alan. Akıllı telefon ve bilgisayar üreticileri genellikle performans, fiyat ve istikrarlı tedarik olasılığına göre parça tedarikçisi seçiyor; ancak Çinli şirketler devreye girdiğinde ABD'nin ihracat kontrolleri, hükümet tedarik kısıtlamaları ve müttefik ülkelerin yatırım politikaları da hesaba katılması gereken unsurlar haline geliyor.

Senatörler, Apple'ın 2022'de de Yangtze Memory'nin NAND flash bellek çiplerini kullanmayı değerlendirdiğini ancak Kongre'den gelen tepki sonrası bu planı geri çektiğini hatırlattı. Bu talebin yalnızca bir parça tedarik meselesi olmadığını, ABD'nin Çin'e yönelik yarı iletken kontrolleri, AI kaynaklı bellek arz-talep dengesi ve Kore'li bellek şirketlerinin ABD'deki yatırımlarıyla da iç içe geçtiğini vurguladılar.

Apple, Kore saatiyle 18'i itibarıyla bu Senato mektubuna ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Senatonun belirlediği yanıt süresi 21'ine kadar devam ediyor.