CFPB'nin Açık Bankacılık Kuralı Beyaz Saray İncelemesinde: Ücret Tartışması Büyüyor

ABD'de bankaların müşteri verilerine erişim için ücret talep edip edemeyeceği sorusu, 'açık bankacılık' kuralının yeniden yazım sürecinde bankacılık sektörüyle fintek ve dijital varlık şirketlerini karşı karşıya getirdi. Tartışmanın özünde, tüketicinin onayladığı üçüncü taraf uygulamaların banka hesabı ve kart işlem verilerine erişirken bankaların bu erişimden ücret alıp alamayacağı yatıyor.

ABD Tüketici Finansal Koruma Bürosu (CFPB), 4'ünde (yerel saatle) kişisel finansal veri haklarına ilişkin yeniden değerlendirme taslağını Beyaz Saray bünyesindeki Bilgi ve Düzenleyici İşler Ofisi'ne (OIRA) sundu. OIRA'nın gündem listesinde bu başlık 'Personal Financial Data Rights Reconsideration' olarak kayıtlı ve kural taslağının duyuru aşamasında olduğu belirtiliyor.

Yeni kuralın tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Şu an için doğrulanan son resmi adım, CFPB'nin dosyasının Beyaz Saray düzenleyici inceleme sürecine taşınmasından ibaret.

CFPB, Ekim 2024'te yayımladığı 'Kişisel Finansal Veri Hakları' nihai kuralıyla finans kuruluşlarını, tüketicilere ve tüketicinin yetkilendirdiği üçüncü taraflara veriyi elektronik yollarla sağlamakla yükümlü kılmıştı. Kural banka hesabı, kredi kartı, mobil cüzdan ve ödeme uygulaması verilerini kapsıyor ve veri paylaşımına ücret uygulanmasını yasaklıyordu.

Açık bankacılık, tüketicilerin kendi finansal verilerini başka finans uygulamalarına veya ödeme servislerine taşıyabilmesini sağlayan bir düzenleme modeli. ABD'de bu düzenlemenin hukuki dayanağı olarak Dodd-Frank Yasası'nın 1033. maddesi gösteriliyor; sistem, ekran kazıma (screen scraping) yöntemi yerine standartlaştırılmış elektronik erişimi yaygınlaştırmak üzere tasarlandı.

Ancak kural şu anda fiilen uygulanmıyor. CFPB, 22 Ağustos 2025'te yayımladığı yeniden değerlendirme ön duyurusunda, maliyet telafisine yönelik ücretleri, tüketici temsil kapsamını ve güvenlik-gizlilik risklerini yeniden ele alacağını açıklamıştı.

ABD Kentucky Doğu Bölge Mahkemesi, 29 Ekim 2025'te söz konusu kuralın uyum takvimini geçici olarak durdurdu. Bu gelişme, ABD'deki açık bankacılık düzeninin 'kural gereği ücretsiz erişim' ilkesiyle 'piyasada fiilen ücretli sözleşmeler' gerçekliğinin aynı anda var olduğu bir duruma yol açtı.

Bankacılık kesimi maliyetlerin karşılanmasını istiyor. Bank Policy Institute (BPI), bankaların güvenli veri paylaşım sistemleri ve güvenlik altyapısını kurup sürdürdüğünü, verileri toplu biçimde çeken veri aracılarının ve fintek şirketlerinin bu maliyeti paylaşması gerektiğini savundu.

BPI, amacın tüketiciden veri erişim ücreti almak olmadığını, banka müşterisi olmayan işletmelerden güvenlik sistemlerinin kullanımı karşılığında ücret talep etmek olduğunu açıkladı. Bankaların gerekçesi 'API işletimi, siber güvenlik ve hukuki sorumluluk maliyetlerini kim üstlenecek' sorusuna dayanıyor.

Fintek ve dijital varlık sektörü ise bu uygulamayı 'veri geçiş ücreti' olarak görüyor. Financial Technology Association (FTA), American Fintech Council (AFC), Blockchain Association ve Crypto Council for Innovation gibi kuruluşlar, 14 Temmuz'da CFPB Kurum Başkan Vekili Russell Vought'a(Russell Vought) gönderdikleri ortak mektupta veri erişim ücretlerinin ve sorgu hacmi sınırlamalarının kural dışı bırakılmasını talep etti.

Bu kuruluşlar, ücretlerin sonunda tüketiciye yansıyacağını ve girişimler ile dijital varlık servisleri için giriş engeli oluşturabileceğini savundu. Banka hesabı bağlantısı gerektiren ödeme uygulamaları, borsalar ve cüzdan servisleri açısından veri erişim maliyetinin doğrudan işletme maliyetine dönüşebileceği vurgulandı.

Kripto sektörünün konuya bakışı da yine banka hesabı bağlantısı üzerinden şekilleniyor. Tüketicilerin borsa, cüzdan ve stabil kripto para servislerine banka hesabı bağlayabilmesi için hesap doğrulama ve işlem verisine erişim gerekiyor.

ABD Senatörü Cynthia Lummis(Cynthia Lummis), 21 Ekim 2025'te CFPB'ye gönderdiği mektupta açık bankacılık kuralının, tüketicilerin banka bilgilerini dijital varlık borsaları ve üçüncü taraf servislerle güvenli biçimde paylaşmasını sağlayan bir mekanizma olduğunu belirtti. Bu da açık bankacılık tartışmasının yalnızca banka-fintek maliyet paylaşımıyla sınırlı kalmadığını, dijital varlık 'giriş kapısı' (on-ramp) meselesiyle de doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Piyasada ücretli yapı kısmen şimdiden hayata geçti. JPMorgan Chase(JPM) ve Plaid, 16 Eylül 2025'te tüketici onaylı veri paylaşım sözleşmelerini uzatırken yeni bir fiyatlandırma yapısı eklediklerini duyurdu.

Büyük bankalarla veri aracıları arasında, kural değişikliği tamamlanmadan önce bile veri erişim maliyetine ilişkin sözleşmeler oluşuyor. Bu durum, CFPB'nin ortaya koyacağı standarda bağlı olarak hem mevcut sözleşme uygulamalarının hem de ileride oluşacak fintek maliyet yapısının etkilenebileceğini gösteriyor.

Yeni kuralda ücretin izin verilip verilmeyeceği ve sorgu hacmi sınırları henüz belirlenmiş değil. OIRA incelemesi tamamlandığında CFPB kural taslağını kamuoyuyla paylaşabilir ve görüş toplama sürecini başlatabilir.