İran, Hürmüz Boğazı'nda gümrük artışı ve varlık müsaderesini gündeme getirdi

İran Meclisi'nden bir yetkili, ülkenin çıkarları zarar görürse Hürmüz Boğazı'nda gümrük vergisi artışı ve varlık müsaderesiyle karşılık verebileceklerini açıkladı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Rezai (Rezaei), 19'unda (yerel saatle) bir basın röportajında “Hürmüz Boğazı'nın yönetimi, denetimi ve kontrolü tamamen İran'a aittir; bu süreç İran ordusu genelkurmayı tarafından bütünleşik şekilde yürütülür” dedi. Açıklamayı Çin Merkez Televizyonu (CCTV) aktardı. Rezai, İran'ın çıkarlarının dünyanın herhangi bir noktasında zarar görmesi halinde, ilgili düşman ülke ve hükümetlere karşı Hürmüz Boğazı'nda karşı önlemler alınacağını söyledi.

Rezai'nin işaret ettiği araçlar gümrük vergisi artışı ve varlık müsaderesi oldu. Açıklama, somut bir uygulama duyurusundan çok baskı amaçlı bir söylem niteliği taşıyor.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, 2025 yılının ilk yarısında Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol ve petrol ürünleri miktarı günlük ortalama 20,9 milyon varil oldu. Bu rakam küresel sıvı petrol yakıt tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine, deniz yoluyla yapılan ham petrol ticaretinin de yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. Aynı dönemde boğazdan geçen ham petrol ve kondensatın yüzde 89'u Asya pazarlarına yöneldi; başlıca varış noktaları arasında Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore yer aldı.

ABD, İran'ın boğaz geçiş ücreti girişimlerini yaptırım kapsamında değerlendiriyor. ABD Hazine Bakanlığı, 27 Mayıs'ta İran'a bağlı sözde “Basra Körfezi Boğazı Otoritesi”ni yaptırım listesine aldığını duyurdu. Bakanlık, bu kurumun Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti talep ettiğini ve gemi bilgilerinin paylaşılmasını zorunlu kıldığını, bu yolla İran Devrim Muhafızları'na kaynak aktarıldığını öne sürdü.

İran'ın bu açıklaması, Hürmüz Boğazı'nın yönetim yetkisine ilişkin süregelen anlaşmazlığın bir devamı niteliğinde. İran boğaz üzerindeki yönetim yetkisini öne çıkarırken, ABD uluslararası deniz yollarında geçiş ücreti talebini hukuka aykırı bir baskı unsuru olarak görüyor. Açıklamada gümrük vergisi artış oranı, kapsamı ve yürürlük tarihi belirtilmedi.