AI işlem gücü yüzde 5'in altında: Draghi'den veri merkezi çağrısı

Avrupa Birliği'nin (AB) yapay zeka (AI) işlem gücü dünya genelinin yüzde 5'ine dahi ulaşamazken, İtalya'nın eski Başbakanı Mario Draghi büyük ölçekli AI veri merkezlerinin genişletilmesi çağrısında bulundu. Draghi, Avrupa'nın AI verilerinin depolanması ve işlenmesini kendi kontrolüne alması gerektiğini savundu.

Draghi, 11'inde yayımlanan uzun bir yazıda “Avrupa'nın büyüme, egemenlik ve değerler arasında seçim yapmasına gerek yok. Tekelci şirketler olmadan da AI'a sahip olabiliriz” dedi. Bu ifadeyle, AI altyapısı konusunda ABD'li şirketlere bağımlı kalınması durumunda Avrupa'nın veri egemenliği ve teknolojik özerkliğinin zayıflayabileceğine dikkat çekildi.

Verilere göre AB, dünya genelindeki AI işlem gücünün yüzde 5'inden azına sahipken, ABD bu oranın yüzde 75'ini elinde bulunduruyor. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) verileri, yüksek performanslı AI işlem gücünde ABD'nin payını yaklaşık yüzde 74, AB'nin payını ise yüzde 4,8 olarak ortaya koydu.

Draghi, Avrupa'nın sorununu yalnızca veri merkezi eksikliğiyle sınırlı görmedi. Avrupalı şirketlerin AI talebinin çok sayıda farklı şirkete dağılmış olmasının, yatırımcıların uzun vadeli altyapı yatırımı kararı almasını zorlaştırdığını ve bunun asıl engel olduğunu belirtti.

Çözüm olarak şirketler arası ortak satın alma öne sürüldü. Buna göre Avrupalı büyük şirketlerin AI işlem gücü satın alma taahhütlerini bir araya getirip uzun vadeli sözleşmeler imzalaması, veri merkezi inşası için gereken yatırım zeminini oluşturabilir. Draghi, ASML, Capgemini ve Amadeus gibi şirketlerin Fransız yapay zeka şirketi Mistral'in Avrupa'ya özgü işlem birimi alımına katılmasını örnek model olarak gösterdi. Söz konusu sözleşme, 2030 yılına kadar 1 gigavatlık işlem gücünü desteklemeyi hedefliyor.

Veri merkezlerinin genişletilmesi, elektrik tüketimi, çevresel yük ve enerji fiyatlarındaki artış endişelerini de beraberinde getiriyor. AI veri merkezi projelerinde elektrik temini, ekipman tedariki ve inşaat takvimi kilit değişkenler olarak öne çıkıyor.

Avrupa Komisyonu da bulut ve AI altyapısının genişletilmesini destekliyor. Komisyonun “Bulut ve AI Geliştirme Yasası”, önümüzdeki 5-7 yıl içinde AB'nin veri merkezi kapasitesini en az üç katına çıkarmayı ve izin süreçleri ile elektrik, arazi ve finansmana erişimi iyileştirmeyi öngörüyor.

Bu açıklama, anlık bir politika kararı veya somut bir proje uygulama duyurusu değil, Avrupa'nın AI altyapı stratejisine yönelik bir öneri niteliği taşıyor. Veri merkezlerinin fiilen inşa edilebilmesi için elektrik şebekesinin sağlanması, çevresel maliyetlerin paylaşılması ve şirketler arası uzun vadeli talep sözleşmelerine ihtiyaç duyuluyor.