Dijital euro için 2027'nin ikinci yarısında 12 aylık pilot

Avrupa Merkez Bankası (ECB), 2027'nin ikinci yarısından itibaren 12 ay sürecek dijital euro pilotunu başlatacak. İlk ihracın 2029'da yapılması hedefleniyor ancak bunun için ilgili yasanın 2026'da kabul edilmesi gerekiyor.

Pilota euro bölgesindeki 36 ödeme hizmeti sağlayıcısı, bazı iş yerleri ile ECB ve euro bölgesi merkez bankalarının çalışanları katılacak. Dijital euronun teknoloji ve kullanılabilirliği, çevrim içi ve fiziksel ödemeler ile kişiler arası transferler gibi gerçek kullanım alanlarında test edilecek.

Bu pilot çalışma, ECB'nin dijital euro için yürüttüğü hazırlıkların devamı niteliğinde. Pilotun amacı, dijital euronun tüketiciler ve iş yerleri için bir ödeme aracı olarak çalışıp çalışamayacağını değerlendirmek.

Dijital euro, Avrupa'nın ABD merkezli kart ağlarına ve ülke bazındaki özel ödeme araçlarına bağımlılığını azaltacak kamu ödeme aracı olarak tasarlanıyor. ECB, euro bölgesindeki kart ödemelerinin neredeyse üçte ikisinin Avrupa dışındaki uluslararası ödeme ağları üzerinden işlendiğini açıkladı. Bu oran, yalnızca Visa ve Mastercard'ın pazar payını ölçen verilerle aynı kapsamda değil.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) İcra Kurulu üyesi Piero Cipollone (Piero Cipollone), “Avrupa'nın Avrupa dışındaki ödeme altyapılarına ve çözümlerine aşırı bağımlı olup olmadığını sormalıyız” dedi. Cipollone, dijital euronun nakit ve mevcut özel ödeme araçlarının yerine geçmekten çok onları tamamlayan bir kamu ödeme aracı olacağını belirtti.

Avrupa'da şu anda Hollanda'nın iDEAL'i, İspanya'nın Bizum'u ve Polonya'nın Blik'i gibi ülke bazlı ödeme araçları bulunuyor. Ancak bu hizmetler euro bölgesinin tamamında aynı şekilde çalışmıyor.

ECB, euro bölgesindeki 21 ülkenin 15'inde perakende ödemelerde anlamlı bir yerel dijital ödeme aracının bulunmadığını açıkladı. Euro bölgesinin tamamını kapsayan elektronik bir ödeme aracının da şu anda mevcut olmadığı belirtildi.

Geliştirme maliyetleri de yüksek olacak. ECB, ilk ihraca kadar dijital euronun geliştirme maliyetini yaklaşık 1,3 milyar euro, ihracın ardından yıllık işletme maliyetini ise yaklaşık 320 milyon euro olarak tahmin etti.

ECB veya Eurosystem'in işlem ücretlerini doğrudan tahsil edeceği bir yapı öngörülmüyor. ECB'ye göre altyapı maliyetleri, nakit ihracına benzer şekilde kamu malı maliyeti olarak karşılanacak.

Bankacılık sektörünün yatırım yükü de gündemde. ECB, Avrupa bankalarının dijital euronun hayata geçirilmesi için dört yıl içinde 4 milyar ila 5,8 milyar euro yatırım yapması gerekeceğini tahmin ediyor. Bu tutar, büyük bankaların yıllık BT bütçelerinin yaklaşık yüzde 3,4'üne denk geliyor.

Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Mali İşler Komitesi, dijital euro yasasına ilişkin tutumunu Haziran 2026'da 43 lehte, 14 aleyhte ve 1 çekimser oyla kabul etti. Ancak komite tutumunun kabul edilmesi, nihai yasanın çıkarıldığı anlamına gelmiyor.

AB Konseyi, dijital euroya ilişkin müzakere tutumunu Aralık 2025'te belirledi. İş yerlerinin dijital euroyu kabul etme zorunluluğu ve bankaların dağıtım yükümlülüğü yasa teklifine dahil edildi ancak bunlar henüz nihai yasaya dönüşmedi.

Tüketicilerin ve iş yerlerinin mevcut kartlar veya özel cüzdanlar yerine dijital euroyu gerçekten kullanıp kullanmayacağı henüz netleşmiş değil. Bankaların ve iş yerlerinin üstleneceği maliyetler, kişisel verilerin korunması, varlık tutma limitleri ve finansal istikrar önlemleri yasama sürecinde ele alınacak.

Dijital euro, bir kripto para veya stablecoin değil; ECB tarafından ihraç edilen merkez bankası parasının dijital biçimi. Bu nedenle pilotun odağında yatırım varlığının fiyat oluşumu değil, kamu ödeme altyapısının teknik ve operasyonel olarak uygulanabilir olup olmadığının test edilmesi bulunuyor.

Dijital euronun 2029'daki ilk ihracına ilişkin hazırlık takvimi, yasanın kabul edilmesinin ardından yeniden düzenlenebilir. ECB, 2027'nin ikinci yarısındaki pilotla teknik ve operasyonel hazırlıkları değerlendirecek, ardından yasanın kabul edilip edilmemesine bağlı olarak ihraca karar verecek.