2 trilyon dolar eridi: Yazılım hisseleri yapay zekayla ayrıştı

ABD'de yazılım sektöründe son 12 ayda yaklaşık 2 trilyon dolarlık piyasa değeri silindi. Yapay zekanın kurumsal yazılımların yerini alabileceği endişesi büyürken, S&P 500 endeksi tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakın seyrederek piyasanın iç dinamiklerinde net bir ayrışma ortaya çıktı.

Fortune dergisine göre yazılım sektörü, resesyon dönemleri dışında yaşanan en sert 12 aylık düzeltmeyle karşı karşıya kaldı; bu, son 30 yılın en büyük düzeltmesi olarak kayda geçti. Düşüş oranı yüzde 34'e ulaşırken, S&P 500 içindeki yazılım ağırlığı yüzde 12,0'dan yüzde 8,4'e geriledi.

Bu düzeltmenin çıkış noktası, yapay zeka araçlarının mevcut yazılımların rolünü aşındırabileceği endişesiydi. Reuters'in haberine göre ABD'li yazılım ve veri hizmetleri şirketleri, 28 Ocak'tan bu yana yaklaşık 1 trilyon dolarlık piyasa değeri kaybetti. Bu rakamın, Fortune'un aktardığı 12 aylık 2 trilyon dolarlık kayıptan farklı bir döneme ait olduğu belirtilmeli.

Düşüşün doğrudan tetikleyicisi olarak Anthropic'in hukuk alanına yönelik yeni yapay zeka aracı gösteriliyor. Reuters, bu aracın kurumsal hukuk işlemleri ve veri hizmetleri alanına girerek yazılım sektöründeki satışları tetiklediğini aktardı. ServiceNow, Salesforce ve Microsoft(MSFT) gibi önde gelen yazılım hisseleri de satış baskısı altında kaldı.

Kurumsal yazılımlar genellikle uzun vadeli sözleşmelere ve iş süreçleriyle derin entegrasyona bağlıdır. Bir şirketin kullandığı yazılımı değiştirmesi; veri aktarımı, güvenlik incelemesi, personel eğitimi ve iç onay süreçleri gerektirir. Yapay zeka tarafından ikame edilme endişesi hisse fiyatlarına hızla yansısa da, gerçek gelir kaybının çok daha yavaş gerçekleşebileceği bir yapı söz konusu.

JPMorgan(J.P. Morgan), yapay zekanın kısa sürede kurumsal yazılımların tamamının yerini alacağı senaryosuna mesafeli durdu. Fortune'un aktardığına göre JPMorgan'ın notu, piyasanın önümüzdeki 3-6 ay içinde gerçekleşmesi zor görülen 'en kötü senaryo' yapay zeka ikamesini fiyatladığını savundu. Kurumsal yazılımların çok yıllı sözleşmelere ve yüksek geçiş maliyetlerine bağlı olması, kısa vadeli şoku yumuşatabilecek bir tampon sağlıyor.

Yapay zeka yatırımlarındaki ivme ise kesilmedi. Fortune, Wells Fargo tahminlerine dayanarak hiper ölçekli teknoloji şirketlerinin 2026 yapay zeka yatırım harcaması rehberliğinin yüzde 24 arttığını, bu yılki planlanan tutarın ise 660 milyar dolara ulaştığını aktardı.

Reuters'in haberine göre Bridgewater, Alphabet, Amazon(AMZN), Meta ve Microsoft'un 2026'da yapay zeka altyapısına yaklaşık 650 milyar dolar harcayacağını öngördü. UBS ise hiper ölçekli şirketlerin 2026 yatırım harcamasının yaklaşık 770 milyar dolara ulaşabileceğini tahmin etti.

Tahminler arasındaki farkın nedeni kapsam farklılığı. Wells Fargo'nun rakamı Fortune'un aktardığı genel hiper ölçekli yatırım rehberliğini kapsarken, Bridgewater'ın analizi büyük teknoloji şirketlerinden yalnızca dört tanesinin yapay zeka altyapı harcamasına odaklanıyor. UBS'in öngörüsü ise tahvil ihracı ile yatırım harcaması döngüsünü birlikte değerlendiriyor.

Fon kaynağı arayışı da genişledi. Reuters'e göre Alphabet, yapay zeka altyapısı için gereken fonu sağlamak amacıyla 20 milyar dolarlık tahvil ihraç etti. Bu ihracın ardından küresel tahvil toplama tutarı 31,51 milyar dolara ulaştı.

Tahvil ihracındaki artış, yapay zeka yatırımının yalnızca kâr-zarar tablosunu değil, sermaye piyasalarının tamamını ilgilendiren bir konuya dönüştüğünü gösteriyor. Veri merkezi, enerji, yarı iletken ve ağ ekipmanı yatırımlarının aynı anda büyümesi, büyük teknoloji şirketlerinin nakit akışı ve borçlanma kapasitesini piyasa değerlemesinin merkezine taşıyor.

Tepkiler ise ayrıştı. Bazı yatırımcılar, yapay zeka ajanlarının hizmet olarak yazılım (SaaS) abonelik modelini zayıflatabileceğini düşünüyor. Buna karşılık JPMorgan'ın notunda olduğu gibi kısa vadeli ikame ihtimalini düşük gören ve bu düzeltmeyi aşırı bir yeniden fiyatlama olarak yorumlayan bir kesim de var.

TokenPost daha önce yapay zeka balonu tartışmasının yazılım, gümüş ve yarı iletken gibi sektörler arasında bir rotasyon tartışmasına dönüştüğünü aktarmıştı. Bu yazılım düzeltmesi de aynı yapay zeka döngüsü içinde faydanın, maliyetin ve ikame riskinin sektörden sektöre farklı yansıdığının bir örneği olarak okunabilir.

Yapay zeka altyapı yatırımlarındaki artış, çip, enerji ekipmanları ve veri merkezi şirketlerine yönelik beklentilerle birlikte hareket ediyor. Ancak yazılım tarafındaki değerleme düzeltmesi, yapay zekadan fayda sağlaması beklenen hisseler arasında bile gelir yapısı, müşteri geçiş maliyeti ve gerçek benimseme hızına göre hisse performansının ayrışabileceğini gösteriyor.

Bitcoin(BTC) başta olmak üzere dijital varlık piyasasına olası yansımalar, ayrı fon akışları ve gerçek işlem verileri üzerinden takip edilmesi gereken bir konu. Şu an için kesinleşen tek şey, yazılım sektöründeki piyasa değeri kaybıyla büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapı yatırımlarındaki artışının aynı dönemde yan yana yaşanıyor olması.