Yüzde 99,83 ve yüzde 51,32: Ethereum istemci payları farklı ölçülüyor

Ethereum’un (ETH) mutabakat istemcilerindeki payın aynı dönemde yüzde 99,83 ile yüzde 51,32 arasında farklı hesaplanması, ağdaki yoğunlaşma riskini ölçme yöntemlerini de gündeme taşıdı. Açık göstergeler, istemci, operatör ve doğrulayıcı paylarındaki yoğunluğu birbirinden ayırmayı zorlaştırıyor.

16 Eylül’de clientdiversity.org ekranında Sigma Prime’ın Blockprint verisi Teku’nun payını yüzde 99,83, Miga Labs Lighthouse verisini yüzde 51,32, Rated ise Teku’nun payını yüzde 53,86 olarak gösterdi. Üç veri de aynı Ethereum ağını izliyor ancak kullanılan veri setleri ve tahmin yöntemleri farklılık gösteriyor.

Ethereum’daki istemci çeşitliliği, belirli bir yazılım hatasının ağın geneline yayılıp yayılamayacağıyla bağlantılı. Ethereum’un resmi belgelerinde, belirli bir mutabakat istemcisinin toplam payı yüzde 33’ü aşarsa bir hata durumunda blok kesinliğinin durabileceği, üçte ikiyi aşması halinde ise hatalı bir zincirin kesinleşebileceği belirtiliyor.

Kesinlik, bir bloğun geri alınamayacağı kabul edilen durumu ifade ediyor. Bu nedenle istemci payının eşik değerleri aşıp aşmadığını belirlemek için yalnızca düğüm sayısına değil, her doğrulayıcının kontrol ettiği paya da bakılması gerekiyor.

Açık panellerdeki veriler, doğrulayıcı paylarının gerçek dağılımını doğrudan göstermiyor. Düğüm sayımına dayalı yöntemler, tek bir düğümün arkasında kaç doğrulayıcı bulunduğunu ve bu doğrulayıcıların ne kadar pay kontrol ettiğini ayıramıyor.

clientdiversity.org de verilerin belirli bir istemciyi yüzde 100 kesinlikle temsil etmediğini, tahmin niteliğinde olduğunu belirtiyor. Miga Labs, ağda tespit edilen eşlere bağlanarak istemci meta verilerini talep ediyor. Güvenlik duvarları, bağlantı reddi, keşif boşlukları ve eş kimliklerindeki değişiklikler örneklemi etkileyebiliyor.

Blockprint, blok üretim davranışlarını makine öğrenimiyle sınıflandırıyor. Ancak Sigma Prime’ın resmi deposunda, Electra yükseltmesinin ardından aracın artık doğru sonuç vermediği ve projenin sonlandırıldığı belirtiliyor.

clientdiversity.org üzerinde Blockprint verileri günlük güncellenen bir panel olarak gösteriliyor. Bu nedenle güncel göstergeler okunurken kullanılan aracın mevcut ağ koşullarına uygun biçimde sürdürülüp sürdürülmediğinin de kontrol edilmesi gerekiyor.

Rated, doğrulayıcıların açık anahtarlarını para yatırma adresleri temelinde gruplandırarak analiz ediyor. Rated’ın metodoloji belgesinde, tek bir para yatırma adresinin binlerce doğrulayıcı açık anahtarıyla ilişkilendirilebileceği açıklanıyor.

Şirket veya operatör düzeyindeki sınıflandırmalarda işlem kayıtları, blok graffiti verileri, Etherscan incelemeleri ve operatörlerin gönüllü açıklamaları kullanılıyor. Rated, bu üst düzey sınıflandırma için standartlaştırılmış tek bir yöntem bulunmadığını belirtiyor. Bu nedenle operatör bazındaki yoğunluk ölçümleri de tahmin olarak değerlendirilmelidir.

Gizliliği güçlendirmeye yönelik araştırmalar, mevcut ölçüm yöntemlerini daha karmaşık hale getirebilir. Ethereum’un resmi gizlilik yol haritasında, doğrulayıcı faaliyetleri ve kullanıcı bilgilerini korumaya yönelik çalışmaların sürdüğü, yol haritasının kendisinin de değişebileceği ifade ediliyor.

Ethereum gizlilik araştırmalarında doğrulayıcı anahtarlarının periyodik olarak değiştirilmesi ve para yatırma adresi, doğrulayıcı faaliyeti ile çekim adresi arasındaki bağlantının gizlenmesi öneriliyor. Böyle bir durumda uzun vadeli tanımlayıcılara dayalı analizlerin zayıflayabileceği değerlendiriliyor. Ancak blok davranışlarını veya ağdaki eşleri gözlemleyen yöntemler aynı anda tamamen ortadan kalkmıyor.

Alternatif olarak, kişilerin hangi istemciyi seçtiğini açıklamadan yalnızca genel dağılımın doğrulanması öneriliyor. Nethermind’ın araştırma materyallerinde, homomorfik şifreleme, dağıtık anahtar üretimi ve sıfır bilgi kanıtları kullanılarak yalnızca toplulaştırılmış sonuçların çıkarıldığı bir tasarımın incelendiği belirtiliyor.

Bu yöntemin yanlış raporlamayı önleme, yazılımın doğrulanması, şifre çözme yetkisi ve performans sorunlarını çözmesi gerekiyor. Kişisel verileri korurken toplulaştırılmış sonuçların güvenilirliğini sağlamak için payla doğrulanmış toplulaştırma ve doğrulanabilir hesaplamanın birlikte kullanılması gerekiyor.

Mevcut bulguların ortaya koyduğu temel nokta, Ethereum’daki istemci yoğunluğunun tek bir rakamla kesinleştiği değil. Farklı tahminlerin aynı anda var olduğu ve gizlilik güçlendikçe yalnızca açık veriler üzerinden istemci, operatör ve pay yoğunluğunu değerlendirmenin zorlaşabileceği görülüyor.