Petrol 100 dolara dayandı: Arz krizinde 150 dolar ihtimali

Uluslararası ham petrol fiyatları varil başına 100 dolara dayandı. Orta Doğu'da arz ve taşımacılık sorunları derinleşirse Brent petrolün 120 doları aşarak en kötü senaryoda 150 dolara kadar tırmanabileceği öngörülüyor.

Business Insider'a göre Bank of America(BAC), ek arz kesintileri yaşanması halinde petrol fiyatının varil başına 120 dolara çıkabileceğini öngördü. Orta Doğu'daki enerji altyapısının savaş nedeniyle geniş çapta tahrip olması durumunda ise fiyatın 150 dolara kadar sıçrayabileceği ihtimali de gündeme geldi. Ancak BofA'nın ana senaryosu, bu yılın ikinci yarısında Brent petrol ortalamasının varil başına 83 dolar seviyesinde kalacağı yönünde.

Goldman Sachs(GS) ise bu yılın aralık ayı için Brent petrol tahminini varil başına 85 dolara yükseltti. Banka, Körfez bölgesi ham petrol üretiminin beklenenin altında kalması halinde 2027 yılında Brent petrolün varil başına 120 doları aşabileceğini belirtti.

Goldman Sachs, "Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'de gemilere yönelik saldırıların şiddetlenmesi, fiyat artışını tetikleyecek en büyük etken" değerlendirmesini yaptı. Banka böylece sadece üretim tesislerindeki değil, ana taşımacılık rotalarındaki güvensizliğin de fiyatları yukarı çeken bir unsur olduğuna işaret etti.

Yonhap Infomax'ın emtia vadeli işlemler verilerine göre, 9 Eylül sabahı Kore saatiyle (KST) 09.27'de -Türkiye saatiyle 03.27'de- kasım vadeli Brent petrol bir önceki kapanışa göre yüzde 1,52 artışla varil başına 99,41 dolardan işlem gördü. Ekim vadeli West Texas Intermediate (WTI) petrol ise yüzde 1,63 yükselişle varil başına 94,55 dolara ulaştı.

Orta Doğu'da askeri çatışmaların yeniden alevlenmesi petrol fiyatlarını yukarı itti. Arz ve taşımacılıkta aksama endişeleri büyürken Brent petrol 100 dolar seviyesine yaklaştı. Daha önce de Orta Doğu kaynaklı saldırıların ardından Brent petrolün 100 dolar sınırına yaklaştığı dönemler yaşanmıştı.

ABD'de yakıt fiyatları da yükseldi. Amerikan Otomobil Birliği (AAA), 7 Eylül'de ülke genelinde kurşunsuz benzin ortalama fiyatının galon başına 4,15 dolara çıktığını açıkladı. Emek Günü (Labor Day) tatilinde benzin fiyatının galon başına 4 doları aşması ilk kez yaşandı.

ABD'de benzin fiyatları bir yıl öncesine kıyasla galon başına yaklaşık 95 sent daha yüksek seviyede. Renaissance Macro, geçen haziran-temmuz döneminde benzin fiyatlarındaki düşüşün enflasyonu yavaşlatan etkisinin şimdi tersine dönebileceğini belirtti.

Piyasalar, petrol fiyatlarındaki yükselişin ABD enflasyonunu yeniden körükleme ihtimalini yakından izliyor. Piyasa fiyatlamasına göre Fed'in eylül toplantısında faiz artırımına gitme olasılığı yaklaşık yüzde 58 olarak görülüyor.

ABD'nin ağustos ayı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) 11 Eylül'de açıklanacak. Enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisinin büyümesi halinde Fed'in eylül ayı faiz kararının daha karmaşık hale gelebileceği değerlendiriliyor.

Eski Goldman Sachs emtia stratejisti Jeff Currie(Jeff Currie), "Bu, yakında başlık TÜFE rakamlarına yansıyacak" dedi ve "enerji krizi zaten başladı, ancak bu durum ham petrolde değil petrol ürünleri fiyatlarında görülüyor" diye ekledi. Currie'nin açıklaması, tüketici enflasyonuna asıl direkt yansımanın ham petrol fiyatından çok benzin, motorin ve jet yakıtı gibi rafine ürün fiyatlarından gelebileceğine işaret ediyor.

Buna karşılık, arz şokuna faiz artırımıyla karşılık vermenin hane halkı ve şirketler üzerindeki yükü ağırlaştırıp ekonomiyi aşırı derecede daraltabileceği uyarıları da yükseliyor. Wellington-Altus Baş Piyasa Stratejisti James Thorne(James Thorne), enerji arzındaki şoka faiz artırımıyla yanıt vermenin küresel finans krizinden bu yana yapılacak en büyük politika hatalarından biri olabileceği uyarısında bulundu.

Bespoke Investment Group Kurucu Ortağı Paul Hickey(Paul Hickey), finansal piyasaların şu an petrol fiyatlarındaki yükselişi görece sakin karşıladığını ancak bu tablonun uzun süre devam etmesinin zor olduğunu söyledi. Hickey, "enerji fiyatları yükselmeye devam ederken piyasaları etkilememesi mümkün değil" dedi ve Brent petrol 90 doların ortalarında kalıp üç haneli rakamlara yaklaştıkça enflasyon verilerinin anlamının zayıflayabileceğini vurguladı.

Bundan sonraki petrol fiyatı seyri Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki gemi saldırılarına, Orta Doğu enerji altyapısındaki hasara ve Körfez bölgesindeki ham petrol üretiminin toparlanıp toparlanmayacağına bağlı olacak. ABD'nin ağustos TÜFE verisi ve Fed'in eylül faiz kararı önümüzdeki günlerde açıklanacağından, enerji fiyatlarının enflasyona ne ölçüde yansıdığı da birlikte izlenecek.