Zelenskiy: Rusya kritik altyapıya saldırmazsa Ukrayna da durur

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy(Volodymyr Zelensky), Rusya ülkenin kritik altyapı tesislerine yönelik saldırılarını durdurması halinde Ukrayna'nın da Rus topraklarına yönelik saldırılarına son verebileceğini açıkladı.

Zelenskiy, 14'ünde yaptığı açıklamada Rusya'nın enerji, liman ve lojistik tesislerine saldırmayacağına dair güvence verilmesi halinde Ukrayna'nın da karşılık gelen gerilim azaltma adımları atabileceğini söyledi. Zelenskiy, "Kritik altyapı etrafındaki gerilimin azaltılması barışa giden ilk adım olabilir" diyerek müttefik ülkelerden somut bir öneri talep etti. Bu ifade, tarafların önce sınırlı bir alanda güven inşa etmesinin daha kapsamlı bir sürece kapı aralayabileceğine işaret ediyor.

Öneri, iki ülke arasında kapsamlı bir ateşkesi değil, belirli altyapı tesislerine yönelik saldırıların sınırlandırılması ihtimalini ifade ediyor. Rusya'nın öneriyi kabul ettiğine ya da fiilen saldırılarını durdurduğuna dair bir açıklama şu ana kadar gelmedi.

Zelenskiy, bundan önce 7'sinde ABD merkezli Axios'a verdiği röportajda da kışın büyük çaplı bir tırmanışı önlemek için aşamalı gerilim azaltma seçeneklerinin görüşüldüğünü belirtmişti. Bu kapsamda enerji tesisleri, tahıl taşımacılığı, elektrik tesisleri ve petrol-gaz ihracatı gündeme geldi.

ABD'li özel temsilciler Steve Witkoff(Steve Witkoff) ve Jared Kushner(Jared Kushner), eylül ayı başında sırasıyla Rusya ve Ukrayna'yı ziyaret etti. Zelenskiy, ABD'li temsilcilerden Rusya'nın müzakereye hazır olduğuna dair bir mesaj aldığını söyledi.

Buna karşın Zelenskiy, Rusya'nın cephedeki tutumunun ve son saldırılarının bir uzlaşma isteği göstermediğini belirterek temkinli bir tavır sergiledi. Bu da diplomatik temas ihtimali ile fiili askeri saldırıların durdurulması arasında hâlâ bir fark bulunduğu anlamına geliyor.

Başkan Trump, iki ülkenin birbirinin enerji altyapısına saldırmama konusunda anlaştığını iddia etti. Ancak bu iddiada anlaşmanın kapsamı ve yürürlüğe giriş tarihi yer almadı; Rusya tarafından da konuya ilişkin anında resmi bir açıklama gelmedi.

Axios, Zelenskiy'nin eylül ve ekim aylarında diplomatik sürecin yeniden başlatılması gerektiğini dile getirdiğini yazdı. Zelenskiy, ABD'li temsilcilerin ziyaretinin ardından müzakerenin yeniden başlaması için fikirlerin tartışıldığını, ancak somut bir anlaşmaya varıldığını söylemedi.

Altyapıya yönelik saldırı sınırlaması, enerji tesisleri veya limanlar gibi belirli hedefleri kapsayan bir askeri faaliyet azaltma biçimi. Kapsamlı ateşkes ise ana cephe hatlarının tamamında iki tarafın askeri faaliyetlerinin durdurulmasını içeren bir anlaşma olup, kapsam ve doğrulama süreçleri bakımından farklılık gösteriyor.

Tahmin piyasalarında yıl sonuna dair ateşkes beklentisi kısmen fiyatlandı. Polymarket, 15'inde yapılan kontrolde Rusya-Ukrayna arasında 31 Aralık'a kadar bir ateşkes sağlanma olasılığını yüzde 17 olarak gösterdi.

Polymarket'in değerlendirme kriteri, iki ülke arasında resmi açıklama veya güvenilir haberlerle doğrulanan karşılıklı bir ateşkesin en az 10 gün sürmesi şartına dayanıyor. Yalnızca belirli tesis veya bölgelerle sınırlı saldırı kısıtlamaları ile tek taraflı saldırı durdurmaları bu kritere dahil edilmiyor.

Bu nedenle Zelenskiy'nin açıklaması tek başına iki ülke arasında kapsamlı bir ateşkes ihtimalinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Piyasada görülen yüzde 17'lik oran da bir tahmin piyasası sözleşme fiyatı olup, fiilen bir anlaşmaya varıldığı anlamına gelmiyor.

TokenPost daha önce Rusya ile Ukrayna arasındaki sınırlı saldırı duraklamalarının resmi bir ateşkesten farklı olduğunu aktarmıştı. Enerji altyapısına yönelik bu yeni öneri de karşılıklı saldırı sınırlaması niteliğinde olduğundan aynı ayrımın göz önünde bulundurulması gerekiyor.

Zelenskiy'nin açıklamasının kripto para fiyatları ya da riskli varlıklar genelinde doğrudan bir etki yarattığına dair bir bilgi bulunmuyor. Rusya'nın resmi yanıtı, ABD'nin somut arabuluculuk planı ve fiili saldırı durdurma durumu ise henüz doğrulanmayı bekleyen konular arasında.