%25 resesyon ihtimali: ChatGPT ile ekonomik veriler örtüşmüyor

Yapay zekâ sohbet botu ChatGPT, ABD ekonomisinin önümüzdeki 6 ay içinde resesyona girme olasılığını yüzde 25 olarak hesapladı. Ancak istihdam, büyüme ve imalat verilerine bakıldığında ABD ekonomisinde henüz bir daralma sinyali görülmüyor.

Kripto ve finans haber sitesi Finbold, bu rakamı ChatGPT'den aldığı yanıta dayandırarak duyurdu. Finbold'a göre ChatGPT, temel senaryoyu 'resesyonsuz düşük büyümenin sürmesi' için yüzde 55, 'yumuşak iniş ve güçlü büyüme' için yüzde 20 olarak ayırırken, resesyon senaryolarını 'hafif resesyon' için yüzde 20 ve 'orta-büyük ölçekli resesyon' için yüzde 5 olarak sundu.

Yüzde 25'lik rakamın resmi bir istatistik ya da resmi resesyon tespiti olmadığı belirtilmeli. Finbold'un haberinde ChatGPT'nin hesaplama yöntemi ve kullanılan komutlar (prompt) paylaşılmadı; bu nedenle söz konusu oran, yapay zekânın güncel makro verileri birleştirerek ürettiği bir risk değerlendirmesi olarak okunmalı (yorum).

ABD Çalışma Bakanlığı, 4'ünde (yerel saatle) ağustos ayında tarım dışı istihdamın 162 bin kişi arttığını, işsizlik oranının ise yüzde 4,1'de sabit kaldığını açıkladı. İstihdam artışının yavaşladığı yönünde tartışma yaratabilecek bir seviyede olsa da işsizlik oranı, Finbold'un aktardığı yüzde 4,5'lik risk eşiğinin altında kaldı.

Büyüme tarafında da resesyona işaret eden net bir sinyal yok. ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Ekonomik Analiz Bürosu (BEA), ikinci çeyrekte reel gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) yıllıklandırılmış bazda yüzde 1,5 büyüdüğünü açıkladı. Bu oran birinci çeyrekteki yüzde 2,1'in altında kalsa da pozitif büyüme korundu.

Enflasyon ve tüketici güveni tarafı ise baskı unsuru olmaya devam ediyor. ABD Merkez Bankası (Fed), temmuz ayındaki para politikası raporunda mayıs ayı kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksinin yıllık yüzde 4,1, çekirdek PCE'nin ise yüzde 3,4 arttığını bildirdi. Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi ise ağustosta 51,7'ye gerileyerek temmuzdaki 55,2 seviyesinin altına indi.

İmalat verileri ise farklı bir tablo çiziyor. Tedarik Yönetimi Enstitüsü (ISM), ağustos ayı imalat satın alma yöneticileri endeksinin (PMI) 54,6 ile açıklandığını ve endeksin sekizinci ayını da genişleme bölgesinde tamamladığını duyurdu. Yeni siparişler, üretim ve istihdam gibi alt kalemler de genişleme sınırının üzerinde kaldı.

Resesyon, genellikle üretim, istihdam, gelir ve tüketimin belirli bir süre boyunca birlikte daralmasını ifade eder. ABD'de ekonomik döngü tek bir veriye değil, birden fazla göstergenin birlikte değerlendirilmesine bakılarak belirleniyor. Bu da yüzde 25'lik oranın resmi bir resesyon tespitinin yerini tutamayacağını gösteriyor (yorum).

Tahmin piyasaları ve kurumsal öngörüler de baz alınan zaman dilimine göre birbirinden ayrışıyor. Polymarket'ta 'ABD, 2026 sonuna kadar resesyona girer mi' başlıklı piyasada, 6'sında (yerel saatle) kontrol edilen ekranda 'evet' olasılığı yüzde 8 olarak görüldü. İşlem hacmi 1.703.717 dolar seviyesindeydi.

Kurumsal tarafta rakamlar daha yüksek. JPMorgan Global Research, 2026 piyasa görünümü raporunda ABD ve küresel resesyon olasılığını yüzde 35 olarak belirtti. RSM ise 8 Nisan'da yayımladığı raporda önümüzdeki 12 aylık dönem için resesyon olasılığını yüzde 30 olarak değerlendirdi.

Ancak ChatGPT'nin 6 aylık, RSM'in 12 aylık ve Polymarket'ın 2026 sonu baz alınan tahminlerinin referans dönemleri birbirinden farklı. Farklı zaman dilimlerine dayanan olasılıkları yan yana koyup resesyon ihtimalinin arttığı ya da azaldığı sonucuna varmak güç (yorum).

Bu tabloya kripto piyasaları açısından bakılmasının nedeni, ABD ekonomisi ve para politikasının risk iştahı taşıyan varlıklardaki likiditeyi doğrudan etkilemesi. Faiz patikası, likidite ve dolar hareketleri üzerinden kripto piyasalarını da etkiliyor. Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) gibi kripto paralarda yatırımcı güveni de ABD istihdam, enflasyon ve büyüme verilerindeki değişimlere göre dalgalanabiliyor.

Şu an için doğrulanmış veriler, ABD ekonomisinin yavaşlama ile dayanıklılık arasında bir yerde durduğunu gösteriyor. İstihdam, GSYH ve imalat verileri pozitif seyrini korurken tüketici güveni ve enflasyon baskı unsuru olmaya devam ediyor.

ChatGPT'nin öne sürdüğü yüzde 25'lik oran, kesinleşmiş bir resesyon sinyali değil; hangi verilere ve hangi kaynağa dayandığı sorgulanarak okunması gereken bir risk göstergesi (yorum). Takip edilecek bir sonraki veri, 11'inde açıklanacak ABD ağustos ayı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) olacak.