BYD’ye 20 milyar forint teşvik: Macaristan’ın eski dışişleri bakanı parlamentoda

Macaristan’ın eski dışişleri bakanı Péter Szijjártó, görevdeyken Çinli elektrikli araç şirketi BYD ile kurduğu ilişkiler hakkındaki soruları yanıtlamak üzere 5’inde parlamentonun Ulusal Güvenlik Komitesi’ne katıldı. BYD’nin ülkede fabrika kurmasını ve hükümet desteği almasını sağlayan Szijjártó’nun görevden ayrıldıktan sonra şirkette yönetici olması çıkar çatışması tartışmalarına yol açtı.

Associated Press’in (AP) haberine göre Szijjártó, 12 yıl dışişleri bakanlığı yaptıktan sonra geçen temmuz ayında siyaseti bıraktı ve BYD’de dış ilişkiler ile yeni iş geliştirmeden sorumlu yönetici olarak göreve başladı. Viktor Orbán hükümetinin nisan ayındaki genel seçimleri kaybetmesinin ardından parlamentodaki milletvekilliğinden istifa edeceğini açıklamıştı.

Szijjártó, BYD’nin Avrupa’daki ilk fabrikasının Macaristan’ın güneyindeki Szeged’de kurulması için yürütülen müzakerelere destek verdi. Şirket 2025’te Avrupa merkezini ve araştırma-geliştirme merkezini Budapeşte’de kuracağını, ayrıca hükümetten 20 milyar forint (63,7 milyon dolar, yaklaşık 857 milyar won) destek alacağını duyurdu.

Kapalı kapılar ardında yapılan Ulusal Güvenlik Komitesi oturumu öncesinde Szijjártó, BYD’nin Macaristan yatırımıyla ilgili “ciddi yanlış anlaşılmalar” olduğunu söyledi. “Szeged’deki BYD fabrikasının inşası için önerilen ve verilen hükümet teşvikleri, bu ölçekteki yatırımlara normalde uygulanan sınırlar içinde kaldı” diye savundu.

Tartışmanın odağında, görevdeyken kamu desteği ve diplomatik desteği yönlendiren bir ismin ayrıldıktan sonra ilgili şirkette yönetici olması yer alıyor. Szijjártó, oturumda yeni görevi hakkında yorum yapmadı.

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, temmuz ayında parlamentoda yaptığı açıklamada Szijjártó’nun BYD’ye “yüz milyarlarca forint kamu kaynağı, diplomatik destek ve ulusal altyapı” sağlanmasında rol aldığını söyledi. Magyar, Szijjártó’nun bu süreçte aldığı kararların, yürüttüğü müzakerelerin ve devlet düzeyindeki taahhütlerin inceleneceğini belirtti.

Orbán hükümeti döneminde Macaristan, Çinli şirketlerin yatırımlarını çekerek elektrikli araç bataryası üretim merkezi olmayı hedefledi. AP’nin aktardığına göre ülkeye çekilen yatırımlar arasında batarya üretim tesisleri de vardı; ancak talebin düşmesi ve piyasa baskısı beklenen sonuçların alınmasını engelledi.

Mayısta göreve başlayan Magyar hükümeti, batarya üretim sektöründeki düzenlemeleri ve denetimleri sıkılaştırma sözü verdi. Bu adım, bazı fabrikalarda iş kazaları yaşanması ve yasal sınırları aşan kirlilik seviyelerinin tespit edilmesinin ardından geldi.