AI model fiyat endeksi 3 yılda yüzde 95 düştü; altyapı talebi soru işareti

AI model fiyat endeksi yaklaşık 3 yılda yüzde 95 geriledi. Kullanıcıların maliyeti azalırken büyük veri merkezlerine ve yarı iletkenlere yatırım yapan şirketler, bilgi işlem talebinin yatırım hızına yetişip yetişmeyeceği sorusuyla karşı karşıya.

Andreessen Horowitz, Goldman Sachs verilerine dayanarak büyük dil modeli (LLM) fiyat endeksini paylaştı. Mart 2023’ün 100 kabul edildiği endeks, Eylül 2026’da yaklaşık 5’e indi.

Andreessen Horowitz bu düşüşü, bilgisayar fiyat endeksinin yaklaşık 15 yıldaki gerilemesiyle karşılaştırdı. Ancak iki endeks farklı ürünleri ve hesaplama yöntemlerini kapsadığı için aynı ürünün fiyatını doğrudan karşılaştırmıyor.

Goldman Sachs, 2024’te yayımladığı üretken yapay zekâ analizinde bazı büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ sorgu maliyetlerinin teknolojinin kullanıma sunulmasından sonra önemli ölçüde düştüğünü belirtti. Öte yandan yapay zekâyı büyük ölçekte kurmak için veri merkezlerine, yarı iletkenlere ve enerjiye ciddi yatırım gerektiğine dikkat çekti.

Goldman Sachs, Nisan 2025’te yayımladığı altyapı analizinde yalnızca sohbet hizmetlerinin inşası süren yapay zekâ altyapı yatırımlarını haklı çıkarmakta yetersiz kalabileceğini değerlendirdi. Ek bilgi işlem talebi yeterince oluşmazsa altyapı arzı ile gerçek talep arasında fark doğabileceği yönündeki bu değerlendirme koşullara bağlı.

Bu analiz, yatırım kârlılığının şimdiden kötüleştiği anlamına gelmiyor. Model fiyatları düşerken altyapı yatırımlarının maliyeti de gündemde. Bu nedenle kullanım miktarı, eğitim ve işletim maliyetleri, hizmet bileşimi ve sözleşme koşulları birlikte değerlendirilmeli.

Kullanıcıların fiilen ödediği maliyeti gösteren ölçüt, model fiyat endeksinden farklı. Silicon Data’nın LLM Token Harcama Endeksi (SDLLMTK), çeşitli modellerin fiyatlarını ve gerçek kullanım miktarını hesaba katarak 1 milyon token başına efektif fiyatı tahmin ediyor.

Endeks yalnızca tek tek şirketlerin fiyat listelerini izlemiyor. Kullanıcıların daha ucuz modelleri daha fazla tercih etmesi de endeksin gerilemesine yol açabiliyor. Silicon Data’nın herkese açık sayfasında 8 Ekim 2026 için açıklanan değer 0,98 dolar (yaklaşık 1.314 won).

Bu değer, Andreessen Horowitz’in paylaştığı Ağustos 2026’daki 0,97 dolardan (yaklaşık 1.301 won) farklı bir tarihe ait. Bu nedenle iki rakamı aynı dönemin verileriymiş gibi karşılaştırmak güç.

Fiyatların düşmesi kullanıcıların maliyetini azaltırken model sağlayıcılarının token başına gelirini baskılayabilir. Ancak yalnızca fiyat endeksine bakarak tek tek şirketlerin toplam kârlılığı hakkında sonuca varılamaz.

Goldman Sachs’ın değerlendirmesine göre yapay zekâ altyapısı yatırımlarının geri dönüşünde belirleyici unsur da bilgi işlem talebi. Büyük ölçekli yapay zekâ altyapısı yatırımlarının geri dönüşünde bilgi işlem talebi öne çıkmıştı.

Bu konu, yapay zekâ modellerinin maliyetleri ve teknoloji şirketlerinin altyapı yatırımlarıyla ilgili. Kripto varlık fiyatları veya blokzincir hizmetleriyle doğrudan bir bağlantı ortaya konmadı.