OPEC'in petrol üretimi ağustosta yüzde 4,3 azaldı

OPEC'in ağustos ayında günlük ortalama ham petrol üretimi 19,91 milyon varile geriledi; bu, önceki aya göre 900 bin varillik bir düşüşe işaret ediyor. Suudi Arabistan'daki üretim ve ihracat aksaklıkları ile başlıca deniz taşımacılığı rotalarındaki belirsizlik, arzdaki bu daralmayı tetikledi.

Bloomberg, ağustos ayına ilişkin anketinde Suudi Arabistan'ın ham petrol üretiminin günlük 6,98 milyon varile indiğini, bunun bir önceki aya kıyasla 1,12 milyon varillik bir azalışa denk geldiğini bildirdi. Söz konusu seviye, mayıs ayından bu yana görülen en düşük rakam olarak kayıtlara geçti.

Tanker hareketlerine dayalı verilere göre Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı günlük 3,03 milyon varil olarak hesaplandı. Bu rakam önceki aya göre yaklaşık üçte bir oranında geriledi ve Bloomberg'in, Kpler ile Vortexa'nın gemi takip verilerini kullanarak ürettiği geçici bir tahmin niteliği taşıyor.

Suudi Arabistan'ın üretim ve ihracatındaki bu düşüşü doğrulayan resmi bir hükümet istatistiği bulunmuyor. Ayrıca bu anketin veri toplama yöntemi, OPEC'in resmi istatistikleriyle farklılık gösterebiliyor.

Düşüşün arkasında Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz-Bab-el Mendeb Boğazı'ndaki taşımacılık aksaklıklarının bulunduğu belirtiliyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 11'inde yayımladığı kısa vadeli enerji görünümünde, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol ve petrol ürünü miktarının 2026'nın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 4,9 milyon varile gerilediğini açıkladı.

Bu rakam, 2025'in dördüncü çeyreğindeki günlük ortalama 21,6 milyon varille karşılaştırıldığında ciddi bir düşüşe işaret ediyor. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık hacmine ilişkin rakamlar hesaplama yöntemine göre farklılık gösterebiliyor.

EIA, Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı aşmak için Doğu-Batı boru hattı üzerinden ham petrolü Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na yönlendirdiğini açıkladı. Kurum, bu alternatif güzergâhın taşıma süresini uzattığını, maliyeti artırdığını ve taşıma kapasitesini de sınırladığını belirtti.

Bu üretim düşüşü, OPEC+'ın üretim ayarlama politikası ile fiili arz miktarı arasındaki farkı gözler önüne seriyor. OPEC, 5 Temmuz'da Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'dan oluşan yedi ülkenin ağustos ayı üretim ayarlama miktarını günlük 188 bin varil artırmayı kararlaştırdığını duyurdu.

Söz konusu adım, 2023'te alınan ek gönüllü üretim kısıntısının kademeli olarak geri alınması sürecinin bir parçasıydı. Ancak üretim kotaları birer hedef niteliği taşıdığından, fiili arz miktarı yalnızca üretim kapasitesinden değil, gemi seferleri ve deniz taşımacılığı rotalarındaki koşullardan da etkileniyor.

Ülkeler bazında bakıldığında, Irak'ın üretimi günlük 270 bin varil artarak 2,98 milyon varile yükseldi. Venezuela'nın üretimi de günlük 70 bin varil artışla 1,23 milyon varile ulaştı; ancak iki ülkenin artışları bir araya gelse dahi Suudi Arabistan'daki düşüşü telafi edemedi.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 12'sinde yayımladığı petrol piyasası raporunda, Hürmüz Boğazı'ndaki kapanma ve yüksek yakıt fiyatlarını dikkate alarak 2026 küresel petrol talebi tahminini günlük 1,6 milyon varil aşağı çektiğini bildirdi. Aşağı yönlü revizyon, bir önceki aya kıyasla 510 bin varil daha büyüdü.

IEA, temmuz ayı küresel petrol arzını bir önceki aya göre günlük 2,4 milyon varil artışla 101,5 milyon varil olarak hesapladı. Ancak bu rakam geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük 6,3 milyon varil daha düşüktü ve Körfez bölgesinde hâlâ günlük 8,3 milyon varillik üretimin durduğu tespit edildi.

Üretim kotalarındaki genişlemenin fiili arz artışına dönüşebilmesi için deniz taşımacılığı rotalarının normale dönmesi gerekiyor. Üretim artsa bile ham petrolü ihracat limanlarından tüketim pazarlarına taşıyan güzergâhlar tıkanırsa, piyasaya ulaşan miktar sınırlı kalabilir.

EIA, ağustos ayı görünümünde Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık hacminin eylül ayından itibaren kademeli olarak artacağını varsaydığını belirtti. Kurum, üretimi durdurulan miktarın büyük bölümünün 2027'nin ilk çeyreğinde normale döneceğini öngördü.

Daha önce OPEC+'ın ekim ayı üretim politikasını koruyabileceği olasılığı gündeme gelmişti. Önümüzdeki dönemde ham petrol arzının toparlanıp toparlanmayacağı, üretim ayarlama miktarından çok deniz taşımacılığı rotalarının normalleşmesine ve Suudi Arabistan'ın ihracatını ne hızda toparlayacağına bağlı olacak.