Şi Cinping'den BRICS'e açık kaynak yapay zeka çağrısı, Çin 2027'de başkanlığı devralacak

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping(Xi Jinping), 12'sinde (yerel saatle) Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen 18. BRICS Zirvesi'nde açık kaynak yapay zeka işbirliği ve yapay zeka odaklı 'yeni sanayileşme' girişimini gündeme getirdi.

Şi, BRICS üyesi ülkelerin yapay zeka araştırma-geliştirme, uygulama, sanayi ve tedarik zinciri alanlarında işbirliğini genişletmesi gerektiğini söyledi. Çin, 2027'de BRICS dönem başkanlığını devralarak 19. zirveye ev sahipliği yapacak.

Açıklamalar, Çin Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı zirve konuşma metninde yer aldı. Şi Cinping(Xi Jinping) konuşmasında “BRICS ülkeleri yapay zeka alanında işbirliğini güçlendirmeli, açık kaynağı, açıklığı, işbirliğini ve paylaşımı teşvik etmelidir” dedi. Bu sözlerle Şi, teknolojide kapalı değil paylaşımcı bir yaklaşımın benimsenmesini istedi.

Şi, üye ülkeleri Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü'ne(WAICO) daha aktif katılmaya da çağırdı. WAICO, Çin'in uluslararası yapay zeka geliştirme ve yönetişim işbirliği için önerdiği bir örgüt.

Şi'nin ortaya koyduğu 'yapay zeka odaklı yeni sanayileşme' girişimi, BRICS ülkelerinin yapay zeka araştırma-geliştirme ve uygulama alanındaki çıktılarını artırmasını, sanayi ve tedarik zinciri işbirliğini güçlendirmesini öngörüyor.

Yapay zeka işbirliğinin kapsamı yalnızca teknoloji geliştirmeyle sınırlı tutulmadı. Sanayide yapay zeka kullanımı ve tedarik zinciri bağlantıları da gündeme getirilerek araştırma-geliştirme çıktılarının üretim ve sanayi sistemlerine uygulanması yönünde bir çerçeve çizildi.

Sanayi ve tedarik zinciri işbirliği, BRICS üyeleri arasındaki pazarları ve üretim tabanlarını birbirine bağlayan bir gündem maddesi olarak ele alındı. Şi, yapay zeka işbirliğinin tedarik zinciri istikrarına ve üyeler arasında entegre bir pazar oluşturulmasına katkı sunması gerektiğini belirtti.

BRICS, 2026 zirvesiyle birlikte kuruluşunun 20. yılını doldurdu. Çin Dışişleri Bakanlığı, üye sayısının genişlemesiyle BRICS'in yükselen piyasaları ve gelişmekte olan ülkeleri temsil eden bir işbirliği platformuna dönüştüğünü açıkladı.

BRICS'in mevcut üyeleri arasında İran, Endonezya, Mısır, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri(BAE) bulunuyor. Hindistan, 2026 dönem başkanı sıfatıyla Yeni Delhi zirvesine ev sahipliği yaptı.

BRICS'in son dönemde üye sayısını genişletmesi, tartışılan gündemin kapsamını da büyüten bir etken oldu. Çin, yapay zekayı araç olarak kullanarak üyeler arasında yalnızca teknoloji işbirliğini değil, sanayi ve tedarik zinciri gündemini de birbirine bağlamayı öneriyor.

Şi, BRICS'in uluslararası düzeni daha adil ve eşit bir yöne taşıması gerektiğini de savundu. Siber uzay ve uzay gibi yeni alanlardaki uluslararası yönetişimde 'küresel güney' ülkelerinin söz hakkının artırılması gerektiğini ifade etti.

Küresel güney ifadesi, yükselen piyasaları ve gelişmekte olan ülkeleri kapsayan bir tabir olarak kullanılıyor. BRICS'in üye genişlemesi ile yapay zeka ve tedarik zinciri işbirliği tartışmaları, bu ülkelerin uluslararası teknoloji normlarına ve sanayi düzenine katılım kanallarını genişletme yönünde sunuldu.

Çin, 2027'de BRICS dönem başkanlığını üstlenerek üye ülkelerle gündemi koordine edecek ve 19. zirveye ev sahipliği yapacak. Açıklamalarda yapay zeka işbirliğine ilişkin somut bir iş takvimi veya katılımcı kurum belirtilmedi.