Danimarka Merkez Bankası'ndan dolar stablecoin uyarısı

Danimarka Merkez Bankası (Danmarks Nationalbank), ülke içinde stablecoin kullanımının sınırlı olduğunu ancak dolara endeksli stablecoin'lerin küresel çapta yaygınlaşmasının finansal piyasa oynaklığını ve likidite risklerini dolaylı yollardan Danimarka'ya taşıyabileceğini bildirdi.

Merkez bankası, 9'unda (yerel saatle) yayımladığı "Stablecoin'ler: Küresel Eğilimler ve Danimarka'ya Etkileri" başlıklı analizde, stablecoin'lerin şu an için ülkenin finansal istikrarına acil bir tehdit oluşturmadığını belirtti. Ancak yurt dışı kaynaklı stablecoin'lerin ödeme ve finansal hizmetlerde yaygın biçimde kullanılması halinde, ödeme akışlarını, bankaların rolünü ve para politikasının aktarım mekanizmasını etkileyebileceğine dikkat çekti.

Danimarka'da kripto varlık sahipliği de henüz sınırlı düzeyde. Merkez bankası çalışanlarının hazırladığı 2025 araştırmasına göre vatandaşların yaklaşık yüzde 4'ü kripto varlık sahibi ve bunların büyük çoğunluğunun elindeki tutar 10 bin Danimarka kronunun altında. Araştırmayı hazırlayanlar, toplam kripto varlık maruziyetinin Danimarka'nın finansal istikrarı için 'önemli bir risk' oluşturmadığını ifade etti.

Merkez bankasının asıl dikkat çektiği nokta, yurt içi kullanım değil küresel bağlantı. Dolar tabanlı stablecoin'ler küresel piyasada büyük çoğunluğu oluşturuyor; yurt dışında toplu geri alım talepleri ya da ihraççıların rezerv varlıklarını satışa çıkarması durumunda, bu gelişmelerin uluslararası likidite kanalları ve ABD finansal piyasaları üzerinden Danimarka piyasalarına da yansıyabileceği belirtildi.

Stablecoin ihraççıları, kullanıcı geri alımlarına karşılık verebilmek için banka mevduatı veya güvenli varlıkları rezerv olarak tutuyor. Geri alım talepleri aynı anda yoğunlaşırsa rezerv varlık satışı baskısı artabiliyor, bu süreçte de faiz oranları ve varlık fiyatları hareketlenebiliyor.

Danimarka Merkez Bankası, böyle bir şokun doğrudan Danimarka'da değil, Avrupa ve küresel finansal piyasalar üzerinden dolaylı biçimde hissedilme olasılığına ağırlık verdi. Stablecoin piyasasındaki bir dalgalanmanın finansal piyasa bağlantıları aracılığıyla yayılabileceği anlamına geliyor.

Bankaların mevduat tabanı ve kredi arzı yapısı da bir diğer değişken olarak öne çıktı. Stablecoin'lerin banka mevduatının yerini alması halinde bankaların istikrarlı fonlama kaynağı daralabilir; ihraççıların elindeki rezervler banka mevduatına dönüşse bile, bunların bireysel ve kurumsal mevduata kıyasla daha oynak bir fon niteliği taşıyabileceği değerlendirildi.

Bu durumda bankaların fonlama maliyetleri ve kredi koşulları etkilenebilir. Özellikle yabancı para birimine endeksli stablecoin'lerin yaygınlaşması, Danimarka kronunun rolünde ve para politikasının aktarımında da değişikliğe yol açabilir.

Şu an Danimarka'da krona endeksli bir stablecoin dolaşımda değil. 2026 yılı ortası itibarıyla Danimarka finansal denetim otoritesinden lisans almış yerel stablecoin ihraççısı sayısı bir; bu ihraççının çıkardığı stablecoin de dolara endeksli olduğu Danca analiz metninde belirtildi.

Danimarka Merkez Bankası, stablecoin'lerin teknik verimliliğini de kabul etti. Sınır ötesi ödemelerde ve tokenleştirilmiş finansal piyasalarda programlanabilir ödeme ile 7/24 ödeme imkanının devreye girebileceği gerekçesiyle.

Ancak bankalar arası nihai ödemenin temelinin özel sektör tarafından çıkarılan token'lar değil, merkez bankası parası olması gerektiğinin altını çizdi. Merkez bankası parası, finansal kurumlar arasındaki işlemleri nihai olarak sonuçlandıran güvenli varlık işlevi görüyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel(Isabel Schnabel), 28 Ağustos'ta (yerel saatle) yaptığı konuşmada "stablecoin'ler ödemelerde merkez bankası parasının yerini alamaz" yönünde görüş bildirdi. Schnabel, tokenleştirilmiş bir finans ortamında da güvenilir bir ödeme varlığına ihtiyaç duyulacağını açıkladı.

Bu görüş, Schnabel'in stablecoin'lerin merkez bankası rezervlerinin yerini alamayacağını belirttiği önceki haberimizle de aynı yönde. Tokenleştirilmiş finansın büyümesi durumunda bile nihai ödeme işlevinin merkez bankası parasında kalması gerektiği vurgulanıyor.

Danimarka Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası ile birlikte euro ve Danimarka kronu tabanlı tokenleştirilmiş merkez bankası rezervi geliştirme projesine de katılıyor. Merkez bankası likiditesinin tokenleştirilmiş ödeme ortamlarında da işlev görebilmesinin yollarını araştırma aşamasında.

Bu analiz, acil bir düzenleyici adımı ya da yurt içi finansal piyasada bir şoku duyurmuyor. Danimarka'nın stablecoin'lere doğrudan maruziyeti şu an için sınırlı; gelecekteki riskin büyüklüğü ise yabancı stablecoin'lerin ödeme ve finansal hizmetlerde ne ölçüde yaygınlaşacağına bağlı.