İngiltere'de enflasyon %2,9'a çıktı: Enerji şoku faiz patikasını sarsıyor mu?

İngiltere'de tüketici enflasyonu temmuz ayında %2,9'a yükseldi. Ortadoğu'daki çatışmanın enerji fiyatlarındaki oynaklığı artırması, enflasyon ve faiz patikasına dair belirsizliği de derinleştirdi.

İngiltere İstatistik Kurumu'nun (Office for National Statistics, ONS) açıkladığı verilere göre temmuz ayı tüketici fiyat endeksi (TÜFE), yıllık bazda %2,9 arttı. Bu oran, haziran ayındaki %2,6'lık artışın 0,3 puan üzerinde gerçekleşti. Yükselişte konut ve hane halkı hizmetleri kalemleri etkili oldu.

Enerji fiyatlarındaki artışın akaryakıt, nakliye maliyetleri ve şirket giderleri üzerinden tüketici fiyatlarına da yansıyabileceği yönünde endişeler dile getiriliyor.

İngiltere Merkez Bankası (Bank of England, BoE) temmuz ayındaki toplantısında politika faizini %3,75'te sabit tuttu. Oylamada karar 6'ya 3 oyla alındı; üç üye faizin %4,00'e, yani 0,25 puan artırılmasını savundu.

BoE'nin politika faizini %3,75'te sabit tuttuğu ve üç üyenin artış yönünde oy kullandığı bu toplantı, enerji fiyatları ile istihdam piyasasındaki görünümün birbiriyle çeliştiği bir dönemde gerçekleşti.

BoE, enerji şokunun büyüklüğü ve süresinin yanı sıra, bu şokun ücretlere ve hizmet fiyatlarına ne ölçüde yayılacağının politika kararlarını belirleyecek unsurlar olduğunu belirtti. Kurul içinde, işgücü piyasasındaki yavaşlama ve zayıf talebin fiyat baskısını sınırlayabileceğini savunanlarla, enerji fiyatlarının ücret ve ürün fiyatlandırmasını etkileyebileceğini öne sürenler karşı karşıya geldi.

Hürmüz Boğazı, çatışma öncesinde günde yaklaşık 20 milyon varil ham petrolün geçtiği kritik bir güzergahtı. Uluslararası Enerji Ajansı'na (International Energy Agency, IEA) göre, savaş sonrasında bu boğazdan geçen petrol hacmi belirgin şekilde azaldı.

Sevkiyat aksaklıkları sürerse, küresel petrol fiyatlarındaki artış önce akaryakıt ve nakliye maliyetlerine yansıyabilir; ardından şirketlerin bu maliyetleri tüketiciye yansıtmasıyla fiyatlar da etkilenebilir. Ancak bu etkinin boyutu, çatışmanın ne kadar süreceğine ve alternatif arz imkanlarının bulunabilirliğine bağlı olarak değişecek.

9'unda (yerel saatle) şiddetlenen ABD-İran çatışmasıyla küresel petrol fiyatları yükseldi. S&P Global'in aktardığına göre Platts Dated Brent, varil başına 114,26 dolara kadar çıktı.

İngiltere'nin 10 yıllık devlet tahvili getirisi, eylül başında %5,22-%5,29 aralığına kadar yükseldi. Piyasalar, petrol fiyatlarındaki artış ve enflasyon endişelerinin hükümetin borçlanma maliyetini yükseltebileceğini yakından izliyor.

The Guardian, ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden alevlenmesiyle enflasyon endişelerinin arttığını ve bunun İngiliz devlet tahvillerinde satış baskısına yol açtığını bildirdi. Tahvil getirilerindeki yükseliş, yalnızca hükümetin faiz yükünü değil, sabit faizli mortgage ve şirketlerin fonlama maliyetlerini de etkileyebilir.

Eylül başında İngiltere'de ortalama 5 yıllık sabit faizli mortgage oranı yaklaşık %5,66-%5,68 olarak kaydedildi. Faiz artışının hane halkına ne zaman ve ne ölçüde yansıyacağı, kredinin vadesine ve ürün türüne göre değişecek.

Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund, IMF), İngiltere için 2026 büyüme tahminini %0,8 olarak açıkladı. Kurum, enerji fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesi ve finansal piyasalardaki oynaklığın sürmesi halinde enflasyonun hedefe dönüş süresinin gecikebileceğini belirtti.

İngiltere'de enflasyon, BoE'nin yüzde 2'lik hedefinin üzerinde seyrediyor. Enerji şokunun geçici bir maliyet artışıyla mı sınırlı kalacağı, yoksa ücret ve hizmet fiyatlarına kalıcı şekilde mi yansıyacağı, faiz kararlarının en kritik sorusu olmaya devam ediyor.

BoE, enerji fiyatlarını para politikasıyla doğrudan düşüremeyeceğini, ancak şokun ücretlere ve hizmet fiyatlarına geniş çapta yayılmasını sınırlamayı hedeflediğini vurguluyor. Kurumun önümüzdeki politika kararları, enerji şokunun büyüklüğü, süresi ve ikincil fiyat etkilerine dair yeni verilerin değerlendirilmesinin ardından şekillenecek.