Büyük ölçekli savaş riski 2024’e göre 16 sıra yükseldi

Büyük ölçekli savaş riski, küresel risk araştırmasında 2024’teki ilk çalışmaya kıyasla 16 sıra yükselerek en büyük sıçramayı kaydetti. Katılımcıların yüzde 36’sı böyle bir savaşın bir yıl içinde çıkabileceğini, yüzde 76’sı ise yedi yıl içinde gerçekleşebileceğini belirtti.

Birleşmiş Milletler (BM), 2026 Küresel Risk Raporu’nda 28 riskin incelenmesi sonucunda bu tablonun ortaya çıktığını açıkladı. Araştırmaya hükümet, şirket, sivil toplum ve BM sistemi bünyesinden yaklaşık 1.300 kişi katıldı.

Araştırmada riskler; önem derecesi, gerçekleşme olasılığı, zarar boyutu, ortaya çıkma zamanı, diğer risklerle bağlantısı ve uluslararası kuruluşların müdahale hazırlığı açısından değerlendirildi. Rapora göre büyük ölçekli savaş, önem, aciliyet, diğer risklerle bağlantı ve uluslararası kuruluşların müdahale hazırlığı olmak üzere dört değerlendirme başlığının tamamında ilk altı içinde yer aldı.

Ekonomik ve teknolojik risklerin sıralaması da yükseldi. Küresel finansal kriz ve tedarik zincirlerinin çökmesi riskleri 12’şer sıra yükselirken, siber uzay güvenliği riski yedi sıra arttı. Bu değişimde jeopolitik gerilimlerin finans piyasaları, tedarik zincirleri ve dijital altyapı üzerinde zincirleme etki yaratabileceğine yönelik endişeler etkili oldu.

Çevresel riskler arasında biyolojik çeşitliliğin zarar görmesi, büyük ölçekli çevre kirliliği ve doğal kaynak kıtlığının sıralaması geriledi. Buna karşın iklim değişikliğiyle mücadelede başarısızlık, doğal afetler ve doğal kaynak kıtlığı önemli riskler olarak değerlendirilmeyi sürdürdü. Raporda, çevresel risklerin sıralamasındaki düşüşün risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmediği belirtildi.

Raporda risklerin birbirinden bağımsız olmadığı vurgulandı. Jeopolitik gerilimlerin büyük ölçekli savaşa dönüşebileceği, savaşın da mülteci hareketleri, tedarik zinciri çöküşü ve finansal istikrarsızlık şeklinde yayılabileceği değerlendirildi. Uluslararası kuruluşların müdahale kapasitesine ilişkin endişeler de dile getirildi.

BM, raporun geleceğe ilişkin kesin bir öngörü değil, farklı alanlardaki uzmanların küresel risk algısını ortaya koyan bir çalışma olduğunu açıkladı. Katılımcılar, küresel risklere karşı en etkili yöntemin birden fazla hükümetin ortak hareket etmesi olduğunu belirtti.