SEC, Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH)'u 'dijital emtia' örneği gösterdi

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH), Solana(SOL) ve Ripple(XRP) gibi kripto paraları dijital emtia örneği göstererek kripto varlık sınıflandırma kriterlerini netleştirdi. Kurum, stabilcoin'lerin menkul kıymet sayılıp sayılmayacağının, ödeme aracı olarak kullanılıp kullanılmadığına ve yasal şartları karşılayıp karşılamadığına göre değişebileceğinin altını çizdi.

SEC, 17 Mart'ta 'Belirli Kripto Varlıkları ve İşlemlerine Federal Menkul Kıymetler Kanunlarının Uygulanması' başlıklı yorum kılavuzunu yayımlayarak kripto varlıkları 'dijital emtia', 'dijital koleksiyon parçası', 'dijital araç', 'stabilcoin' ve 'dijital menkul kıymet' olmak üzere beş kategoriye ayırdı. Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) da aynı gün SEC'in yorumuna paralel şekilde Emtia Borsası Kanunu'nu uygulayacağını açıkladı.

SEC'in 22 Nisan'da yayımladığı eğitim materyalinde dijital emtia örnekleri arasında Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH), Solana(SOL), Ripple(XRP), Cardano(ADA), Dogecoin(DOGE), Chainlink(LINK), Avalanche(AVAX), Polkadot(DOT), Litecoin(LTC), Bitcoin Cash(BCH), Hedera(HBAR), Stellar Lumens(XLM), Shiba Inu(SHIB), Aptos(APT) ve Tezos(XTZ) sayıldı. SEC, dijital emtiaları ilgili kripto sistemini kullanmak veya bu sisteme katılmak için gerekli varlıklar olarak tanımladı.

Yorumun can alıcı noktası, token'ın kendisiyle satış yöntemini birbirinden ayırmasında yatıyor. ABD Resmi Gazetesi'nde (Federal Register) yayımlanan kılavuz, menkul kıymet sayılmayan kripto varlıkların da yatırım sözleşmesine konu olabileceğini belirtti. İhraççının veya proje ekibinin verdiği söz, yatırımcının kâr beklentisi ve başkalarının çabasına bağımlılık bir arada bulunduğunda menkul kıymetler mevzuatının devreye girebileceği anlamına geliyor.

Stabilcoin sınıflandırması da netleştirildi. SEC, dolar gibi bir referans varlığa bağlı olan ve ödeme veya takas aracı olarak kullanılan ödeme stabilcoin'lerinin, GENIUS Act şartlarını karşılaması durumunda genel olarak menkul kıymet sayılmadığını açıkladı. Kurum, diğer stabilcoin türlerinin ise yapılarına ve sahiplerine tanıdıkları haklara göre menkul kıymet olabileceğini belirtti.

Dijital menkul kıymetler, token'laştırılmış geleneksel menkul kıymetlere yakın bir kategoride değerlendirildi. Dijital koleksiyon parçaları ve dijital araçlar ise sırasıyla koleksiyon ve kullanım amacının öne çıktığı varlıklar olarak ayrıldı. Aynı blok zinciri tabanlı varlığın bile ekonomik haklarına ve ihraç-satış yapısına göre farklı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulabileceği vurgulandı.

Gary Gensler(Gary Gensler) döneminde SEC, kripto varlıkların menkul kıymet sayılıp sayılmayacağını çoğunlukla icra (enforcement) yoluyla tartışmaya açmıştı. Yeni belge, icra odaklı yaklaşımdan uzaklaşıp önce varlık kategorilerini ve işlem yapılarını ayırma yönünde bir tercih ortaya koyuyor. SEC ve CFTC'nin kripto varlık sınıflandırması ile yetki alanı standardı belirlemesinin arka planı, Kongre'deki yasama sürecindeki gecikmelerle de bağlantılı.

SEC Başkanı Paul S. Atkins(Paul S. Atkins), 17 Mart'taki konuşmasında bu yorumun "bir son değil, bir başlangıç" olduğunu söyledi. Atkins, kalıcı bir düzenleyici çerçeve için Kongre'nin yasa çıkarması gerektiğini de belirtti. Bu açıklama, yalnızca idari yorumla piyasa yapısı kurallarının uzun vadede sabitlenmesinin zor olduğu görüşünü yansıtıyor.

CFTC de SEC ile aynı çizgide hareket etti. Kurum, menkul kıymet sayılmayan bazı kripto varlıkların Emtia Borsası Kanunu'ndaki emtia tanımına girebileceğini açıkladı. Ancak SEC'in belirli bir varlığı menkul kıymet saymaması ile CFTC'nin menkul kıymet sayılmayan tüm varlıklar üzerinde otomatik olarak yetkili olması, birbirinden ayrı konular olmaya devam ediyor.

Sektörün tepkisi, netliği memnuniyetle karşılama ile daha fazla ayrıntı talebi arasında bölündü. Ripple Labs Inc., 7 Mayıs'ta SEC'e sunduğu görüş yazısında bu yorumu memnuniyetle karşılanacak bir dönüm noktası olarak nitelendirirken, ortak girişim (common enterprise), ifade netliği ve ikincil piyasa uygulama standartlarının daha da netleştirilmesini istedi.

The Digital Chamber, 27 Nisan'da sunduğu görüş yazısında bu kılavuzu önemli bir ilerleme olarak değerlendirdi. Kurum aynı zamanda ek kılavuz yayımlanmazsa yorumun uygulamada tutarsız sonuçlar doğurabileceği endişesini dile getirdi. Netlik artmış olsa da uygulamadaki standartların daha sıkı hale getirilmesi gerektiği görüşü öne çıktı.

Wave Digital Assets, 28 Nisan'da sunduğu görüş yazısında dijital varlıkların emtia olarak yeniden sınıflandırılmasını memnuniyetle karşıladı. Şirket, danışmanlık, DeFi, staking ve saklama (custody) uygulamalarına uygun ayrıntılı kuralların gerekli olduğunu belirtti. Chiliz(CHZ), 18 Mart'taki resmi duyurusunda fan token'larının dijital koleksiyon parçası ve dijital araç kategorilerinde sınıflandırıldığını açıkladı.

Bu gelişme yerel borsalar ve projeler için de bir referans noktası oluşturdu. Listeleme, saklama ve stabilcoin ödeme yapılarını değerlendiren borsa ve projeler açısından incelenebilecek bir düzenleyici örnek daha ortaya çıktı denilebilir. Özellikle token'ın kendisi menkul kıymet sayılmasa bile satış yönteminin yatırım sözleşmesi olarak değerlendirilebileceği kısım, yerel oyuncular için de operasyonel bir risk taşıyabilir.

Ancak bu belge bir yasa değişikliği değil, bir yorum kılavuzu niteliğinde. SEC'in kamuya açık görüş sayfasına 14 Ağustos'a kadar görüş kabul edildi. Kongre'deki yasama süreci ve olası ek kılavuzlara ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde de sürmesi bekleniyor.