AB, ChatGPT'yi 159 milyon kullanıcıyla dev arama motoru ilan etti

Avrupa Birliği (AB), ChatGPT, Reddit(RDDT) ve Roblox(RBLX) platformlarını Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında sıkı denetime tabi hizmetler listesine ekledi. AB genelinde aylık ortalama 159 milyon kullanıcıya ulaşan ChatGPT, bu sayede 'çok büyük çevrimiçi arama motoru' kategorisine girdi.

Avrupa Komisyonu, 31 Ağustos'ta (yerel saatle) yayımladığı basın açıklamasında OpenAI'nin ChatGPT'sini çok büyük çevrimiçi arama motoru, Reddit(RDDT) ile Roblox(RBLX)'u ise çok büyük çevrimiçi platform olarak tanımladığını duyurdu. Komisyonun belirlediği listeye göre AB'deki aylık ortalama kullanıcı sayısı ChatGPT'de 159 milyon, Reddit'te(RDDT) 57,2 milyon, Roblox'ta(RBLX) 46,6 milyon olarak kaydedildi.

Bu adım, üç hizmetin de AB'de aylık ortalama 45 milyon kullanıcı eşiğini aşmasından kaynaklanıyor. Komisyon, bu eşiği geçen platform ve arama motorlarını 'çok büyük' kategorisine alarak standart çevrimiçi hizmetlerden daha sıkı bir denetim uyguluyor.

Asıl dikkat çeken nokta ChatGPT'nin sınıflandırılma şekli oldu. Komisyon, ChatGPT'nin kullanıcı sorularını yanıtlarken web'de arama yapabilmesini gerekçe göstererek onu çevrimiçi arama motoru olarak değerlendirdi. Böylece üretken yapay zeka hizmetlerinin artık yalnızca sohbet aracı değil, bilgi arama ve dağıtım işlevini de üstlenen yapılar olarak görüldüğü ortaya çıktı.

Reddit(RDDT) ve Roblox(RBLX) ise kullanıcıların üçüncü taraf içerikleri herkese açık şekilde paylaşabilmesi nedeniyle çevrimiçi platform sınıfına dahil edildi. Topluluk paylaşımları, oyun ve üretim ortamları ile öneri sistemlerinin kullanıcılar üzerindeki etkisi de denetim kapsamına giriyor.

DSA, AB'deki kullanıcılara sunulan çevrimiçi hizmetleri kapsayan bir düzenleme çerçevesi. Çok büyük çevrimiçi platformlar ve arama motorları; yasa dışı içeriğin yayılması, reşit olmayanlar üzerindeki olumsuz etkiler, kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı, temel haklar, seçim süreçleri ile kamu güvenliğine ilişkin sistemik riskleri değerlendirip azaltmakla yükümlü.

Üç hizmet, bildirim tarihinden itibaren dört ay içinde ek yükümlülükleri yerine getirmek zorunda. Komisyonun basın açıklamasında bu süre Ocak 2027 olarak belirtildi. TokenPost'un önceki haberinde de üç hizmetin DSA kapsamında çok büyük hizmet statüsüne alındığı ve ek yükümlülüklerin genel çerçevesi aktarılmıştı.

Ek yükümlülükler arasında reklam ve içerik denetleme kararlarında şeffaflığın sağlanması, AB makamlarıyla iletişim noktası oluşturulması, suç şüphesi bildirimleri ve denetim otoritelerine incelemeleri için veri sağlanması yer alıyor. Hizmetlerin risk azaltıcı önlemleri uygulayabilmesi için iç bünyede uyum fonksiyonları da isteniyor.

Denetim sistemi yalnızca tek tek gönderilerin kaldırılıp kaldırılmadığına bakmıyor. Algoritmalar, öneri sistemleri, reklam yapıları ve içerik denetleme süreçlerinin toplumsal riskleri artırıp artırmadığı da inceleniyor. Platform büyüdükçe hizmetin tasarımı da doğrudan düzenleme konusu haline geliyor.

Henna Virkkunen (Henna Virkkunen), AB Komisyonu Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasi'den Sorumlu Yürütme Başkan Yardımcısı, "ChatGPT, Reddit ve Roblox, AB vatandaşları ve toplumu üzerindeki büyük etkileriyle orantılı olarak daha yüksek düzeyde denetim ve sorumluluğa tabi olacak" dedi. Açıklama, Komisyonun kullanıcı ölçeğiyle orantılı sorumluluk vurgusunu yansıtıyor.

Virkkunen, belirlenen eşiği aşan platformlar için DSA kapsamında sıkı denetim atamasını sürdüreceklerini de belirtti. Büyük hizmetler yeni özellikler ekleyip arama, öneri, topluluk ve reklam işlevlerini birleştirdikçe denetim kapsamı da genişleyebilir.

Bu karar, üretken yapay zeka hizmetlerinin AB'nin platform düzenleme çerçevesi içinde nasıl ele alındığını gösteriyor. ChatGPT artık yalnızca sohbet tabanlı bir hizmet değil, arama işlevine sahip karma bir hizmet olarak değerlendiriliyor. Yapay zeka hizmeti sağlayıcıları için yalnızca yanıt kalitesi değil, bilgi dağıtım sürecindeki risk yönetimi de bir düzenleme konusu haline geldi.

AB kullanıcılarına yönelik yapay zeka hizmeti, topluluk platformu veya oyun platformu işleten şirketler için de bu gelişme bir referans noktası oluşturuyor. Kullanıcı ölçeği ve hizmet işlevine göre aynı düzenleme çerçevesinin geçerli olup olmadığı değerlendirilmeli. Özellikle arama, öneri ve içerik dağıtım işlevlerini birlikte sunan hizmetlerde platform düzenlemesi ile yapay zeka düzenlemesi çakışabilir.

Komisyonun belirlediği listeye göre çok büyük çevrimiçi platform ve arama motoru sayısı toplam 28'e ulaştı. Listede Amazon Store, Apple App Store, AliExpress, TikTok, WhatsApp, X, Wikipedia ve Facebook gibi hizmetler de yer alıyor.

ChatGPT, Reddit(RDDT) ve Roblox(RBLX), Ocak 2027'ye kadar ek DSA yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda. Komisyon ve üye ülke otoriteleri bundan sonra risk değerlendirmesi, şeffaflık önlemleri ve veri sağlama yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğini denetleyecek.