Murban 97,75 dolara yükseldi: Asya arzı kısıldı

Abu Dhabi Ulusal Petrol Şirketi'nin (ADNOC) Asya'ya yönelik spot arzını kısmasıyla Murban ham petrolünün fiyatı varilde 97,75 dolara kadar yükseldi. Bu seviye, Orta Doğu petrolü ithal eden Asyalı rafinericiler için kısa vadeli tedarik maliyetlerini ve hedge stratejilerini yeniden gündeme getiren bir fiyat sinyali.

Oilprice.com'un aktardığına göre Murban bu hafta 'dört aylık zirvesinde' işlem gördü ve Brent petrole göre varil başına yaklaşık 7 dolarlık prim kazandı. Arz kısıntısının bu ay ve gelecek ay Asya'ya yönelik spot ihale hacminin yaklaşık yüzde 5'ine denk geldiği belirtiliyor.

Kısıntının arkasında Abu Dhabi'deki kara petrol sahalarında yapılan bakım çalışmaları olduğu aktarılıyor. Ancak yüzde 5'lik oranın ADNOC tarafından resmi olarak duyurulmadığını, rakamın haberi ilk aktaran kaynağa dayandığını belirtmek gerekir; 'teyit edilmemiş' bir veri.

Murban, ADNOC'un başlıca ihracat ham petrolü. Aynı zamanda Interkontinental Borsa'ya (ICE) bağlı ICE Vadeli İşlemler Abu Dhabi'de işlem gören Murban vadeli işlemlerinin dayanak varlığı konumunda.

ICE'nin açıklamasına göre Orta Doğu ham petrolünün üçte ikisinden fazlası Asya'ya gönderiliyor. Dolayısıyla Murban primindeki hareket, tek bir ham petrol türünün fiyat dalgalanmasının ötesinde, Güney Kore dahil Asyalı rafinericilerin tedarik koşullarıyla doğrudan bağlantılı.

Bu hareket, Temmuz ayından bu yana süregelen Orta Doğu petrol ticareti trendinin üzerine ekleniyor. Reuters'in haberine göre ADNOC, son ihalede en az 12 milyon varil spot ham petrolü Asyalı rafinerici ve tröding şirketlerine prim karşılığında sattı.

Söz konusu hacme Upper Zakum ve Das gibi ham petrol türleri dahildi. Murban'ın bu ihalede satılıp satılmadığı ise net değil; Reuters bu noktayı belirsiz bıraktı.

Temmuz başında ise ADNOC'un ihaleler yoluyla indirimli fiyattan petrol sattığına dair haberler gündeme gelmişti. Ardından prim satışları ve arz kısıntısı haberlerinin art arda gelmesi, Orta Doğu ham petrolünde kısa vadeli arz-talep dengesinin fiyata daha hızlı yansıdığı bir tabloyu ortaya koyuyor.

ADNOC'un fiyatlandırma yöntemini değiştirmesi de aynı bağlamda değerlendirilmeli. Şirket 31 Temmuz'da yaptığı resmi açıklamada Murban, Das, Umm Lulu ve Upper Zakum'un resmi satış fiyatı hesaplamasını 1 Kasım'dan itibaren değiştireceğini duyurdu. Mevcut Murban vadeli işlemleri bazlı yöntemden Platts Dubai benchmark bazlı yönteme geçilecek.

ADNOC'un ham petrol fiyat formülündeki bu değişikliği daha önce de aktarmıştık. Söz konusu düzenleme, başlıca ham petrol fiyatlarını vadeli işlem bazlı sistemden Dubai benchmark'ına bağlı yönteme taşıyan bir adım.

Eski yöntemde yüklemeden iki ay önceki fiyat esas alınıyordu. Yeni yöntemde ise gerçek yükleme ayına daha yakın bir referans kullanılacak; bu da spot piyasa koşullarının fiyata daha güçlü yansımasını sağlayabilir.

Orta Doğu ham petrolü ticaretinde spot ihaleler, uzun vadeli sözleşme hacimlerini tamamlayan bir kanal. Rafineriler uzun vadeli sözleşmelerle temel hacmi güvence altına alıyor, talep, rafinaj marjı ve stok durumuna göre spot alımlarını artırıp azaltarak tedarik maliyetini ayarlıyor.

Bu nedenle spot arzın kısılması ile primin genişlemesi aynı anda yaşandığında alıcılar, yalnızca referans ham petrol fiyatından çok, o an erişilebilir hacim ve ihale rekabetine daha duyarlı hale gelebiliyor. Güney Kore'deki rafineriler için de bu durum, Orta Doğu ham petrolü ithalat maliyetini ve hedge stratejisini yeniden gözden geçirmeyi gerektiren bir değişken olarak öne çıkabilir.

Şu ana kadar netleşen tablo şu: ADNOC'un Asya'ya yönelik spot arz ayarlaması, Murban primindeki genişleme ve Kasım ayında devreye girecek fiyatlandırma değişikliği aynı döneme denk geliyor. Yeni fiyatlandırma yöntemi 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek.