Küçük yapay zeka şirketleri için yeni yasa teklifi: H.R. 7968

ABD Temsilciler Meclisi, küçük yapay zeka (AI) şirketlerinin finansmana erişim, personel bulma ve düzenleyici yük konularında yaşadığı sorunları araştıracak bir yasa teklifini gündeme getirdi. Teklif, doğrudan hibe ödemesi veya düzenleme kolaylığı öngörmüyor.

Demokrat Parti'den Suhas Subramanyam(Suhas Subramanyam), Cumhuriyetçi Jay Obernolte(Jay Obernolte) ve Demokrat Josh Gottheimer(Josh Gottheimer) ile birlikte 17 Mart'ta 'Small AI Innovators Empowerment Act' adlı teklifi sundu. H.R. 7968 olarak numaralandırılan teklif, ABD Ticaret Bakanlığı'na küçük AI şirketlerinin karşılaştığı iş engellerini araştırma görevi veriyor ve şu anda Temsilciler Meclisi Bilim, Uzay ve Teknoloji Komitesi'nde inceleniyor.

Subramanyam, Meclis genel kurulunda yaptığı konuşmada, "Küçük AI şirketleri ve girişimler, finansmana erişim, yetenekli personel bulma ve elde tutma, düzenleyici belirsizlik gibi sorunlarla karşı karşıya" dedi. Subramanyam'a göre bu şirketler AI alanındaki yenilikçiliğin ve ekonomik büyümenin itici gücü konumunda; bu nedenle teklife destek çağrısı yaptı.

Teklif kapsamında araştırılacak konular arasında küçük AI şirketlerinin finansman bulması, erken aşama yatırım çekmesi, uzman personel istihdamı ve düzenleyici belirsizlik yer alıyor. Ancak araştırma sonucuna dayanacak destek miktarı, vergi avantajı veya düzenleme değişikliği takvimi teklif metninde belirtilmiyor.

Bu haliyle H.R. 7968, şirketlere doğrudan destek sağlayan bir politikadan çok, mevcut engelleri tespit etmeye yönelik bir yasama sürecine karşılık geliyor. Ticaret Bakanlığı'nın araştırmayı hangi kapsamda yürüteceği ve sonuçları hangi politikalara dönüştüreceği, teklifin komite incelemesi sürecinde netleşecek.

Bu adım, büyük teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu AI sektöründe küçük şirketlerin rekabet koşullarının Kongre'nin resmi gündemine girdiği anlamına geliyor. Yine de yalnızca teklifin sunulmuş olması, bir destek programının veya düzenleme çerçevesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Crypto Briefing'in haberine göre, Cumhuriyetçi Russell Fry(Russell Fry) ve Subramanyam, küçük ve orta ölçekli AI şirketlerini desteklemek amacıyla 'Innovators Caucus' adlı bir çalışma grubu kuracak. Ancak ilgili üyelerin resmi sayfalarında ve kamuya açık Kongre kayıtlarında bu çalışma grubuna dair ayrı bir resmi duyuru şu ana kadar doğrulanmadı.

Haberlere yansıyan gündem maddeleri arasında küçük AI şirketlerinin finansman bulması ve erken aşama yatırım çekmesi, Ar-Ge vergi düzenlemeleri, uzman personel istihdamı ve düzenleyici belirsizlik konuları sayılıyor.

Ar-Ge maliyetlerinin nasıl muhasebeleştirileceği, küçük şirketlerin yükleriyle bağlantılı ayrı bir konu olarak gündeme geliyor. ABD Vergi Mükellefi Savunma Servisi (Taxpayer Advocate Service), 2025 sonrası başlayan vergi dönemlerinde yurt içi Ar-Ge harcamalarının genel olarak harcamanın yapıldığı yıl içinde gider yazılabileceğini duyurdu.

Mükellefler dilerse bu giderleri en az 60 ay boyunca amortismana tabi tutmayı da seçebiliyor. Dolayısıyla Ar-Ge harcamalarının tek tip biçimde beş yıla yayılarak amortize edilmesi gerektiği yönündeki açıklamaların, vergi mevzuatındaki değişiklik ile uygulama koşulları ayrı ayrı değerlendirilerek doğrulanması gerekiyor.

Ar-Ge maliyetlerinin muhasebeleştirilme biçimi; şirket büyüklüğüne, harcamanın yapıldığı bölgeye ve tercih edilen vergi yöntemine göre değişebiliyor. Bu teklif ise vergi mevzuatındaki gider yazma yöntemini doğrudan değiştirmekten çok, küçük AI şirketlerinin karşılaştığı rekabet engellerini araştırmaya odaklanıyor.

Söz konusu çalışma grubunun Kongre'de fiilen faaliyete geçebilmesi için katılımcı üyelerin, çalışma yönteminin ve görüşme takviminin somutlaşması gerekiyor. Şu an resmi olarak yürüyen yasama süreci ile ayrı haberlere konu olan çalışma grubu kurma girişiminin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Küçük AI şirketleri açısından finansman, personel ve düzenleyici belirsizlik, iş büyütme sürecinin başlıca yükleri olarak öne çıkıyor. Ancak H.R. 7968 içinde şirket bazlı destek kapsamı, bütçe veya düzenleme kolaylığının sınırlarını belirleyen herhangi bir madde bulunmuyor.

Bu gelişme, ABD Kongresi'nin AI sektöründeki rekabet ortamını araştırma konusu haline getirmesiyle başlıyor. Doğrudan piyasa desteği etkisinin ne olacağı ve yerel şirketlere nasıl yansıyacağı ise ancak teklifin komite incelemesi ve sonraki adımlar tamamlandıktan sonra netleşecek.

Şu an için resmi olarak teyit edilen bir sonraki adım, H.R. 7968'in Temsilciler Meclisi Bilim, Uzay ve Teknoloji Komitesi'nde görüşülmesi. Ticaret Bakanlığı'nın araştırmayı fiilen başlatıp başlatmayacağı, teklifin görüşme takvimi ve Innovators Caucus'un gerçek faaliyet kapsamı ise ileride netleşecek konular arasında.