Bessent: ABD ve Çin AI’daki ortak riskleri görüşebilir; zirve öncesi çalışma görüşmeleri

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in zirvesi öncesinde iki ülke hükümeti, yapay zekâ (AI) riskleri ve teknoloji kurallarını görüşme seçeneğini değerlendiriyor. AI şirketlerinin üst yöneticilerinin katılacağı ayrı bir toplantı ise henüz resmileşmedi.

Beyaz Saray, mayıs ayında Başkan Trump’ın bu sonbaharda Şi Cinping’i Washington’da ağırlamasının planlandığını açıkladı. Zirve tarihi olarak gündeme gelen 24 Eylül’de AI yönetişiminin gündeme alınma ihtimali bulunuyor ancak ayrıntılı program ve katılımcılar henüz belirlenmedi.

Görüşmelerin merkezinde ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Devlet Konseyi Başbakan Yardımcısı He Lifeng arasındaki çalışma görüşmeleri yer alıyor. Bessent, 16'sında ABD’nin Çin ile AI alanındaki ‘ortak riskleri’ görüşebileceğini, açık ağırlıklı ve kapalı modellerin her ikisinin de ele alınabileceğini açıkladı.

Bessent, Axios’a verdiği röportajda “ABD, AI alanındaki liderliğini koruyor ve iki ülkenin sistemlerinin parçalanmasını önleyecek yolları görüşebiliriz” dedi. İki ülke arasındaki görüşmelerde AI’ın yanı sıra ticaret ve nadir toprak elementleri gibi ekonomik konuların da ele alınması bekleniyor.

Açık ağırlıklı model, modelin ağırlıklarının yayımlanarak dışarıdan değiştirilmesine ve dağıtılmasına izin veren AI modelidir. Kapalı modelde ise ağırlıklar ve iç yapı sınırlı biçimde paylaşılır. Bu iki model türünde risk yönetimi yaklaşımları farklı olabilir.

Görüşme ihtimalinin arka planında, AI destekli siber saldırılar ve model teknolojisinin sızdırılması endişeleri bulunuyor. ABD, Çinli şirketlerin kendi modellerini geliştirmek için ABD AI modellerinin çıktılarını kullandığı yönünde suçlamalarda bulunurken Çin Ticaret Bakanlığı bu iddiaları dayanaksız olarak nitelendirdi.

Çin Ticaret Bakanlığı, 9'unda bilgi damıtmanın AI sektöründe yaygın kullanılan tarafsız bir teknoloji olduğunu belirterek ABD’nin iddialarının teknoloji rekabetini sınırlamaya yönelik çifte standart olduğunu savundu. Bakanlık aynı zamanda iki ülkenin diyalog yoluyla AI risklerini yönetmesi gerektiğini açıkladı.

Bilgi damıtma, büyük AI modellerinin çıktılarını kullanarak başka modelleri eğitme tekniğidir. İki ülke arasındaki anlaşmazlığın odağında, tekniğin kullanılıp kullanılmadığından çok modellerin hangi veriler ve yetkilerle geliştirildiği bulunuyor.

Başkan Trump, mayıs ayındaki zirvenin ardından verdiği röportajda iki ülkenin AI güvenlik önlemlerini görüştüğünü açıkladı. Ancak rekabet halindeki ABD ve Çin’in kısa sürede ortak kurallar oluşturmasının zor olduğu yönündeki görüşünü de dile getirdi.

ABD-Çin zirvesiyle ticaret, AI ve tedarik zinciri gündemlerinin kesiştiği süreç, önceki müzakere takvimiyle birlikte gündeme gelmişti. Bu görüşmeler, yalnızca zirvenin hazırlığı değil, iki ülkenin ekonomik ve teknolojik konularını koordine etmeye yönelik çalışma süreci olarak da değerlendirilebilir.

Öte yandan Başkan Trump, düzenlemelerin ABD’nin teknolojik üstünlüğünü zayıflatabileceği görüşüne yakın duruyor. Çin ise AI yönetişimi konusunda iş birliğine değinirken Çin’in AI gelişimini hedef alan ‘korku tellallığına’ karşı çıkıyor.

AI yönetişimi, AI’ın geliştirilmesi ve kullanımına uygulanan politikalar ile uluslararası normlar sistemini ifade ediyor. İki ülke görüşme gerçekleştirse bile model güvenliği standartları, bilgi paylaşımının kapsamı ve teknoloji ihracatı kontrolleri gibi çıkarların farklı olduğu konuları aynı anda uzlaştırmak kolay olmayacak.

Bu gelişmeyi, AI şirketlerinin yöneticileri arasında bir toplantının kesinleşmesinden çok, zirve öncesinde iki ülke hükümetlerinin çalışma görüşmeleri ve politika diyaloğunu eş zamanlı yürüttüğü bir aşama olarak değerlendirmek daha doğru. Toplantının formatı, katılacak şirketler ve ortak açıklama yapılıp yapılmayacağı henüz belirlenmedi.

Yarı iletken ihracat kontrolleri ile AI güvenlik önlemleri mayıs ayındaki zirvede birlikte anılmış olsa da bu iki konunun eylül görüşmesinde ilişkilendirilip ilişkilendirilmeyeceği kararlaştırılmadı. ABD yapımı AI çiplerinin Çin’e ihracat kısıtlamalarının bu görüşmelerin resmi gündemine alınıp alınmayığının da ayrıca doğrulanması gerekiyor.

ABD ve Çin hükümetleri, zirve öncesinde AI riskleri ve teknoloji kurallarının yanı sıra ticaret ve nadir toprak elementleri gibi ekonomik konular üzerinde çalışma görüşmelerini sürdürecek.