100 milyon dolarlık ETF varlığı gerçek yatırımcı girişinden farklı

Kripto varlık ETF’lerinin piyasaya çıkıştan hemen sonra 100 milyon dolarlık varlığa ulaşması, gerçek dış yatırımcı talebini göstermeyebilir. Değerlendirmede fon yöneticileri ve bağlı kuruluşların sağladığı başlangıç sermayesi, sonraki oluşturma ve itfa işlemleri, ihraç edilen pay sayısı ile dayanak varlık fiyatı birlikte incelenmeli.

CryptoSlate, Bloomberg ETF analisti Eric Balchunas’ın son beş yılda ETF’lerin ilk gün ortalama varlıklarının yaklaşık iki katına çıktığını söylediğini aktardı. Ancak “100 milyon doların yeni lansman standardı olduğu” yönündeki karşılaştırma, sektör kaynakları ve sosyal medya tartışmalarına dayanıyor; resmi istatistiklerle doğrulanmış değil.

T. Rowe Price Active Crypto ETF (TKNZ), 18 Haziran tarihli izahnamesinde 20 bin dolarlık başlangıç sermayesi ve 14,98 milyon dolarlık ek işletme sermayesi yatırılmasının planlandığını açıkladı. Plana göre toplam başlangıç sermayesi 15 milyon dolar.

Ancak 30 Haziran tarihli çeyrek raporunda net varlık değeri 20 bin dolar, ihraç edilen pay sayısı ise 800 olarak kaydedildi. 14,98 milyon dolarlık ek işletme sermayesi, o tarihte fiilen yatırılmış tutarı değil, planlanan miktarı ifade ediyordu.

Fidelity Solana Fund (FSOL), başlangıç sermayesinin ardından ek oluşturma işlemlerinin görüldüğü bir örnek oldu. Bağlı kuruluş FMR Capital, 24 Eylül 2025’te pay başına 25 dolardan 200 bin pay satın alarak fona 5 milyon dolar başlangıç sermayesi yatırdı.

FSOL, 31 Aralık 2025’te 7 milyon 775 bin pay ve 113 milyon 948 bin 619 dolarlık net varlık bildirdi. 17 Kasım-31 Aralık döneminde 7 milyon 575 bin pay daha ihraç edilirken, Solana’nın fiyatı aynı dönemde 135,38 dolardan 124,73 dolara geriledi.

Bu nedenle FSOL’nin net varlık değişimi yalnızca fon girişleriyle açıklanamaz. Ek oluşturma işlemleri ve dayanak varlığın fiyat hareketi de değişime yansıdı.

Franklin Solana ETF (SOEZ) içinde de bağlı kuruluş başlangıç sermayesi ile sonraki oluşturma işlemleri ayrı ayrı görüldü. Başlangıç sermayesi yatırımcısı, 25 Kasım 2025’te 17 bin SOL’ü 2 milyon 323 bin 133,80 dolara satın aldı. SOEZ ise 3 Aralık 2025-31 Mart 2026 döneminde oluşturma işlemleri yoluyla 9 milyon 776 bin 591 dolar değerinde ek Solana satın aldı.

Bunun tersine bir örnek de bulunuyor. Bitwise Dogecoin ETF (BWOW), borsada işlem görmeye başlamadan önce Bitwise’ın bağlı kuruluşlarından 2,5 milyon dolarlık başlangıç sepeti desteği aldı. Ancak 2026’nın ilk yarısında yeni oluşturma işlemi gerçekleşmeden 20 bin pay itfa edildi.

BWOW’nin net varlık değeri 31 Aralık 2025’te 1 milyon 152 bin 815 dolardan 31 Mart 2026’da 604 bin 292 dolara geriledi. İhraç edilen pay sayısı da 60 binden 40 bine düştü.

Bitwise, 10 Eylül’de BWOW’nin tasfiye edileceğini açıkladı. NYSE Arca’daki son işlem gününün 14 Ekim, kalan pay sahiplerine nakit dağıtımında esas alınacak net varlık değerinin 21 Ekim, dağıtım tarihinin ise 22 Ekim olması planlandı.

ETF’lerde oluşturma işlemi, yetkili katılımcının (AP) fona varlık veya nakit teslim ederek yeni pay almasını sağlayan birincil piyasa işlemidir. İtfa işleminde ise AP, ETF paylarını fona iade ederek dayanak varlık veya nakit alır. Bu işlemler, borsada mevcut payların alınıp satıldığı ikincil piyasa işlemlerinden farklıdır.

Investment Company Institute (ICI), net ihraç miktarını oluşturulan paylardan itfa edilen payların çıkarılmasıyla hesaplanan tutar olarak tanımlıyor. AP’lerin oluşturma ve itfa işlemlerinin nihai olarak hangi müşteri talebinden kaynaklandığı her zaman kamuya açık bilgilerden ayırt edilemediği için, yalnızca oluşturma işlemi yapılmış olması bireysel yatırımcı girişini kanıtlamaz.

TokenPost’un önceki Ethereum ETF haberinde de açılış varlıkları ile sonraki net girişlerin farklı göstergeler olduğu belirtilmişti. Kripto varlık ETF’leri karşılaştırılırken başlangıç sermayesi, net oluşturma, itfa, ihraç edilen pay sayısı ve dayanak varlık fiyatı aynı tarih esas alınarak incelenmeli.

Yurt dışındaki kripto varlık ETF’lerinin büyüklüğünü değerlendiren Türkiye’deki yatırımcılar için de aynı ayrım önem taşıyor. Lansman varlıkları veya işlem hacmi yüksek görünse bile bu rakamlara başlangıç sermayesi ve ikincil piyasa işlemleri dahil olabilir. Gerçek talebi değerlendirmek için oluşturma ve itfa işlemleriyle net varlık değişimi birlikte izlenmeli.

Sonuç olarak ETF’nin lansman varlığı yalnızca başlangıç göstergesidir. BWOW için son işlem gününün 14 Ekim, nakit dağıtım tarihinin 22 Ekim olması planlanırken, fonların para akışı incelenirken planlanan başlangıç sermayesi ile fiilen yatırılan tutar birbirinden ayrılmalı.