1785 rupi NSE IPO'su: Talep toplama 17'sinde başlıyor, BSE kotasyonu 24'ünde

Hindistan'ın en büyük borsası Ulusal Menkul Kıymetler Borsası (NSE), halka arzında pay başına fiyat bandını 1700-1785 rupi olarak belirledi. Talep toplama süreci 17 Eylül'de başlayıp 21'inde sona erecek. NSE, 10'unda sunduğu izahnamede süreci resmi olarak duyurdu.

Halka arz, yeni pay ihracı içermiyor. Şirketin mevcut ortakları ellerindeki payları satışa çıkarıyor; bu yöntem 'ortak satışı' (OFS - offer for sale) olarak biliniyor. Yani toplanan fonun tamamı NSE'ye değil, payını satan ortaklara gidecek.

İzahnameye göre satışa sunulan pay sayısı en fazla 126 milyon 436 bin 650. Yatırımcılar en az 8 payı kapsayan bir lot alabiliyor; bireysel yatırımcılar için asgari yatırım tutarı, üst bant fiyatı esas alındığında 14 bin 280 rupi'ye denk geliyor.

Tahsisat planına göre paylar, bireysel yatırımcılara yüzde 35'in üzerinde, nitelikli kurumsal yatırımcılara yüzde 50'ye kadar, kurumsal olmayan yatırımcılara ise yüzde 15'in üzerinde ayrılacak. Çapa (anchor) yatırımcı tahsisi 16'sında yapılacak, tahsis sonuçları 22'sinde açıklanacak.

İade işlemleri ve payların hesaplara yatırılması 23'ünde gerçekleşecek. NSE payları ise 24'ünde, kendi platformunda değil rakip Bombay Menkul Kıymetler Borsası'nda (BSE) işlem görmeye başlayacak.

NSE'nin kendi borsasında değil BSE'de kote olması dikkat çekici bir ayrıntı. Bu tercih sayesinde BSE, NSE paylarının kotasyon ve işlem sürecinden komisyon ile işlem geliri elde edecek.

NSE'nin halka arz yolculuğu aslında 2016'ya kadar uzanıyor. Bazı aracı kurumların borsa sunucularına diğerlerinden daha hızlı eriştiği iddia edilen 'co-location' (ortak yerleşim) skandalı ile özel hızlı hat anlamına gelen 'dark fiber' davası, süreci uzun süre geciktiren başlıca etkenler oldu.

Hindistan Menkul Kıymetler ve Borsa Kurulu (SEBI), 4'ünde NSE'nin kotasyon belgelerine ilişkin gözlem bildirimi paylaştı. Bununla birlikte, söz konusu davaların hukuki olarak tamamen sonuçlandığı henüz doğrulanmış değil.

OFS yöntemi, şirketin yeni pay çıkarmadan mevcut ortakların elindeki payları piyasaya sürmesi anlamına geliyor. Bu nedenle halka arzdan elde edilecek gelir NSE'nin kasasına değil, payını satan ortaklara aktarılacak.

Süreç, borsa dışı (unlisted) piyasada oluşan fiyatlarla halka açık piyasa fiyatı arasındaki farkı karşılaştırma fırsatı da sunuyor. Ancak borsa dışı işlemler resmi bir piyasada gerçekleşmediği için, platformlarda görülen fiyatların gerçek işlem fiyatını ya da kotasyon sonrası değerlemeyi yansıttığı söylenemez.

Borsa dışı pay alım satım platformu UnlistedZone, 14'ünde NSE payı için referans fiyatını 1785 rupi olarak gösterdi. Platform, bu fiyatın yalnızca bilgilendirme amaçlı olduğunu ve gerçek işlem fiyatından farklı olabileceğini kendisi belirtiyor.

Crypto Briefing ise borsa dışı fiyatları 1950-2200 rupi aralığında aktardı; ancak bu rakamlar bağımsız şekilde teyit edilmedi. Platformlar arasındaki bu fark, borsa dışı payların likidite ve işlem bilgisi açısından halka açık piyasaya kıyasla daha sınırlı olduğunu gösteriyor.

Halka arz fiyatı ile borsa dışı referans fiyat arasındaki fark, yatırımcının doğrudan kâr ya da zararına dönüşmüyor. Gerçek kâr-zarar durumu, kotasyon sonrası oluşacak işlem fiyatına, piyasaya sürülen pay miktarına ve talebe göre şekillenecek.

Bu halka arzda NSE herhangi bir yeni fon toplamıyor. Mevcut ortaklar paylarını nakde çevirirken kotasyon ve işlem sürecini BSE üstleniyor; bu da şirket, payını satan ortaklar ve kotasyon borsası arasındaki çıkarların birbirinden ayrıştığı bir tablo ortaya koyuyor.

Bir borsanın halka arzı, piyasa altyapısının kendisinin açık piyasada değerlendirilmesi anlamına da geliyor. NSE özelinde asıl merak edilen nokta, halka arz fiyatı ve kotasyon sonrası işlem fiyatının, borsa dışı piyasada oluşan referans fiyatlardan ne ölçüde farklılaşacağı.

Talep toplama süreci 17'sinden 21'ine kadar sürecek; ardından sırasıyla çapa yatırımcı tahsisi ve bireysel yatırımcı tahsis sonuçları açıklanacak. NSE paylarının BSE'de kotasyonu ise 24'üne planlandı.