110 milyar dolarlık Paramount-Warner birleşmesi 1963 emsal kararla test ediliyor

Paramount Skydance(PSKY)'nin Warner Bros. Discovery(WBD) devralma girişimi, ABD eyalet hükümetlerinin açtığı antitröst davasıyla durma noktasına geldi. 110 milyar dolarlık anlaşmanın can alıcı sorusu, 1963 tarihli bir banka birleşmesi kararının bugünün medya piyasasına uygulanıp uygulanamayacağı.

Şubha Goş(Shubha Ghosh), Syracuse Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi, Fortune'da yayımlanan yazısında bu anlaşmanın Philadelphia bölgesindeki banka birleşmesi davasıyla aynı ölçütle değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Söz konusu yazı bir haber metni değil, yazarın kendi yorumunu yansıtan bir köşe yazısı olarak yayımlandı.

ABD Yüksek Mahkemesi, 17 Haziran 1963'te verdiği ‘Amerika Birleşik Devletleri - Philadelphia National Bank’ kararında, Philadelphia bölgesel ticari bankacılık piyasasının ‘en az yüzde 30’unu kapsayan birleşmelerin rekabeti kısıtladığının varsayılabileceğine hükmetti. O dönemki piyasa, tek bir şehir bölgesindeki mevduat ve kredi gibi görece dar ve ölçülebilir bir yapıya sahipti.

Bu anlaşmada piyasa yapısı farklı. Eyalet hükümetleri, sinema dağıtımı, beklenen gişe rekortmeni filmlerin dağıtımı ve kablolu TV kanal lisanslama piyasalarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Kaliforniya Başsavcılığı, anlaşmanın Hollywood'un beş büyük film dağıtım şirketinden ikisini ve temel kablolu TV kanallarının beş büyük sahibinden ikisini bir araya getirdiğini belirtti.

Kaliforniya Başsavcılığı, Başsavcı Rob Bonta(Rob Bonta)'nın 11 eyalet başsavcısıyla birlikte Paramount'un Warner Bros. Discovery'yi devralmasını engellemek için 13 Temmuz'da dava açtığını duyurdu. Dava, sinema dağıtımı, beklenen gişe rekortmeni film dağıtımı ve kablolu TV kanal lisanslama piyasalarında rekabetin azalabileceği iddiasına odaklandı.

New York Başsavcılığı da aynı sorunu gündeme getirdi. Başsavcı Letitia James(Letitia James), 13 Temmuz'da açtığı davada Paramount'un Warner Bros.'u devralmasının film ve TV sektöründeki rekabeti zayıflatabileceğini, tüketicilere, çalışanlara, sinema salonlarına ve ilgili şirketlere zarar verebileceğini öne sürdü. New York Başsavcılığı anlaşmanın büyüklüğünü 110 milyar dolar olarak kaydetti.

Federal Adalet Bakanlığı'nın değerlendirmesi farklı çıktı. ABD Adalet Bakanlığı Antitröst Bölümü, 12 Haziran'da yayımladığı soruşturma kapanış açıklamasında, abonelik tabanlı isteğe bağlı video, doğrusal TV ve sinema gösterimi alanlarında rekabetin zarar görme olasılığının düşük olduğunu bildirdi. Bakanlık 2 milyon belgeyi ve 80'den fazla yöneticinin verilerini incelediğini, doğrusal TV alanında kablo aboneliğinden ayrılma ve yayın akışına geçişin rekabet ortamını değiştirdiğini değerlendirdi.

Paramount da geniş bir piyasa tanımını öne sürüyor. Şirket, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC)'ye sunduğu belgede, birleşme sonrası şirketin ABD televizyon ve yayın akışı izlenme süresinin yüzde 13'ünü, yurt içi gişe hasılatının ise yüzde 18'ini oluşturacağını belirtti. Son iki yılın ortalama yurt içi gişe payı yüzde 22 olarak kaydedildi.

Rakamların birbirini tutmadığı noktalar da var. Paramount, 14'ünde yaptığı açıklamada dünya genelinde 68 ülkeden düzenleyici onay aldığını duyurdu, ardından SEC'ye sunduğu belgede bu sayıyı 65 yargı bölgesi olarak kaydetti. Anlaşmanın büyüklüğü konusunda da toplam işlem değeri 110 milyar dolar ile ayrı bir öz sermaye değeri ölçütü birlikte anılıyor; bu nedenle hangi ölçütün kullanıldığına dikkat etmek gerekiyor.

Tartışmanın özü, yüzde 30 rakamının kendisinden çok, ilgili piyasanın nereye kadar tanımlanacağı. Eyalet hükümetlerinin mantığında sinema dağıtımı ve temel kablolu kanallar ayrı ve dar piyasalar olarak ele alınıyor. Şirket ve Adalet Bakanlığı'nın mantığında ise Netflix(NFLX), Amazon(AMZN), Apple(AAPL) ve YouTube gibi dijital izlenme süresi aynı rekabet baskısının parçası sayılıyor.

Medya sektöründe piyasa sınırlarının çizilmesi, birleşme incelemesinin sonucunu doğrudan belirleyebilir. Yalnızca sinema gösterimine bakıldığında büyük stüdyo sayısı ve dağıtım ağı önem kazanıyor; toplam izlenme süresine bakıldığında ise yayın akışı platformları ve çevrimiçi video hizmetleri rakip olarak listeye giriyor. Aynı anlaşma için ölçüm birimi değiştiğinde pazar payı ve rekabet kısıtlaması değerlendirmesi de değişebiliyor.

Karşıt kesimler de sesini yükseltmeye devam ediyor. Amerikan Senaryo Yazarları Birliği (Writers Guild of America), ‘Birleşmeyi Durdurun’ kampanyası kapsamında Paramount ile Warner Bros. Discovery'nin birleşmesinin senaristlere somut zarar verebileceğini öne sürerek Kuzey Kaliforniya federal mahkemesinde dava açtığını duyurdu. Birlik, anlaşmanın başından beri karşı tutumunu koruduğunu belirtti.

Akademik çevrede de görüşler ayrışıyor. Goş, PNB kararındaki pazar payı varsayım ölçütünün günümüz medya piyasasına birebir aktarılmasının sınırları olduğunu düşünüyor. Buna karşılık eyalet hükümetleri, dar tanımlı sinema ve kablo piyasalarında birleşmenin etkisinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği görüşünde.

TokenPost daha önce Paramount ile Warner Bros. Discovery'nin birleşme sürecinin eyalet davalarıyla gecikmeye uğradığını aktarmıştı. O dönemde de tartışmanın odağında sinema dağıtımı ve kablolu TV kanal programlama piyasalarında rekabetin zayıflayıp zayıflamayacağı sorusu vardı.

Anlaşma, mahkeme kararına ya da 1 Haziran 2027'ye kadar askıda kalacak. Kaliforniya Başsavcılığı, Paramount ile Warner Bros.'un bu tarihe kadar birleşmemek üzere anlaştığını 24 Temmuz'da duyurdu. 25'inde ise Kaliforniya Başsavcılığı'nın Paramount ile bir uzlaşma görüşmesi tarihi belirlemediği açıklandı; bu da davanın sonraki aşamasının anlaşmanın gidişatını belirleyeceği anlamına geliyor.