747 şirket Value-up planını açıkladı, sınav temettü ve pay iptalinde

Kore borsalarında oynaklık artarken yatırımcıların odağı fiyat yönünden, temettü ve pay geri alımıyla doğrulanan hissedar getirisine kayıyor. Şirketlerin gerçekten nakit temettü dağıtması ya da dolaşımdaki pay sayısını azaltması, 'Value-up' rallisinin en kritik kontrol maddesi haline geldi.

Kore Borsası'na (KRX) göre, 6'sında (yerel saatle) yayımlanan temmuz ayı kurumsal değer artırma raporunda, Value-up planı açıklayan şirket sayısının toplamda 747'ye ulaştığı bildirildi. Bunların 348'i KOSPI, 399'u KOSDAQ şirketi. Açıklama yapan şirketlerin piyasa değeri toplam piyasanın yüzde 84,6'sını oluştururken, KOSPI'de açıklama yapan şirketler KOSPI piyasa değerinin yüzde 88,4'ünü kapsıyor.

Temmuz ayında nakit temettü kararı alan şirket sayısı 90, toplam tutar yaklaşık 7,4 trilyon won oldu. Borsa, özellikle finansal holding şirketleri öncülüğünde kendi payını geri alma ve iptal etme kararlarının açıklandığını belirtti. Value-up açıklamalarının yalnızca söylemde kalmayıp temettü ve pay iptali gibi somut 'nakit akışına' dönüşüp dönüşmediği artık yatırımcıların doğrudan takip ettiği bir konu.

Value-up, şirketlerin sermaye verimliliği ve hissedar getirisi planlarını piyasaya sunmasını teşvik eden bir politika çizgisi. Açıklama yapan şirket sayısı artsa da, gerçek değerlendirmenin değişmesi için temettü artışı, pay geri alımı ve iptali, sermaye dağıtım planı gibi somut adımların takip etmesi gerekiyor.

Politika zemini de değişti. Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC), 1 Nisan'da kendi payı iptalinin zorunlu hale gelmesiyle birlikte pay sahipliği ve elden çıkarma açıklamalarının güçlendirileceğini duyurdu. Kurala göre şirketler kendi paylarını satın aldıktan sonra, kural olarak bir yıl içinde iptal etmek zorunda; çalışan tazminatı veya yönetimsel amaç gibi istisnai bir gerekçe varsa, elde tutma ve elden çıkarma planının genel kurulda onaylanması gerekiyor.

Ulusal Mevzuat Bilgi Merkezi'ndeki Ticaret Kanunu maddelerine göre, 23 Temmuz'da yürürlüğe giren düzenlemeyle şirketler elde tuttukları kendi paylarını edinme gerekçesi ne olursa olsun yönetim kurulu kararıyla iptal edebiliyor. Kendi payını uzun süre elde tutma alışkanlığı yerine, iptal ve açıklama yoluyla hissedarlara somut sonuç göstermesi gereken bir baskı yapısı oluştu.

Vergi tarafında, hükümetin resmi bilgilendirme materyaline göre yüksek temettü dağıtan şirketlerin temettü gelirine ayrı vergilendirme, 1 Ocak 2026'dan itibaren ödenen temettülerden başlayarak uygulanacak. İlgili materyalde yüksek temettü şirketlerinin temettü gelirine yüzde 14-30 aralığında ayrı vergilendirme uygulanabileceği, yatırımcıların ise Kore Borsası'nın kurumsal açıklama sistemi 'KIND' üzerinden ilgili şirketin bu kapsamda olup olmadığını kontrol etmesi gerektiği belirtiliyor.

Ancak yüksek temettü dağıtan şirket olmak, vergi avantajının otomatik uygulanacağı anlamına gelmiyor. Vergi mükellefleri temettü gelirinin büyüklüğüne ve kendi gelir durumuna göre kapsamlı vergilendirme ile ayrı vergilendirme arasında seçim yapmak zorunda. Temettü dağıtım oranı ve bir önceki yıla göre temettü azalışı olup olmadığı gibi koşullar da kontrol ediliyor.

Aracı kurumların görüşü ise ayrışıyor. Samsung Electronics(005930) hissedar getiri büyüklüğüne ilişkin KB Securities, 10'unda (yerel saatle) yayımladığı raporda yıllık 100-200 trilyon won aralığında bir olasılık öne sürdü. DS Investment Securities ise 2024-2026 kümülatif serbest nakit akışı temelinde ek getiri kaynağını 131,8 trilyon won olarak hesapladı.

Bu iki rakam Samsung Electronics'in kesinleştirdiği bir plan değil, aracı kurum tahmini. Piyasada dile getirilen rakam büyük olsa da, gerçek getiri büyüklüğü ve yöntemi şirketin yönetim kurulu kararı ve açıklamasıyla doğrulanmalı.

TokenPost daha önce, Samsung Electronics ve SK Hynix'in ek hissedar getirisi yapıp yapmayacağının merak konusu haline geldiğini, ancak uygulama büyüklüğü ve zamanlamasının henüz kesinleşmediğini aktarmıştı. Artan nakit yaratma gücü ve hissedar getiri beklentisi aynı yönü gösterse de, kesin açıklama gelene kadar tahmin ile plan birbirinden ayrılmalı.

Bireysel yatırımcı tarafındaki tepki de temettü hisseleri, imtiyazlı paylar ve aylık temettü ETF'lerinde görüldü. Bazı çevrimiçi topluluklarda yüksek temettü ETF'leri merkezli portföy değişikliği yaptığını yazan kullanıcılar ve Samsung Electronics imtiyazlı payını temettü alternatifi olarak gören paylaşımlar dikkat çekti. Bu, yalnızca bireysel kullanıcı tepkisi; piyasanın genel yargısı olarak genellemek doğru olmaz.

Hissedar getirisi, oynak bir piyasada doğrulanabilir bir gösterge sunuyor. TokenPost, KOSPI oynaklığının bu yılın ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla iki kattan fazla arttığını daha önce aktarmıştı. Oynaklığın arttığı bir dönemde yatırımcıların ilgisi fiyat tahmininden çok, şirketin hissedara gerçekten geri verdiği nakit akışı ve pay sayısındaki değişimi doğrulamaya kayabilir.

Ancak temettü oranının yüksek olması sürekliliği garanti etmiyor. Kâr performansı desteklemezse ya da tek seferlik kaynaklara dayanılırsa temettü azalabilir. Kendi payı iptali de şirket bazında yönetim kurulu kararı, istisna gerekçesi ve genel kurul onayına göre hız ve büyüklük bakımından farklılaşıyor.

Sonuçta önemli olan politikanın adı değil, uygulanıp uygulanmadığı. Value-up açıklaması yapan şirket sayısı, nakit temettü büyüklüğü, kendi payı iptali açıklamaları ve yüksek temettü şirketi koşullarının karşılanıp karşılanmadığı birlikte değerlendirilmeli ki hissedar getirisinin gerçek boyutu anlaşılabilsin.