ABD, Çin’e Uçak Parçası İzinlerini Geciktirip COMAC Sevkiyatlarını Sınırladı

ABD Ticaret Bakanlığı’nın Çin’e gönderilen uçak parçaları için ihracat izinlerini geciktirdiği ve Çin devletine ait uçak üreticisi COMAC’a verilen parça miktarını sınırladığı bildirildi. Resmî olarak kapsamlı bir ihracat yasağı açıklanmadı.

Reuters’ın ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberine göre bakanlık, iniş takımları gibi uçak parçalarının ihracatını daha kolay sınırlamaya imkân verecek düzenlemeleri değerlendirdi. Taslakta, ExxonMobil($XOM) gibi ABD şirketlerinin sağladığı havacılık hidrolik yağları için yeni ihracat izni şartları getirilmesi de yer aldı.

Kaynaklar, COMAC’ın stok biriktirmesini önlemek amacıyla sevkiyat izinlerinde onaylanan parça miktarının sınırlandığını söyledi. Ticaret Bakanlığı, Beyaz Saray ve Çin’in Washington Büyükelçiliği, Reuters’ın yorum talebine hemen yanıt vermedi.

Uçak parçalarına yönelik izinlerin geciktirildiği iddiası, nadir toprak elementlerinin tedariki konusunda ABD ile Çin arasındaki görüşmeler sürerken gündeme geldi. Beyaz Saray, 25 Eylül’de iki ülkenin nadir toprak elementleri ve kritik minerallerdeki arz sıkıntısını görüşmeye devam ettiğini açıkladı. ABD yönetimi, uçak parçalarına yönelik izin gecikmelerinin Çin’in nadir toprak elementleri kontrollerine doğrudan yanıt olduğunu doğrulamadı.

Beyaz Saray, arz sıkıntısına ilişkin endişelerini dile getirerek iki ülkenin tedarik miktarlarını uygun seviyelere döndürmenin yollarını görüştüğünü belirtti. Çin Ticaret Bakanlığı ise Ekim 2025’te duyurulan ilgili ihracat kontrollerinin, iki ülke arasındaki anlaşma uyarınca 10 Kasım 2026’ya kadar askıya alındığını açıkladı. Bakanlık, sivil kullanım gibi şartları karşılayan ihracat başvurularının yasalar çerçevesinde onaylanacağını da bildirdi.

ABD arz sıkıntısını gidermeye yönelik görüşmelerin sürdüğünü, Çin ise şartları karşılayan başvuruları onayladığını söylüyor. Uçak parçalarına yönelik izin gecikmelerinin COMAC’ın üretimine veya Çinli hava yolu şirketlerinin operasyonlarına etkisi hakkında bilgi verilmedi. Nadir toprak elementleri tedarik zincirine yönelik yatırım tartışmaları da sürüyor.