Brent petrolde 91,62 dolar: dördüncü gün üst üste yükseliş

Brent petrol, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile İran arasındaki gerilimin tırmanmasının ardından dört gündür üst üste yükseldi. Brent ve Batı Teksas Ham Petrolü (WTI), 24 Temmuz'dan bu yana en yüksek kapanış seviyelerine ulaştı.

Yonhap'a göre, Londra ICE vadeli işlemler borsasında Ekim vadeli Brent petrol sözleşmesi 19'unda (yerel saatle) varil başına 91,62 dolardan kapandı; bu, bir önceki seansa göre yüzde 0,66'lık artışa işaret ediyor. New York Ticaret Borsası'nda Eylül vadeli WTI sözleşmesi ise varil başına 85,83 dolara çıkarak yüzde 1,05 yükseldi.

Fiyat artışının doğrudan nedeni Orta Doğu'daki 'jeopolitik risk'. BAE, kendi topraklarına yönelik balistik füze saldırısının arkasında İran'ın olduğunu öne sürerek İran'la tüm ekonomik ilişkilerini keseceğini açıkladı.

İran ise Körfez bölgesindeki komşu ülkeleri, ABD'nin İran'a yönelik olası bir saldırısını desteklemeleri halinde bunu ABD'nin askeri harekâtına ortak olmak sayacağı konusunda uyardı. BAE'nin ticari ilişkileri kesme kararı ile İran'ın uyarısının çakışması, petrol arzında aksama endişesini büyüttü.

TokenPost daha önce, İran'ın BAE ile yaşanan gerilim sırasında balistik füze fırlattığı yönündeki haberleri aktarmıştı. O dönemki haberlerde İran'ın BAE'ye iki balistik füze fırlattığı iddiası öne çıkmış, bu da Orta Doğu'daki lojistik ve finansal koridorlar üzerindeki gerginliği artırmıştı.

'Hürmüz Boğazı'na dair endişeler de fiyatlara yansıdı. Orta Doğu petrol taşımacılığının en kritik geçiş noktası olan bu boğazda olası bir çatışmanın büyümesi, petrol taşımacılığı, sigorta primleri ve rafine ürün fiyatlarını etkileyebilir.

Petrol piyasası, fiili arz aksaması gerçekleşmeden önce bile jeopolitik riski fiyata yansıtma eğiliminde. Deniz taşımacılığında aksama ihtimali arttıkça gemi işletme maliyetleri ve sigorta primleri önce hareket ediyor, bu da rafine ürün fiyatlarına da yansıyabiliyor.

ABD'deki rafineri kapasite kullanım oranındaki artış da arz-talep dengesindeki baskıyı büyüttü. Meksika Körfezi bölgesinde öne çıkan ABD rafineri kapasite kullanım oranı, Eylül 2019'dan bu yana en yüksek seviyesine çıkarak hem ham petrol hem de rafine ürün fiyatlarını destekledi.

Rafineri kapasite kullanım oranı, rafinericilerin tesislerini ne ölçüde kullandığını gösteren bir gösterge. Kullanım oranı yükseldikçe ham petrol talebi artıyor, bu da benzin ve motorin gibi rafine ürünlerin fiyat seyrini de etkiliyor.

Global Risk Management analisti Arne Lohmann Rasmussen(Arne Lohmann Rasmussen), “BAE ile İran arasındaki gerilimin tırmanması ve uzun süreli arz aksaması senaryosunun çakışması, petrol ve rafine ürün fiyatlarını destekliyor” yorumunu yaptı. Buna göre piyasa, fiziki bir aksama yaşanmadan önce riski fiyata dahil etmiş durumda.

Bu tablo, ithal fiyatları üzerinden Güney Kore piyasasına da yansıyor. Petrol fiyatları belirli bir gecikmeyle petrol ürünleri ve ara mamul fiyatlarına yansıyor; bu da şirket maliyetlerini ve tüketici enflasyonu beklentilerini etkileyebiliyor.

Kore Merkez Bankası, Temmuz ayında ithal fiyatlarının, güçlü won ve düşen küresel petrol fiyatlarının etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 1,0 gerilediğini açıklamıştı. Petrol fiyatlarının yeniden yükselmesi halinde, ithal fiyat baskısını hafifleten bu etkenin de zayıflayabileceği belirtiliyor.

Kripto para piyasasında da enerji fiyatları ile jeopolitik riskin birlikte izlendiği bir eğilim sürüyor. Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıklar faiz oranları, dolar ve likidite beklentilerine duyarlı hareket ettiğinden, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini tetiklemesi halinde yatırımcı psikolojisini de etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Ancak bu petrol fiyatı artışının BTC gibi kripto paraların fiyatı üzerindeki doğrudan etkisi, doğrulanmış bir veriyle ortaya konmadı. Bugün itibarıyla doğrulanan temel gelişme, Orta Doğu'daki gerilimin tırmanmasının ardından Brent ve WTI'nin dört gün üst üste yükselerek 24 Temmuz'dan bu yana en yüksek kapanış seviyesine ulaşmış olması.