1,4 trilyon dolarlık ceza iddiasıyla açılan davada Meta'nın eski yöneticisi ifade verdi

Meta(META)'nın Instagram ve Facebook'ta çocuk güvenliğine ilişkin esas davası, ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Oakland Federal Mahkemesi'nde başladı. Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletlerinin açtığı 'ergen koruması' ve çocukların kişisel verilerinin toplanmasına dair sorumluluk iddiaları, jüri önünde ilk sırada değerlendirilecek.

AP'nin haberine göre bu duruşma, 2023'te açılan Meta çocuk güvenliği ve gizlilik federal davasında dört eyaletin taleplerini önce ele alan bir süreç. Diğer eyaletlerin talepleri ise ayrı bir aşamada görülecek.

Davacı tarafın iddiaları iki başlıkta toplanıyor. Eyalet hükümetleri, Meta'nın gençleri platformda daha uzun süre tutacak şekilde Instagram ve Facebook'u tasarladığını, bu riski kamuoyundan gizlediğini öne sürüyor.

İkinci iddia ise 13 yaş altındaki çocukların kişisel verilerinin toplanmasıyla ilgili. Davacılara göre Meta, ebeveyn onayı almadan çocuklara ait verileri toplayarak Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'nı (COPPA) ihlal etti.

COPPA, 13 yaş altındaki çocukların çevrimiçi kişisel verilerini düzenleyen bir ABD federal yasası. Çevrimiçi hizmet sağlayıcılarına, çocuklara ait veri toplarken bilgilendirme yapma ve ebeveyn onayı alma yükümlülüğü getiriyor.

Megan O'Neill(Megan O'Neill) Kaliforniya Adalet Bakanlığı Başsavcı Yardımcısı, açılış konuşmasında Meta'nın kullanıcıları platformda tuttuğunu, veri topladığını ve gerçekleri kamuoyundan sakladığını savundu. O'Neill, Meta'nın gençlerde beyin gelişimine dair araştırmaları bildiğini ve bunları Instagram'ın tasarım tartışmalarında kullandığını söyledi. Bu ifade, şirketin riskleri bilerek göz ardı ettiği yönündeki iddiayı güçlendiren bir nitelik taşıyor (yorum).

İlk tanık olarak eski Meta yöneticisi Arturo Bejar(Arturo Bejar) kürsüye çıktı. Bejar, 2009-2015 arasında Facebook'ta mühendislik direktörü olarak çalıştı, 2019-2021 arasında ise güvenlik konularında danışmanlık yaptı.

Bejar, Meta'nın güvenlikle ilgili araştırmalarının ürün geliştirmede yeterince kullanılmadığı yönünde ifade verdi. Davacı taraf, şirket içi araştırmalarla ürün tasarımı arasındaki bağlantıyı kanıtlamaya odaklanıyor.

Meta iddiaları reddetti. Şirketin avukatları, 13 yaş altındaki kullanıcıların yaşlarını yanlış beyan etmesinin ve olumsuz içeriğe maruz kalmanın sosyal medya sektörünün genelinde yaşanan bir sorun olduğunu savundu.

Meta tarafı ayrıca şirketin güvenlik özelliklerini geliştirdiğini ve ilgili bilgileri kamuoyuyla paylaştığını öne sürdü. Dava, platform şirketlerinin yalnızca kullanıcı paylaşımlarından değil; öneri algoritmaları, bildirimler ve hesap tasarımı gibi ürün yapısından ne ölçüde sorumlu tutulacağını belirleyecek bir süreç olarak değerlendiriliyor.

Davanın büyüklüğü de dikkat çekiyor. Reuters'ın haberine göre Meta, mahkemeye sunduğu belgelerde dört eyalet için olası azami ceza tutarını 1,4 trilyon dolar olarak belirtti.

Bu rakam kesinleşmiş bir ceza tutarı değil. Meta ise söz konusu hesaplamanın delillerle desteklenmediğini öne sürdü.

Dava, 2021'deki ulusal çaplı bir soruşturmayla başladı. Kaliforniya Adalet Bakanlığı, 33 eyalet başsavcısından oluşan bir koalisyonun Meta'ya karşı federal mahkemede dava açtığını 24 Ekim 2023'te duyurdu.

Kaliforniya Adalet Bakanlığı, Meta'nın COPPA'yı, Kaliforniya'nın yanıltıcı reklam yasasını ve haksız rekabet yasasını ihlal ettiğini iddia etti. AP'nin aktardığı 29 eyaletli dava koalisyonu ile Kaliforniya Adalet Bakanlığı'nın duyurduğu 33 başsavcılı dava, aynı federal çoklu bölge davasının parçaları.

Mahkeme, bu yıl Haziran ayında Meta'nın özet karar talebini reddetti. Kaliforniya Adalet Bakanlığı, aynı kararda mahkemenin, Meta'nın COPPA kapsamında yeterli ebeveyn onayı almadığı yönündeki Kaliforniya iddiasını kabul ettiğini açıkladı.

9. Bölge Federal Temyiz Mahkemesi de 10 Ağustos'ta Meta'nın itirazını ve davayı durdurma girişimini reddetti. TokenPost daha önce, azami 1,4 trilyon dolarlık ceza riski taşıyan bu ergen güvenliği davasının, Meta'nın itirazına rağmen duruşma öncesinde durdurulamadığını aktarmıştı.

Mahkeme dışında, çocuklarını kaybettiğini söyleyen aileler ve çocuk güvenliği örgütleri hesap sorulmasını istedi. AP, bu grupların mahkeme önünde yaklaşık 600 ismin yazılı olduğu bir pankart taşıdığını aktardı.

Yeni Meksika'da ise ayrı bir davada karar çıktı. Yeni Meksika Adalet Bakanlığı, Meta'nın toplam 942 milyon dolar tutarında mali sorumluluk ve 5 yıl süreyle mahkeme denetimi altında düzeltici önlemler almayı kabul ettiğini 7 Ağustos'ta duyurdu.

Bu davanın kripto para piyasasına doğrudan bir etkisi şu an için doğrulanmadı. Ancak dava, platform tasarımı, kişisel veri ve reşit olmayanların korunmasına dair büyük teknoloji şirketleri düzenlemesi tartışmalarıyla kesişiyor.

Duruşmanın yaklaşık altı hafta sürmesi bekleniyor. AP, Meta CEO'su Mark Zuckerberg(Mark Zuckerberg) ile şirket yöneticilerinin ve eski çalışanların ifade vermesinin planlandığını bildirdi.