ABD’li seçmenlerin %61’i veri merkezi inşaatına karşı: AI politikalarında partiler başa baş

ABD’li seçmenlerin %61’inin yapay zekâ (AI) teknolojisini destekleyen veri merkezlerinin inşasına karşı olduğu ortaya çıktı. AI politikalarını daha iyi yönetecek parti sorusuna ise Cumhuriyetçiler %42, Demokratlar %40 destek verdi.

New York Times ve Siena, 8-13 Eylül tarihleri arasında ülke genelinde oy kullanma olasılığı yüksek 1.503 seçmenle anket yaptı. Veri merkezi inşaatını destekleyenlerin oranı %34’te kaldı. Karşı çıkma oranı Demokrat eğilimli seçmenlerde %75, Cumhuriyetçi eğilimli seçmenlerde %47, bağımsız ve diğer eğilimlerdeki seçmenlerde ise %60 olarak ölçüldü.

30 yaş altındaki seçmenlerde karşı çıkma oranı %80’e yaklaşırken, bu oran 65 yaş ve üzerindekilerde %53’e geriledi. Veri merkezi inşaatına karşı çıkanların %56’sı tamamen yasaklanması yerine inşaatın sınırlandırılmasını tercih etti. Tamamen yasaklanmasını isteyenlerin oranı %38 oldu.

Karşı çıkışın başlıca nedeni %32 ile su ve elektrik kullanımıyla çevresel etkileri kapsayan kaynak ve çevre sorunları oldu. Bunu %21 ile toplum üzerindeki etkiler, %18 ile AI’a yönelik genel güvensizlik, %10 ile düzenleme endişeleri ve %9 ile ekonomik sorunlar izledi.

AI politikalarını daha iyi yönetecek parti sorusunda Cumhuriyetçiler %42, Demokratlar %40 oy aldı. Axios, aradaki 2 puanlık farkın istatistiksel açıdan belirgin olmadığını bildirdi.

AI ve veri merkezlerini kasım ayındaki ara seçimlerde en önemli karar faktörü olarak görenlerin oranı, nüfus gruplarının çoğunda %1’in altında kaldı. 18-29 yaş grubundaki seçmenlerin %3’ü bu konuyu oy tercihlerindeki en önemli ölçüt olarak değerlendirdi.

Bölgesel yükler karşı çıkışın merkezinde

Anket, AI teknolojisine yönelik parti tercihleriyle veri merkezlerinin yerel bölgelerde oluşturduğu yüke ilişkin tutumların birbirinden ayrışabileceğini gösterdi. Seçmenler AI yönetimini hangi partiye emanet edecekleri konusunda net bir ayrım yapmazken, su, elektrik ve çevre maliyetleri ile toplum üzerindeki etkiler nedeniyle veri merkezi inşaatına çoğunlukla karşı çıktı.

Gallup, Mart 2026’da yaptığı ankette de katılımcıların %71’inin yaşadıkları bölgede AI veri merkezi inşa edilmesine karşı olduğunu açıkladı. Güçlü biçimde karşı çıkanların oranı %48, destekleyenlerin oranı ise yaklaşık dörtte bir oldu. Karşı çıkış gerekçeleri arasında su kullanımı ve enerji kullanımı %18’er, gürültü ile hava ve su kirliliği gibi çevre sorunları ise %16 pay aldı.

Gallup’un temmuz ayında yaptığı ankette, AI’ın topluma zararından daha fazla fayda sağladığını düşünenlerin oranı yalnızca %9 oldu. Daha fazla zarar verdiğini düşünenlerin oranı %39’da kalırken, şirketlerin AI’ı sorumlu biçimde kullanacağına güvenenlerin oranı %27 olarak ölçüldü.

Veri merkezleri, AI modellerinin eğitimi ve çıkarım süreçleri için gerekli sunucularla soğutma sistemlerini barındıran tesislerdir. Yüksek miktarda elektrik, soğutma suyu ve geniş arazi gerektirmeleri nedeniyle inşaat sürecinde elektrik fiyatları ve çevresel etkiler konusunda yerel anlaşmazlıklar yaşanabilir.

Veri merkezleri seçim gündemine taşınıyor

Veri merkezlerine yönelik tepki, yerel siyasetle de bağlantı kuruyor. TokenPost daha önce AI veri merkezlerine yönelik tepkinin ABD ara seçimleri için siyasi riske dönüşen seyrini haberleştirmişti.

New York Times, AI ve veri merkezlerinin henüz ABD ara seçimlerinin genel sonucunu belirleyecek başlıca gündem maddeleri olmadığını analiz etti. Ancak veri merkezi inşaatına yönelik karşı çıkışın yerel düzeyde oluşması nedeniyle konunun eyalet ve yerel seçimlerin gündemine taşınabileceği değerlendirildi.

Gallup da veri merkezi inşaatına karşı çıkışın yerel halk hareketlerine ve hukuki girişimlere dönüşebileceğini, bunun AI altyapısının genişlemesi önünde engel oluşturabileceğini analiz etti. Ancak gerçek dava sayısı veya inşaat gecikmelerinin boyutu yalnızca bu anket sonuçlarıyla belirlenemez.

Öte yandan AI veri merkezleri tartışması yarı iletken ve elektrik altyapısı sektörlerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak ankette kripto para, blokzincir, yarı iletken şirketleri veya ilgili yatırımlara yönelik sorular yer almadı. Bu nedenle anket sonuçları tek başına ilgili şirketlerin finansal performansı ya da piyasa fiyatları hakkında değerlendirme yapmak için yeterli değil.

Türkiye ile bağlantı

Türkiye’deki şirketler ve yatırımcılar açısından ABD’deki veri merkezi inşaatlarının AI altyapısı talebiyle bağlantılı olması, yerel kabul düzeyindeki değişimlerin izlenmesini gerektiriyor. TokenPost daha önce veri merkezi inşaatlarının elektrik şebekesine bağlantı ve yerel toplumun tepkisinden etkilenebildiğini aktarmıştı.

Bu kamuoyu araştırması, ABD’li seçmenlerin veri merkezlerine yönelik tutumu ile AI politikalarındaki parti tercihlerini ortaya koydu. AI ve veri merkezlerinin 2026 ara seçimlerinde başlıca gündem maddelerine dönüşüp dönüşmeyeceği, sonraki seçim anketleri ve bölgesel politika değişiklikleriyle netleşecek.