ABD, Çin'e yapay zekâ kazalarını bildirme sistemi önerdi… Anlaşma henüz yok

ABD, Çin'e ulusal güvenlik düzeyindeki yapay zekâ (AI) kazalarının karşılıklı olarak bildirilmesini öngören bir sistem önerdi. Ancak bildirimin kapsamı, devreye girme kriterleri, sorumlu kurumlar ve hukuki bağlayıcılık henüz belirlenmedi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, 20'sinde New York'ta ticaret, AI ve nadir toprak elementleri dahil çeşitli başlıkları görüştü.

South China Morning Post, görüşmelerin 24'ünde Washington'da yapılması planlanan ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki zirve öncesi hazırlık niteliği taşıdığını bildirdi.

Bessent, toplantının ardından ABD'nin iki ülke arasında bir 'AI bildirim mekanizması' önerdiğini açıkladı. Bessent, “Ortak hedefler ve ortak tehditlere ilişkin paylaşılan bir vizyon” istediklerini söyledi.

Bu açıklama kamuya açık yeniden yayımlanan materyaller aracılığıyla duyuruldu. Roya News, Bessent'in AI kazalarına ilişkin bilgilerin iki ülke arasında paylaşılmasını öngören bir fikir sunduğunu bildirdi.

Kamuya açıklanan taslak, AI kazası meydana geldiğinde iki ülkenin bilgi paylaşması düzeyinde kaldı. Hangi kazaların 'ulusal güvenlik düzeyinde' sayılacağı, bildirimin ne zaman ve kime yapılacağı ve olay bilgilerinin nasıl doğrulanacağı açıklanmadı.

İhlal durumunda uygulanacak yaptırımlar veya sistemin yürürlüğe gireceği tarih de belirtilmedi. ABD Hazine Bakanlığı'nın kamuya açık basın açıklaması listesinde de öneriyi resmî bir anlaşma ya da ortak bildiri olarak kesinleştiren bir belge yer almadı.

Çin tarafının açıklamasında da AI kazalarını bildirme sistemine onay verildiğine ilişkin bir ifade bulunmadı. Bu nedenle açıklama, iki ülkenin üzerinde anlaştığı yeni bir sistemden çok, ABD tarafının müzakere masasına sunduğu politika önerisi olarak değerlendiriliyor.

Görüşme, AI'ın yalnızca teknoloji rekabeti kapsamında değil, ekonomik ve ulusal güvenlik müzakerelerinin de konusu olarak ele alınması bakımından önem taşıyor. ABD ve Çin, gelişmiş AI modelleri ve yarı iletken teknolojileri konusunda rekabet ediyor.

İki ülkenin görüşme gündeminde nadir toprak elementleri ile AI teknolojisi birlikte yer aldı. Nadir toprak elementleri gelişmiş yarı iletken üretimiyle bağlantılı olsa da, kazaları bildirme önerisinin yarı iletken ihracat kontrollerini veya şirket bazlı lisans politikalarını değiştireceğine ilişkin bir açıklama yapılmadı.

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen araştırma kuruluşu Institute for AI Policy and Strategy, 4 Eylül tarihli raporunda ABD-Çin arasında AI riskleri ve kazalarına ilişkin bir diyalog mekanizması kurulmasını önerdi. Raporda ortak risk sınıflandırması, düzenli bilgi paylaşımı, kaza bildirim prosedürü ve kaza sonrası istişareler temel işlevler olarak sıralandı.

Ancak Bessent'in önerisinin söz konusu raporu resmî olarak kabul ettiğine dair bir kanıt sunulmadı. İki konu AI kazalarına ilişkin bilgi paylaşımı yönünden benzerlik taşısa da, raporun bu görüşmede resmî belge olarak kabul edildiğine ilişkin bir bilgi bulunmuyor.

AI kazası bildirim mekanizması, ciddi bir AI bağlantılı olay meydana geldiğinde taraf ülkelerin durumu birbirine bildirmesini sağlayan bilgi paylaşım sistemidir. Sistemin fiilen işletilebilmesi için kaza tanımı, bildirim zamanı, bilgilerin doğrulanma yöntemi ve gizliliğin korunacağı kapsamın ayrıca belirlenmesi gerekiyor.

İki ülkenin ileride AI görüşmeleri yapma konusunda anlaştığına ilişkin kamuya açık haberler de yayımlandı. Ancak bir sonraki toplantının tarihi ve katılacak kurumlar henüz belirlenmedi.

Bu öneri ile TokenPost'un daha önce aktardığı AI güvenlik kazalarına ilişkin bilgilerin ortak analiz edilmesi ve paylaşılmasına yönelik yurt içindeki tartışmalar, kaza bildirim sistemi açısından benzerlik taşıyor. Bununla birlikte ABD-Çin hükümetleri arasındaki görüşmeler ile sektör düzeyindeki taslak kılavuzların uygulama kapsamı farklı. Bitcoin(BTC), stablecoin, kripto para borsaları veya blockchain düzenlemeleriyle doğrudan bağlantı bulunduğu doğrulanmadı.