Kamu bankaları taşınırsa döviz piyasasında 'dealing room' tartışması büyüyor

Devlet bankalarının bölgelere taşınması tartışması, döviz piyasasının 24 saat kesintisiz açık kalması ve won'un uluslararasılaşma sürecine denk gelince 'dealing room' (döviz işlem odası) krizine dönüştü. Taşınma adayları arasında Kore Kalkınma Bankası(KDB), IBK Sanayi Bankası(IBK) ve Kore Eximbank(Eximbank) gösterilirken, dealing room'ların da Seul dışına çıkması halinde piyasa katılımcıları ve müşterilerle bağın zayıflayabileceği uyarısı yapılıyor.

Yonhap Infomax, hükümetin yürüttüğü ikinci kamu kurumları bölgesel taşınma planında KDB, IBK ve Eximbank'ın gündemde olduğunu 25'inde (yerel saatle) duyurdu. Somut taşınma yeri, bölge ve zamanlama henüz netleşmedi. NH Nonghyup Bankası(NH) da bağlı olduğu Nonghyup merkezinin taşınma ihtimaline karşı olası etkileri değerlendiriyor.

Tartışmanın özü, genel merkezler taşınırsa döviz dealing room'larının da birlikte mi gideceği. Seul döviz piyasası bugüne kadar Kore Merkez Bankası(BOK), mevduat bankaları, yabancı bankaların Seul şubeleri, aracı kurumlar ve döviz brokerlik şirketlerinin Jung-gu ve Yeouido bölgelerinde bir arada çalışmasıyla işliyordu. Başlıca müşteri şirketler de Seul'de yoğunlaştığından, dealing room'ların bölgeye taşınması işlem taraflarıyla arasındaki fiziksel mesafeyi açacak.

Döviz piyasasında likidite genellikle katılımcıların ve bilginin toplandığı yerde oluşur. Seul Döviz Piyasası İşletim Kurulu'nun önemli gündemleri yüz yüze görüşmesi, bankaların, brokerlik şirketlerinin ve müşteri kurumların kısa sürede fiyat ve talebi eşleştirebilmesi de bu yoğunlaşma etkisine dayanıyor.

Tersi durumda, yalnızca dealing room Seul'de kalırsa genel merkez ile ana satış organizasyonu birbirinden kopacak. Bir kurum yetkilisi, "işlem yapılan taraflar Seul'de yoğunlaşmışken sadece kamu finans kurumlarının taşraya taşınması satış rekabet gücünü düşürür ve ciddi verimsizliğe yol açar" dedi. Bölgesel taşınmanın politika etkisiyle piyasa işlevinin korunması arasında bir denge kurulması gerektiği yorumu yapılıyor.

Başka bir kurum yetkilisi, Döviz Piyasası İşletim Kurulu'na katılan kurumlar taşra bölgesine taşınırsa toplantılara katılımın zorlaşabileceğini belirtti. Taşınma adayı olarak anılan finans kurumlarının hükümetin politika yönünü yakından izlediği de aktarıldı.

Tartışma, won cinsinden işlem tabanını genişletme politikasıyla da örtüşüyor. Kore Maliye Bakanlığı, 6 Temmuz'da döviz piyasasının 24 saat açık kalmasını başlattı. Önceki işlem saatleri sabah 09.00'dan ertesi gün gece 02.00'ye kadarken, şu anda piyasa pazartesi sabah 06.00'dan cumartesi sabah 06.00'ya kadar fiilen kesintisiz işliyor.

24 saatlik işleme geçişin ardından bankalar arası spot döviz işlemleri de arttı. Seul döviz piyasasının 24 saatlik sisteme geçtiği 6 Temmuz'dan 23'üne kadar, yurt içi tatil günleri hariç bankalar arası piyasada günlük ortalama spot döviz işlem hacmi 19,42 milyar dolar (yaklaşık 26,86 trilyon won) olarak kaydedildi. Bu, bu yılın ilk yarısındaki günlük ortalama 17,39 milyar dolara (yaklaşık 24,05 trilyon won) göre yüzde 11,7 artışa işaret ediyor.

TokenPost, daha önce 24 saatlik döviz piyasasına geçişin ardından spot döviz işlemlerinin arttığı gelişmeyi aktarmıştı. O dönem yaklaşık bir aylık günlük ortalama spot döviz işlem hacmi 19,14 milyar dolar (yaklaşık 27,14 trilyon won) olarak kaydedilmiş, ardından 23'üne kadar ortalama hacim 19,42 milyar dolara yükselmişti.

Döviz piyasasının 24 saat işlemesi, yurt dışı yatırımcıların yurt içi spot piyasaya erişebildiği zaman dilimini genişleten bir adım. Şimdiye dek yurt içi piyasanın kapalı olduğu saatlerde won riski büyük ölçüde offshore teslim edilmeyen forward (NDF) işlemleriyle yönetiliyordu. Döviz otoriteleri offshore won işlem altyapısını ve mevzuatını geliştirmeyi, won likiditesi arzını da genişletmeyi sürdürüyor.

KDB bu yıl dolar-won piyasasında öncü banka olarak belirlenen 7 kurumdan biri. NH Nonghyup Bankası da öncü banka statüsünü koruyor. Döviz otoritelerinin gece geç saatlerdeki likiditeyi artırmayı ve offshore won işlem altyapısını güçlendirmeyi sürdürdüğü bir dönemde, piyasa yapıcılığı görevini üstlenen kurumların fiziksel olarak dağıtılmasının doğru olup olmadığı tartışması da buradan doğuyor.

Uzman personel bulma sorunu da gündemde. 24 saatlik işlem düzeninde gece ve sabaha karşı vardiyalarını üstlenecek personel gerekiyor. Bir döviz tüccarı, "eskiden dealing room'a genç çalışanlar çok gelirdi, şimdi pek tercih etmiyor gibi görünüyor" dedi ve "akşam randevusu ayarlamak zor olduğu için günlük yaşam zorlaşıyor, özellikle sabaha karşı işe gitmekte zorlanıyorlar" diye ekledi.

Yurt dışı örnekler gösterilerek finans merkeziyle dealing room'un ayrılmasının zor olduğu görüşü de dile getirildi. Yabancı bir bankanın üst düzey yetkilisi, "yurt dışında da büyük bankaların dealing room'unun finans merkezinde olmadığı bir örnek bulmak zor" dedi.

Kamu bankalarının sendikaları harekete geçmiş durumda. KDB, IBK ve Eximbank sendikaları geçen 11'inde Seul Yeouido'da düzenleyenlerin tahminine göre yaklaşık 2 bin kişinin katıldığı ortak mitingi düzenleyerek bölgesel taşınmaya karşı çıktı. TokenPost, daha önce üç kamu bankası sendikasının büyük çaplı ortak miting düzenleyeceğini duyurduğu gelişmeyi aktarmıştı. Finans Sendikası da bölgesel taşınmanın durdurulmasını talep ederek gelecek ay genel greve gideceğini duyurdu.

Bölgesel taşınmanın ardından Seul'de yeniden bir çalışma noktası kuran örnekler de anılıyor. 2017 yılında Jeonju'ya (Kuzey Jeolla) taşınan Ulusal Emeklilik Fonu(NPS) Fon Yönetimi Genel Müdürlüğü, Seul merkezli kurumlar ve küresel yatırım şirketleriyle toplantı talebi sürdüğü için 2023 yılında Seul'de bir akıllı çalışma merkezi kurmuştu. Kamu bankalarının taşınması fiilen kararlaştırılırsa dealing room, genel merkez işlevleri ve Seul ofisinin çalışma kapsamının nasıl bölüneceği en önemli tartışma konusu olarak kalıyor.