22-25 yaş grubunda AI'ye yüksek maruziyetli işlerde istihdam %19 geriledi

AI'nin giriş düzeyi ofis işlerini büyük ölçekte ortadan kaldırdığına dair nedensel bir ilişki doğrulanmadı. Ancak 22-25 yaş grubundaki çalışanların AI'ye yüksek maruziyetli işlerde istihdamı, maruziyeti düşük işlerle aynı trendi izleseydi ulaşacağı seviyenin %19 altında kaldı. Düzenleme işten çıkarmalardan çok yeni işe alımlardaki düşüşte belirginleşti.

Stanford Üniversitesi Dijital Ekonomi Laboratuvarı, Haziran 2026 itibarıyla 22-25 yaş grubunda AI'ye yüksek maruziyetli işlerde istihdamın, maruziyeti düşük işlerle aynı trend izlenmiş olsaydı ulaşacağı seviyenin %19 altında olduğunu açıkladı. Temmuz 2025'te %15 olan fark böylece genişledi. Araştırmacılar, bunun yalnızca betimleyici bir istatistiksel örüntü olduğunu ve AI'nin nedensel etkisini ölçmediğini vurguladı.

Pensilvanya Üniversitesi Wharton School'da Rowan kürsüsü profesörü Patrick T. Harker, Fortune için kaleme aldığı yazıda giriş düzeyi işlerin deneyimli çalışan yetiştiren 'gayriresmî çıraklık programları' olarak görülmesi gerektiğini savundu. Yeni çalışanların belge hazırlama ve ilk araştırma gibi görevleri üstlendiğini, kıdemli çalışanların inceleme ve yeniden çalışma süreçlerinden geçerek karar verme becerisi kazandığını belirtti.

Harker, şirketlerin giriş düzeyindeki çalışanları büyük ölçekte işten çıkarmak yerine işe alımları azalttığını ve düşüşün AI tarafından otomatikleştirilmesi daha kolay görevlerde yoğunlaştığını analiz etti. Harker, “AI ekonominin geneline yayılmaya devam ettiğinde iş gücü piyasasında tam olarak ne olacağını kesin olarak bilmek için henüz erken” diye yazdı.

Stanford Üniversitesi'nin verileri de istihdamdaki düşüşün ağırlıklı olarak genç çalışanlar için yeni işe alımların azaltılması yoluyla ortaya çıktığını gösterdi. AI'nin çalışanların görevlerinin yerine geçmesinin daha olası olduğu işlerde düşüş daha büyük olurken, AI'nin çalışanları desteklediği işlerde deneyimli çalışan istihdamı yatay seyretti veya arttı.

Buna karşıt bulgular da bulunuyor. Google ekonomistleri Zanna Iscenko ve Fabien Curto Millet, 238 milyon iş ilanını inceledikleri raporda, AI'ye yüksek maruziyetli işlerde işe alım ivmesindeki yavaşlamanın üretken AI'nin yaygınlaşmasından önce, Nisan 2022'de başladığını açıkladı.

Raporda, para politikasındaki sıkılaşma ve makroekonomik şokların işe alımlardaki yavaşlamanın başlıca nedenleri olabileceği belirtildi. Bu nedenle giriş düzeyi işlerdeki düşüşün AI'nin doğrudan ikamesinden mi yoksa faiz artışlarına duyarlı sektörlerdeki genel işe alım daralmasından mı kaynaklandığını yalnızca mevcut verilerle ayırt etmek zor.

Giriş düzeyi işlerdeki düşüşün, işe alım dondurulduktan sonra doğal çalışan kayıplarının telafi edilememesinden kaynaklanabileceği de değerlendiriliyor. Giriş düzeyindeki çalışanlar yeni işe alımlara daha fazla bağımlı olduğu için toplam işe alımlar azaldığında istihdamları diğer yaş gruplarına kıyasla daha hızlı küçülebilir.

'AI'ye yüksek maruziyetli işler' sınıflandırması da dikkatle ele alınmalı. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, maruziyet düzeyinin belirli görevlerin AI tarafından desteklenebilmesi veya gerçekleştirilebilmesi derecesini gösteren göreli bir ölçüt olduğunu, iş kaybı, ücret düşüşü veya fiilî ikame anlamına gelmediğini belirtiyor.

Bu, bir işin AI'ye yüksek maruziyetli olarak sınıflandırılmasının, o işin hâlihazırda otomatikleştirildiği veya istihdamın azaldığı anlamına gelmediği anlamına geliyor. Gerçek AI kullanım düzeyi, şirketlerin işe alım planları ve sektör bazındaki talep ayrıca incelenmeli.

Tartışmanın odağında yalnızca giriş düzeyi işlerin sayısı bulunmuyor. Belge hazırlama, araştırma ve ilk analiz gibi AI'nin daha kolay işleyebildiği görevler azalırsa yeni çalışanların kıdemli çalışanların inceleme ve yeniden çalışma süreçlerinden geçerek karar verme becerisi ve saha deneyimi kazanma fırsatları da azalabilir.

McKinsey, Temmuz 2026 tarihli analizinde şirketlerin giriş düzeyi işleri AI çıktılarının incelenmesi ve iyileştirilmesine odaklanan roller olarak yeniden tasarlayabileceğini açıkladı. Bu durumda şirketlerin bilgi aktarımı ve koçluğu ayrıca güçlendirmesi gerekir. Giriş düzeyi pozisyonları yalnızca azaltmak, deneyimli çalışan yetiştirme sorununu çözmeyebilir.

Nature da kariyerlerinin başındaki araştırmacıların bilim insanı eğitimi için ihtiyaç duyduğu görevleri AI'nin üstlenmesi durumunda ne gibi değişiklikler yaşanacağı konusunda henüz kesin bir yanıt bulunmadığına dikkat çekti. Giriş düzeyi görevlerdeki düşüşün yalnızca işe alım sayılarını değil, uzmanlığın oluşma sürecini de etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Bu tartışma, daha önce yayımlanan ve AI dönüşümünün gençlerin giriş düzeyi görevlerini ve işe alımlarını etkileyebileceğini belirten analizle bağlantılı. Ancak Stanford Üniversitesi'nin bu verileri, AI'nin gençlerin işlerinin belirli bir bölümünü ortadan kaldırdığı anlamına gelmiyor. Veriler, AI'ye yüksek maruziyetli işlerde genç çalışanların istihdam farkının genişlediğine işaret ediyor.

Türkiye'deki kripto varlık, blokzincir veya çip sektörleriyle doğrudan bağlantı kuran bir kanıt sunulmadı. Şu an doğrulanan nokta, genç çalışanların AI'ye yüksek maruziyetli işlerdeki istihdam farkının genişlediği ve bu düzenlemenin yeni işe alımlardaki düşüş yoluyla ortaya çıktığı.