Trump'tan Güney Kore'ye Hürmüz Boğazı desteği eleştirisi

ABD Başkanı Donald Trump, Güney Kore'nin Hürmüz Boğazı'nda ABD'ye destek vermeyi reddettiği iddiasını bir kez daha eleştirdi. Güney Kore'nin petrol ithalat yapısı ile Güney Kore-ABD ortak askeri tatbikatlarının yeniden düzenlenmesi meselesi iç içe geçerek ittifak içindeki yük paylaşımı tartışmasına dönüşmüş durumda.

Trump, ABD'de yerel saatle 19'unda Beyaz Saray'da gazetecilerle bir araya geldiğinde, Güney Kore'nin Hürmüz Boğazı'nda ABD'ye yardım etmekle ilgilenmediğini söylediklerinde bunu «hiç beğenmediğini» ifade etti. Bu bilgiyi Yonhap Infomax aktardı. Trump, «Petrollerinin yüzde 60'ını Hürmüz Boğazı'ndan elde ediyorlar» diyerek, Lee Jae-myung Güney Kore Devlet Başkanı'nın ABD'nin destek talebine «hayır, gerek yok» yanıtını verdiğini öne sürdü.

Bu açıklama, Güney Kore-ABD ortak tatbikatlarının küçültülmesine ilişkin tartışmanın ardından geldi. AP, Trump'ın ortak tatbikatların küçültülmesi talimatını verirken gerekçe olarak Kuzey Kore Devlet İşleri Komisyonu Başkanı Kim Jong-un ile ilişkisini ve Güney Kore'nin İran konusunda destek vermeyi reddetmesini gösterdiğini bildirdi.

AP, Güney Kore ve ABD'li yetkililerin bu açıklamadan önce herhangi bir ön bilgilendirme almadığını aktardı. Böylece tatbikat düzenlemesi, ittifak düzeyinde çalışma düzeyi görüşmelerinden önce Trump'ın Kuzey Kore ve İran'a yönelik yaklaşımı çerçevesinde kamuoyuna duyurulmuş oldu.

Trump aynı görüşmede Kuzey Kore'nin nükleer silahsızlanma hedefine ilişkin soruya doğrudan yanıt vermekten kaçındı. «Bu konuda konuşmak istemiyorum» diyerek Kim Jong-un ile iyi bir ilişkisi olduğunu söyledi.

Ortak tatbikatlar konusunda ise Kuzey Kore'ye yönelik büyük ölçekli askeri tatbikatları hiç beğenmediğini belirtti. Kendi görev süresi boyunca Kuzey Kore'nin «oldukça sakin davrandığını» söyleyerek, bu şartlar altında yapılan tatbikatların aşağılayıcı olduğunu ifade etti.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan deniz geçididir. Orta Doğu petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının kilit rotası olarak kabul edildiğinden, Güney Kore için enerji güvenliği ve fiyat istikrarını birlikte ilgilendiren bir mesele.

Güney Kore açısından Hürmüz Boğazı desteği yalnızca askeri iş birliği meselesi değil. Petrol ithalat güzergâhı, deniz lojistiği güvenliği ve ittifak maliyeti paylaşımı aynı anda iç içe geçen bir yapı oluşturuyor.

TokenPost daha önce Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin petrol fiyatları ve riskli varlık piyasalarına etkisinin ek doğrulama gerektirdiğini aktarmıştı. Bu açıklamayı farklı kılan yön, aynı gerginliğin devamında Güney Kore'nin rolünün bu kez açıkça dile getirilmiş olması.

ABD, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi sağlamak için ayrı bir operasyon yürütüyor. Axios, iki ABD yetkilisine dayandırdığı haberinde, ABD ordusunun son birkaç haftadır Hürmüz Boğazı'nın güney rotasında tanker geçişlerine destek verdiğini bildirdi.

Haberde ABD'li yetkililer, son iki hafta boyunca her gece 15 ila 20 tankerin bu rotadan geçiş yaptığını söyledi. Bu da geçiş desteğinin tek seferlik bir önlem değil, belirli bir süredir devam eden bir operasyon olduğu anlamına geliyor.

Kuzey Kore ise ortak tatbikatların küçültülmesine rağmen olumsuz tepki gösterdi. AP'nin aktardığına göre, Kuzey Kore İşçi Partisi Bölüm Başkan Yardımcısı Kim Yo-jong, tatbikatların süresi ve kapsamı azalsa bile «kışkırtıcı ve saldırgan niteliğinin değişmeyeceğini» açıkladı.

Trump'ın açıklamaları Hürmüz Boğazı desteği, Güney Kore-ABD ortak tatbikatları ve Kuzey Kore-ABD temas olasılığını tek bir konu etrafında birleştirdi. Ancak kamuoyuna yapılan açıklamalar üzerinden Güney Kore'nin ne tür bir destek üzerinde durduğu ya da ABD'nin talep ettiği destek kapsamının tam olarak ne olduğu net biçimde ortaya konamıyor.