Unstoppable Domains, .crypto, .bitcoin, .nft gibi 14 web3 üst düzey alan adını (TLD) 2026 İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN) yeni genel üst düzey alan adı (gTLD) başvuru sürecinden çıkardı. 'Zincir üstü isimleri' geleneksel DNS sistemine taşımanın getirdiği maliyet ve kayıt sahibi bilgilerinin ifşa zorunluluğu bu kararda belirleyici oldu şeklinde yorumlanıyor.
Şirket 25'inde (yerel saatle) resmi blogunda yaptığı açıklamada, 2026 ICANN yeni gTLD başvuru turuna yalnızca .agi, .robot, .gram, .hub ve .xmr olmak üzere 5 TLD ile başvurduğunu duyurdu. Şirketin kendi TLD'leri arasından başvurmama kararı aldıkları ise .crypto, .wallet, .polygon, .nft, .bitcoin, .dao, .unstoppable, .zil ve .blockchain olmak üzere 9 adet.
Marka iş ortaklarının başvurmama kararı aldığı .privacy, .brave, .anime, .agent ve .twin de listeye eklenince bu turda ICANN başvurusu dışında kalan TLD sayısı toplam 14'e ulaştı.
Bu karar, Türkiyeli kullanıcılar açısından da web3 alan adlarının sıradan tarayıcı adresleri gibi kullanılıp kullanılamayacağını, yoksa yalnızca kripto para cüzdan adresi ve zincir üstü kimlik amacıyla mı sınırlı kalacağını gösteren bir örnek niteliğinde. Web3 alan adları bugüne kadar uzun cüzdan adreslerini okunabilir isimlere çevirmek ya da bazı uygulamalarda zincir üstü kimlikle eşleştirmek için kullanılıyordu.
Şirket, ICANN'ın birleşik isim alanı kurallarının mevcut tüm isimlerin DNS'e kaydedilmesini ve bunun için ücret ödenmesini şart koştuğunu belirtti. Kayıt sahibi bilgilerinin ifşa edilmesi talebi de aynı kurallar arasında yer alıyor.
Unstoppable Domains, 4 milyonu aşkın mevcut web3 isim sahibine bu süreci dayatmayacağını ve herhangi bir ücret talep etmeyeceğini açıkladı. Bu, zincir üstü isimleri geleneksel DNS'e dahil etmenin getirdiği operasyonel yükü mevcut kullanıcılara yansıtmama niyeti olarak okunuyor.
ICANN, dünya genelinde internet adresleri ve alan adı sistemini koordine eden kâr amacı gütmeyen bir kuruluş. gTLD ise .com, .net gibi bir alan adının en sonuna eklenen genel üst düzey alan adını ifade ediyor.
ICANN'ın 2026 başvuru kılavuzunda gTLD değerlendirme ücreti başvuru başına 227 bin dolar olarak belirlendi. Unstoppable Domains kendi 9 TLD'sinin tamamı için başvursaydı, yalnızca temel değerlendirme ücreti 2 milyon 43 bin dolara ulaşacaktı.
Buna mevcut isimleri DNS sistemine bağlama maliyeti ve operasyonel yük de ekleniyor. Koşullu değerlendirme, itiraz, açık artırma ve yıllık kayıt kuruluşu ücretleri gibi kalemler de ayrı maliyetler doğurabilir.
Bu karar, Unstoppable Domains'in daha önce açıkladığı 9 web3 alan adı için iade politikasının devamı niteliğinde. İade kapsamına, şirketin ICANN'a başvuru niyetini kamuoyuyla paylaşmasının ardından ilgili TLD'leri satın alan müşteriler giriyor.
.crypto, .wallet, .polygon, .nft, .bitcoin, .dao, .unstoppable ve .zil için 5 Mart 2025 sonrasında yapılan alımlar iade kapsamında. .blockchain için ise iade, 5 Haziran 2024 sonrası alımları kapsıyor.
İade talep süresi 25 Ağustos 2026 ile 25 Eylül 2026 arasında geçerli olacak. Şirket, satın alma kayıtlarını doğruladıktan sonra iadeleri 28 gün içinde tamamlayacağını belirtti.
Ancak iade, yalnızca belirtilen tarihlerden sonra satın alınan alan adlarını kapsıyor; ilk dönem alıcılarının tamamı aynı koşullardan yararlanamıyor.
Unstoppable Domains ICANN sürecini tamamen terk etmiş değil. .agi ve .robot 0G ekosistemiyle, .gram Telegram ile, .hub Hub Culture ile, .xmr ise Monero(XMR) ekosistemi ve Cake Wallet ile bağlantılı başvurular olarak açıklandı.
Şirket, kendi web3 alan adlarını DNS'e dahil etmeye zorlamak yerine başvuru kapsamını ortak odaklı TLD'lere ve yapay zekâ, gizlilik, kurumsal kullanım alanlarına daralttı. Mevcut sahiplerin alan adları web3 ortamında kullanılmaya devam edecek olsa da, .crypto veya .bitcoin gibi isimlerin genel DNS köküne dahil olma yolu bu başvuru turunda devre dışı bırakıldı.
Unstoppable Domains'in başvurduğu 5 TLD, ICANN'ın inceleme sürecinden geçecek. ICANN, idari incelemesi tamamlanan başvuru listesini açıklayacağı 'reveal day' tarihini Eylül 2026 içinde duyuracak.
Yorum 0