Anthropic ve OpenAI yapay zekâ araştırmasını otomatikleştiriyor; RSI konusunda temkinli

Anthropic ve OpenAI, yapay zekâ (AI) modellerini araştırma ve geliştirme süreçlerinde daha yoğun kullanıyor. Ancak insan denetimi olmadan sonraki nesil modelleri tasarlayıp geliştiren özyinelemeli kendini geliştirme (RSI) aşamasına ulaşıldığı henüz doğrulanmadı.

İki şirket, AI’ın araştırma görevlerinin bir bölümünü üstlenmesiyle tamamen otonom kendini geliştirme arasında hâlâ önemli bir fark bulunduğunu belirtti.

RSI, AI’ın yalnızca kendi performansını iyileştirmesini değil, sonraki nesil modellerin tasarım ve geliştirme süreçlerini de yürütmesini ifade ediyor. İnsanların araştırma hedeflerini ve değerlendirme ölçütlerini belirlediği, AI’ın ise kod yazma ve deneyleri yürüttüğü mevcut aşama RSI’ın bazı unsurlarını taşıyor. Ancak bu süreç tamamen otonom geliştirmeden ayrılıyor.

Anthropic, resmi analizinde “Henüz o aşamaya ulaşmadık ve özyinelemeli kendini geliştirmenin kaçınılmaz olduğu da söylenemez” açıklamasını yaptı. Şirket, AI’ın kendi geliştirme sürecine katılımının artmasıyla RSI’a beklenenden daha hızlı yaklaşılabileceği ihtimalini ise açık bıraktı.

Anthropic, Mayıs 2026 itibarıyla kendi kod depolarına birleştirilen kodların yüzde 80’inden fazlasının Claude tarafından yazıldığını açıkladı. Bununla birlikte şirket, yalnızca kod satırlarının sayısının kaliteyi ve gerçek üretkenlik artışını tamamen ölçemeyeceğini belirtti.

Anthropic ayrıca 2026’nın ikinci çeyreğinde mühendis başına günlük birleştirilen kod miktarının 2024’e kıyasla 8 kat arttığını ifade etti. Bu veri, kod yazma ve birleştirme süreçlerinde AI kullanımının yükseldiğini gösteriyor. Ancak araştırma yönünün AI tarafından bağımsız biçimde belirlendiği anlamına gelmiyor.

AI’ın araştırma sürecinde üstlendiği görevlerin kapsamı da genişledi. Anthropic, Claude tabanlı bir ajanın AI güvenliğiyle ilgili açık uçlu bir araştırma görevinde hipotez kurduğu ve deney tasarladığı bir örneği kamuoyuyla paylaştı.

Bu örnekte araştırma konusu ve değerlendirme ölçütleri insanlar tarafından belirlendi. Ayrıntılı deney tasarımı ve tekrarlar ajan tarafından yürütülürken hangi konunun araştırılacağı ve sonuçların hangi ölçütlerle değerlendirileceği insan kontrolünde kaldı.

OpenAI de Eylül ayında yayımladığı resmi yazıda, insan talimatları doğrultusunda günler süren araştırma görevlerini yürüten ‘otomatik araştırma stajyeri’ hedefine ulaştığını açıkladı. OpenAI’nin araştırma hızlandırma çalışmasına ilişkin materyalinde, bu aşamanın insan hedef belirlemesi ve denetimine dayandığı belirtildi.

OpenAI, uzun vadede insan denetimi altında derin öğrenme ve hizalama araştırmalarını ilerletecek otomatik araştırmacılar geliştirmeyi hedeflediğini açıkladı. Şirket, tamamen otonom RSI’ın henüz gerçekleşmediğini ve insan kontrolünün korunabilmesinin önemli bir koşul olduğunu da vurguladı.

Son dönemde AI modeli rekabetinde yalnızca performans değil, modellerin geliştirilme sürecindeki otomasyon düzeyi de öne çıkıyor. Anthropic ve OpenAI, model kodunun yazılması, deneylerin tasarlanması ve sonuçların değerlendirilmesi aşamalarında AI kullanırken araştırmacıların rolü doğrudan uygulamadan hedef belirleme ve doğrulamaya doğru kayıyor.

Ancak araştırma hızındaki artış ile otonomi artışı aynı anlama gelmiyor. AI’ın sonraki nesil modellerin geliştirilmesine daha fazla katılması deneyleri hızlandırabilir. Bununla birlikte insanların modelin çalışma sürecini ve iyileştirme yönünü yeterince anlayamama ihtimali de gündeme geliyor.

OpenAI, RSI’la bağlantılı güvenlik araştırmaları ve otomatik denetim sistemlerini ayrı çalışma alanları olarak ele alıyor. Anthropic de AI yetenekleri geliştikçe insan kontrolünün kaybedilmesi riskinin incelenmesi gerektiğini belirtti.

Bu tartışma, Anthropic ve OpenAI’nin RSI sorununu çözdüğü anlamına gelmiyor. Gelişmeler, AI araştırma ve geliştirme süreçlerinde otomasyonun hızla ilerlediğine işaret ediyor. RSI’ın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirmek için iki şirketin sonraki nesil modellerin tasarım, eğitim ve değerlendirme süreçlerini insan müdahalesi olmadan yürüttüğünü gösteren somut sonuçlar yayımlaması gerekiyor.