Macaristan, Rus petrolü için ABD'den tarife muafiyeti istedi

Macaristan, Rus petrolü ve doğal gazı satın alan ülkeleri hedef alan ABD'nin yüzde 100'e varan ek tarifelerinden muaf tutulmasını istedi. ABD'nin Macaristan'a tarife uyguladığı ya da muafiyet sözü verdiği yönünde bir açıklama bulunmuyor.

Macaristan Parlamentosu Dışişleri Komitesi Başkanı Márton Hajdu, Washington'da ABD'li milletvekilleriyle görüşerek ülkesinin Rusya'ya enerji bağımlılığını azaltacağı geçiş döneminde ABD yaptırımları ve tarifelerinden çıkarılması için destek istediğini açıkladı. Hajdu'nun açıklaması Facebook paylaşımıyla kamuoyuna duyuruldu.

Talep, ABD'nin Rusya'dan enerji alan ülkelere yönelik ticari baskı aracını yasalaştırmasının hemen ardından geldi. Başkan Donald Trump, 18 Eylül'de 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' adlı yasayı imzaladı. Beyaz Saray, imza sürecini duyurdu.

Yasa, Rus petrolü veya doğal gazının en büyük beş ithalatçısından ve Rusya'ya yönelik enerji yaptırımlarının aşılmasına yardımcı olan en büyük beş ülkeden ABD'ye ithal edilen ürünlere yüzde 100'e kadar ek tarife uygulanmasına izin veriyor. Temsilciler Meclisi'ndeki oylama 262'ye karşı 159 oyla sonuçlandı. AP, yasanın tarife hükümlerini aktardı.

Yasa, Rus enerjisi satın alan ülkelere doğrudan tarife getirmiyor. Bunun yerine bu ülkelerden ABD'ye giren ürünlere ek tarife uygulanmasına olanak tanıyor. Gerçek tarife oranı ve kapsamına alınacak ürünler için ABD yönetiminin ayrıca karar vermesi gerekiyor.

Doğal gaz için ayrı bir istisna da bulunuyor. Rusya'nın yıllık toplam gaz ihracatının yüzde 15'inden azını ithal eden ve Rus gazına bağımlılığı azaltmak için önemli adımlar atan ülkeler tarife kapsamı dışında bırakılabilecek.

Ancak bu istisna, Rus petrolü alımından doğabilecek tarife riskini otomatik olarak ortadan kaldırmıyor. Macaristan'ın talebi, petrol ve gaz alımlarından kaynaklanan riskleri birlikte azaltma girişimi olarak değerlendirilebilir. Macaristan hükümetinin somut bir geçiş planı açıklayıp açıklamadığı ise doğrulanmadı.

Hajdu ayrıca alternatif enerji tedarik kaynaklarının genişletilmesi için ABD'den destek istedi. ABD'nin Macaristan'a muafiyet sözü verdiğine ilişkin bir açıklama yapılmadı.

Macaristan'ın talebi, ABD'nin sonraki kararları öncesinde atılmış diplomatik bir adım olarak değerlendirilebilir. Enerji tedarik kaynaklarını değiştirmek zaman alacağından Budapeşte, Washington'dan geçiş döneminin tanınmasını istedi.

ABD'deki değerlendirmeler ise farklılık gösterdi. Yasa destekçileri, Rusya'nın savaş finansmanını kesmek için baskı oluşturacağını savundu. Muhalif milletvekilleri ise Trump'ın Avrupa Birliği üyeleri de dahil olmak üzere ABD müttefiklerine geniş kapsamlı tarifeler uygulayabileceği uyarısında bulundu.

Yasanın arkasındaki amaç, Rus enerjisi alımını sürdüren büyük ülkelere ticari maliyeti artırarak bu alımları azaltmak. Gerçek etkinin ne olacağı, tarife kapsamındaki ülkeler ve ürünlerle uygulanacak oranların nasıl belirleneceğine bağlı olacak.

ABD Temsilciler Meclisi'nin Rus petrolü ve doğal gazı satın alan ülkelere yüzde 100'e kadar tarife uygulanmasına izin veren yasa tasarısını geçirdiğine ilişkin önceki haberin ardından Trump'ın imzasıyla tarife yetkisi yasaya dönüştü. Macaristan'ın talebi, yasanın imzalanmasından sonra geldi.

Macaristan'ın muafiyet talebinin ardından ABD yönetiminin nasıl bir karar vereceği henüz belirlenmedi. Enerji tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve tarife uygulama kriterleri de Washington'ın sonraki kararlarına bağlı olacak.

Bu konuyla Türkiye'deki kripto para piyasası arasında doğrudan bir bağlantı tespit edilmedi. Tarife uygulamasına ilişkin karar çıkana kadar Macaristan'ın muafiyet talebi ve ABD yönetiminin sonraki adımları temel değişkenler olarak kalacak.

Şu ana kadar doğrulanan gelişmeler, Macaristan'ın muafiyet talebi ve ABD yasasının yüzde 100'e kadar ek tarife yetkisi oluşturmasıyla sınırlı. Macaristan'a gerçekten tarife uygulanıp uygulanmayacağı ve Rus petrolü alımının hangi kriterlere göre değerlendirileceği ABD yönetiminin sonraki kararlarına bağlı.