AI ödemeleri, tokenizasyon ve işlem gücü: BlackRock 3 temel alanı açıkladı

BlackRock(BLK), yapay zekâ (AI) ajanları ile dijital varlıkların birleşebileceği üç alanı otomatik ödemeler, finansal varlıkların tokenizasyonu ve işlem gücü kaynaklarının alım satımı olarak sıraladı. Şirket, AI sistemlerinin insan onayı olmadan veri, yazılım, API ve işlem gücü kaynaklarını alıp satabildiği bir 'makine ekonomisinin' oluşabileceğini belirtti.

BlackRock, 22'sinde yayımladığı 'The Machine-Native Economy' başlıklı raporda AI'ı 'makineye özgü zekâ', dijital varlıkları ise 'makineye özgü para' olarak tanımladı. Rapora göre blockchain, bu iki alanı birbirine bağlayan bir ödeme altyapısı olarak kullanılabilir.

İlk alan, AI ajanları arasındaki otomatik ödemelerden oluşuyor. Raporda x402 protokolü ile Stripe ve Tempo'nun MPP'si, Stripe ve OpenAI'ın ACP'si ilgili örnekler olarak gösterildi. Bu yapıda AI ajanları, her işlem için insan onayı almadan veri veya hizmet ücretlerini stablecoinlerle ödeyebiliyor.

Bu yöntem, küçük tutarlı ödemelerin tekrarlandığı makineler arası işlemlerde kullanılabilir. Ancak ödeme yetkisinin kapsamı, işlem taraflarının kimlik doğrulaması, uyuşmazlıkların çözümü ve düzenlemelere uyum mekanizmaları ön koşul olarak öne çıkıyor.

İkinci alan, finansal varlıkların tokenizasyonu. Gerçek dünya varlıkları (RWA) ve fonlar gibi geleneksel finansal ürünler blockchain üzerinde alınıp satılabilir hâle getirildiğinde, AI sistemleri akıllı sözleşmelerde belirlenen kurallar doğrultusunda bu finansal ürünlerle etkileşime girebilir.

Tokenizasyon finansal düzenlemeleri ortadan kaldırmıyor. Her ürün için erişim yetkileri, müşterini tanı (KYC) ve kara para aklamayı önleme (AML) süreçlerinin ayrıca uygulanması gerekiyor.

Üçüncü alan ise işlem gücü kaynaklarının alım satımı ve finansallaştırılması. AI eğitimi ve çıkarımı için gereken GPU'lar ile bulut kapasitesinin fiyat, performans, gecikme süresi, bölge ve kullanılabilirliğe göre karşılaştırılması; AI ajanlarının uygun kaynağı seçip ödemeyi gerçekleştirmesi öngörülüyor.

Belirli bir işlem gücü kapasitesine ilişkin hakların dijital sözleşmelerle temsil edilmesi hâlinde, bu hakların devredilmesi, finansman sağlanması veya teminat olarak kullanılması da değerlendirilebilir. Ancak farklı donanımların performans ve tedarik koşullarını karşılaştırmak için işlem gücü kaynaklarının standardizasyonu ve performans ölçüm yöntemleri gerekiyor.

BlackRock, 2025 yılı için düzeltilmiş stablecoin işlem hacminin 11 trilyon doları (yaklaşık 14.916 katrilyon won) aştığını aktardı. Bununla birlikte raporda, stablecoin işlem hacminin geleneksel ödeme ağlarından ve hesaplama yöntemlerinden farklı olduğu, bu nedenle doğrudan karşılaştırmanın zor olduğu da belirtildi.

ABD, Avrupa ve Asya-Pasifik bölgesinde dijital varlık düzenlemelerinin somutlaşması da raporun dayandığı arka planı oluşturuyor. Düzenleyici çerçevenin netleşmesi, otomatik ödemeler ve tokenleştirilmiş finansal ürünler üzerindeki kurumsal belirsizliği azaltabilir. Ancak rapor, bunu kesinleşmiş bir ticarileşme takvimi olarak sunmadı.

Analiz, AI ve dijital varlıkları yalnızca bir yatırım teması olarak değil, otomatik ticaret ile finansal altyapının birleşimi olarak ele alması bakımından önem taşıyor. BlackRock, ağustos ayında yayımladığı AI ekonomisi raporunda da AI ajanlarının seyahat bilgisi arayıp rezervasyon yaptığı süreçte blockchain ödeme ağı üzerinden küçük tutarlı ödemeler gerçekleştirmesine ilişkin bir örnek sunmuştu.

AI altyapısı için gereken finansman ve elektrik talebi konusundaki tartışmalar Türkiye'de de sürüyor. TokenPost'un daha önce yayımladığı ve AI altyapısının finansmanı ile uzun vadeli sermayenin rolünü ele alan haberinde, finansal varlıklarla fiziksel altyapının birbirine bağlanması konusu incelenmişti.

Yeni rapor, AI ajanlarının otomatik ödemeleri ile işlem gücü kaynaklarının alım satımını dijital varlıkların kullanım alanlarına ekledi. Ödeme ve kaynak ticaretinin gerçek piyasalara taşınabilmesi için finansal ürünlere ilişkin hak yapısının ve işlem gücü kaynaklarının performansının alınıp satılabilir standartlarla tanımlanması gerekiyor.

BlackRock'un işaret ettiği üç alanda ticarileşme ve standardizasyon açısından çözülmesi gereken başlıklar bulunuyor. Otomatik ödemelerde yetki, kimlik ve uyuşmazlık çözümü; tokenleştirilmiş varlıklarda düzenlemeler ve birlikte çalışabilirlik; işlem gücü piyasasında ise standart performans ölçümü ve tedarik koşulları öne çıkan sorunlar arasında yer alıyor.