%0,8 büyüyen Kanada GSYH’si için ABD tarifeleri uyarısı

Kanada ekonomisi 2026’nın ikinci çeyreğinde reel gayrisafi yurt içi hasılasını (GSYH) önceki çeyreğe göre %0,8 artırırken, ABD’nin %50’lik tarifeleri ve ticaret belirsizliği şirketlerin yatırım ve istihdam kararlarını geciktirebilir.

Kanada Merkez Bankası 2 Eylül’de politika faizini %2,25’te tuttu. Böylece faiz, geçen yıl ekim ayından bu yana art arda yedinci kez değiştirilmedi.

Kanada Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem, aynı gün yaptığı açılış konuşmasında ABD’nin yeni tarifeleriyle Kanada’nın misilleme tarifelerinin ekonomik toparlanma patikasındaki belirsizliği artırdığını söyledi. Macklem, tarifelerin doğrudan etkisinin yanı sıra şirketlerin kararlarını ertelemesini ayrı bir risk olarak değerlendirdi.

Merkez bankası, tarifeye tabi ürünlerin ABD’ye yapılan ihracatın yaklaşık %5’ini oluşturduğunu belirtti. Bu nedenle tarifelerin Kanada ekonomisinin geneli üzerindeki doğrudan etkisi sınırlı kalabilir. Ancak Kanada ile ABD arasındaki ticari ilişkilerin belirsizleşmesi, şirketlerin yatırım ve işe alım planlarını ertelemesine yol açabilir.

Orijinal başlıkta yer alan ‘dördüncü çeyrek büyümesinin yarıya ineceği’ ifadesi, merkez bankasının resmi açıklamasında veya basın toplantısı materyallerinde bulunmadı. Bu nedenle söz konusu rakamın Kanada Merkez Bankası’nın resmi tahmini olarak kullanılmasını destekleyen bir dayanak bulunmuyor.

Kanada İstatistik Kurumu, ikinci çeyrekte reel GSYH’nin önceki çeyreğe göre %0,8, yıllıklandırılmış bazda ise %3,3 arttığını açıkladı. Büyümeyi ihracat, hanehalkı harcamaları ve şirketlerin sermaye yatırımları destekledi.

İhracat ikinci çeyrekte %3,6 artarak 2023’ün ilk çeyreğinden bu yana en yüksek yükselişini kaydetti. Binek otomobil ve hafif kamyon ihracatı %27,0 artarken ara metal ürünleri, enerji ürünleri ile sanayi makine ve ekipmanı ihracatı da yükseldi.

Bilgisayar ve çevre birimlerine yönelik yatırımlar da arttı. Veri merkezlerinde kullanılan işlemcilerin ithalatındaki yükseliş bu yatırımlara katkı sağladı. Ancak bu verilerin tarifelerin etkisiyle doğrudan bağlantılı olduğunu gösteren bir kanıt sunulmadı.

ABD, 22 Ağustos’tan itibaren Kanada menşeli 27,6 milyar Kanada doları değerindeki ürünlere %50 tarife uyguladı. Kanada hükümeti ise 8 Eylül’den itibaren ABD menşeli ürünlere %15, %25 ve %50 oranlarında misilleme tarifesi getirdi.

Misilleme tarifeleri çelik ve alüminyum, ev aletleri, süt ürünleri, tarım ekipmanı, kağıt hamuru ve kağıt ile elektronik ürünleri kapsadı. ABD ve Kanada’nın açıkladığı tarife tutarları, farklı ithalat kalemlerine dayanıyor.

Kanada hükümeti, tarifelerden etkilenen şirketler ve çalışanlar için 7,5 milyar Kanada doları tutarında ek destek paketi de açıkladı. Paket; şirketlere likidite desteği, sanayi çeşitlendirme fonu, çalışanlara gelir desteği ve yeniden eğitim programlarını içeriyor.

Para politikası üzerindeki baskı yalnızca büyümedeki yavaşlamadan kaynaklanmıyor. Kanada Merkez Bankası, enerji fiyatlarındaki artış ile tarifelerin ve misilleme tarifelerinin bazı şirketlerin maliyetlerini ve tüketici fiyatlarını yükseltebileceğini belirtti.

Büyümedeki zayıflama faiz indirimi için gerekçe oluştururken, enflasyon riskindeki artış faizin sabit tutulması yönündeki baskıyı artırabilir. Bu durum, merkez bankasının büyüme ve fiyat istikrarı arasında zor bir politika tercihiyle karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor.

Tarife gerilimi, Kanada hükümetinin ABD menşeli ürünlere misilleme tarifesi uygulayacağını açıklamasının ardından geldi. Hükümet o dönemde de tarifelerin 8 Eylül’den itibaren uygulanacağını ve şirketlerle çalışanlara yönelik desteklerin eş zamanlı yürütüleceğini bildirdi.

Sanal varlık fiyatları veya çip tedarik zinciri üzerindeki doğrudan etki henüz doğrulanmadı. Kanada İstatistik Kurumu verileri, veri merkezlerinde kullanılan işlemcilerin ithalatının arttığını gösterse de bu artış ile tarifeler arasında nedensel bağ kurulmadı.

Mevcut resmi veriler, ABD tarifelerinin Kanada’nın dördüncü çeyrek büyümesini yarıya indireceği sonucunu desteklemiyor. Yılın ikinci yarısında tarife kapsamındaki sektörlerdeki daralmanın ve şirketlerin yatırım ile istihdam kararlarını ertelemesinin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi izlenecek.