ECB'den Schnabel: Mayıs ayında TPI gerekliliği düşük görüldü

Avrupa Merkez Bankası (ECB), mayıs ayındaki bir röportajda avro bölgesi devlet tahvili piyasasında tahvil alım aracı TPI'yi devreye alma ihtiyacının düşük olduğunu değerlendirdi. Söz konusu açıklama eylül ayındaki politika kararında değil, mayıs röportajında yapıldı ve ECB'nin eylül faiz kararıyla doğrudan bağlantılı değil.

ECB Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel (Isabel Schnabel), 21 Mayıs'taki röportajda “TPI'ye ihtiyaç duyulmasını beklemiyorum” dedi. Schnabel, avro bölgesi devlet tahvili piyasasında endişe verici bir hareket görülmediğini açıkladı. ECB röportajı 26'sında yayımladı. Resmi kayıtlarda da açıklamanın konuşmacısı Olli Rehn değil, Schnabel olarak yer aldı.

TPI, belirli bir ülkenin temel göstergeleriyle gerekçelendirilemeyen finansal koşul bozulmasının ve düzensiz piyasa hareketlerinin para politikası aktarımını ciddi biçimde sekteye uğratması halinde Eurosystem'in ikincil piyasadan devlet tahvili ve benzeri varlıkları alabilmesini sağlayan bir mekanizma. ECB, TPI'yi 2022'de devreye alırken amacın para politikasının avro bölgesindeki ülkelere sorunsuz biçimde aktarılmasını sağlamak olduğunu açıkladı. Alımların odağında, kalan vadesi 1 ila 10 yıl arasındaki kamu sektörü tahvilleri bulunuyor.

TPI otomatik olarak devreye girmiyor. ECB, piyasa ve para politikası aktarım göstergeleriyle birlikte hedef ülkenin uygunluk şartlarını ve fiyat istikrarı hedefiyle orantılılığı değerlendirerek karar veriyor.

Başlıca uygunluk şartları arasında Avrupa Birliği (AB) mali kurallarına uyum, ciddi makroekonomik dengesizliklerin bulunmaması ve mali sürdürülebilirlik yer alıyor. Bu nedenle devlet tahvili getirilerindeki yükseliş veya piyasa oynaklığı tek başına TPI'nin hemen devreye alınması için yeterli değil.

ECB, TPI'yi kullanabilecek durumda kalmayı sürdürüyor. Banka, 10 Eylül tarihli para politikası karar metninde de TPI'yi avro bölgesi genelinde para politikası aktarımını tehdit eden 'gerekçesiz ve düzensiz piyasa hareketlerine' karşı kullanılabilecek bir araç olarak nitelendirdi.

TPI'nin fiilen devreye alınıp alınmayacağı piyasa koşulları ve ekonomik göstergelere göre belirleniyor. Kararda piyasa hareketlerinin yanı sıra hedef ülkenin mali ve makroekonomik koşulları ile fiyat istikrarı hedefiyle orantılılık da dikkate alınıyor.

ECB, 10 Eylül'deki toplantısında üç politika faizinin her birini 25 baz puan artırdı. Mevduat faizi %2,50'ye, ana refinansman faizi %2,65'e ve marjinal borç verme faizi %2,90'a yükseltildi.

Bu faiz oranları 16 Eylül'den itibaren uygulanmaya başladı. ECB personeli, avro bölgesi enflasyonunun 2026'da %3,0, 2027'de %2,5 ve 2028'de %2,1 olacağını öngördü.

ECB, 10 Eylül tarihli politika kararında Orta Doğu'daki çatışma ile enerji fiyatlarını enflasyon açısından risk unsurları olarak gösterdi. Faiz politikası ve piyasa istikrarı araçlarının kullanımının, gelecekteki enflasyon ve finansal piyasa verilerine göre toplantı bazında değerlendirileceğini bildirdi.

Bu nedenle Schnabel'in mayıs ayındaki açıklaması, faiz artışıyla devlet tahvili piyasasına müdahalenin aynı anda uygulanacağı yönünde bir sinyalden çok, ECB'nin o dönemde para politikası aktarımının ciddi biçimde zarar görmediği değerlendirmesi olarak okunuyor. Ancak açıklama eylül ayındaki politika kararından önce yapıldığı için sonraki piyasa koşullarını da açıkladığı şeklinde yorumlanamaz.

ECB'nin enflasyon projeksiyonları, faiz patikasıyla birlikte avro bölgesi finans piyasaları ve riskli varlık piyasaları için önemli makroekonomik değişkenler arasında yer alıyor.

TPI'nin korunması, ECB'nin piyasa stresine karşı politika araçlarını kaldırmadığı anlamına geliyor. Buna karşılık aracın devreye alınması için piyasa stresinin yanı sıra hedef ülkenin mali ve makroekonomik koşullarına ilişkin şartların da karşılanması gerekiyor.

Söz konusu açıklamayla bağlantılı olarak yurt içi kripto para piyasasında belirgin bir fiyat tepkisi doğrulanmadı. ECB'nin sonraki değerlendirmesinde devlet tahvili getiri farkları, para politikası aktarım koşulları ile enflasyon ve büyüme göstergeleri dikkate alınacak.

Para politikası kararları ile bunların piyasalara aktarım kanallarının birlikte izlenmesi gereken bir alan söz konusu. ECB, 10 Eylül tarihli politika kararında enflasyon ve finansal piyasa koşullarını gelecekteki politika değerlendirmelerinde dikkate alınacak değişkenler olarak gösterdi.