Bitcoin’de 3 sigma günleri 2026’da 10’a ulaştı; oynaklık 2018’den düşük

Bitcoin’in (BTC) yıllıklandırılmış oynaklığı 2018’e kıyasla geriledi. Buna rağmen, son fiyat hareketleri ölçüt alındığında bu yıl olağan dışı fiyat değişimi görülen gün sayısı 10 olarak hesaplandı. Analize göre ortalama oynaklığın düşmesi, sert fiyat hareketleri riskinin de azaldığı anlamına gelmiyor.

CoinDesk, 9 Ekim’de yayımladığı analizde 2026’da şu ana kadar 10 adet 3 sigma işlem günü saydı. Bu sayı, 2018 ayı piyasasının tamamındaki 8 günü aştı. 2026 verisi yıl sonu toplamı değil, analizin yapıldığı tarihe kadarki sayım.

CoinDesk, her işlem günündeki fiyat aralığını önceki 30 günün gerçekleşen oynaklığıyla karşılaştırdı. Günlük fiyat aralığı bu ölçütün en az üç katına ulaştığında günü 3 sigma olarak sınıflandırdı. Analizde yıllıklandırılmış oynaklık bu yıl yaklaşık yüzde 46 ile 2018’deki yüzde 84’ün altında kaldı. 3 sigma hareketlerinin ortalaması da bu yıl yaklaşık yüzde 7, 2018’de ise yaklaşık yüzde 10 oldu.

Sigma, fiyat hareketinin olağan aralıktan ne kadar saptığını gösteren istatistiksel bir ölçüdür. Normal dağılım varsayımında hareketlerin yaklaşık yüzde 99,7’si 3 sigma sınırları içinde kalır. Ancak gerçek fiyat getirilerinin normal dağılım izlediği kesin değildir. Bu analiz, geçmiş hareketleri CoinDesk’in belirlediği son 30 günlük oynaklık ölçütüne göre karşılaştırıyor.

Bu fark, oynaklığa dayalı risk ölçümlerinin sınırlarını ortaya koyuyor. CoinDesk’in analizine göre, yakın dönemde oynaklık düşerse bazı riske maruz değer (VaR) modelleri riski daha düşük hesaplayabilir ve yatırım limitlerinin yükselmesine yol açabilir. VaR, belirli bir güven düzeyinde olası kaybın sınırını tahmin eder; bu sınır aşıldığında kaybın ne kadar büyüyebileceğini göstermez. Beklenen kayıp (ES) ise sınırın ötesindeki kayıp aralığının ortalamasını tahmin eder.

Deribit CEO’su Luuk Strijers, standart VaR’ın kuyruk riskini yeterince değerlendirmediğini söyledi. Aşırı kayıpların beklenen kayıp gibi ölçütlerle hesaba katılabileceğini belirten Strijers, Bitcoin opsiyonlarıyla 3 sigma riskine karşı korunmanın mümkün olduğunu da ekledi. Bu açıklama bir röportajdaki görüşü yansıtıyor; belirli bir korunma yönteminin her yatırımcıya uygun olduğu anlamına gelmiyor.

Makroekonomik şoklar ve türev piyasa pozisyonları da sert yeniden fiyatlamanın olası nedenleri arasında gösterildi. Paradigm EMEA Başkanı Nicolas Quatravaux, makroekonomik değişkenlerin yanı sıra kaldıraç ve pozisyonların ani yeniden fiyatlamalara yol açabileceğini söyledi. Two Prime kurucu ortağı ve CEO’su Alexander S. Blume ise çok sayıda satım yönlü pozisyonun bulunduğu bir piyasada fiyat yükselirse kısa pozisyon sıkışmasının hareketi büyütebileceğini belirtti. Bu açıklamalar piyasa katılımcılarının yorumları; söz konusu etkenlerin etkisini ayrı ayrı ölçen bulgular değil.

Piyasanın şokları karşılama kapasitesinin geliştiği yönünde değerlendirmeler de yapıldı. CoinDesk, 21 Eylül’de Bitcoin’in yakın dönemdeki 3 sigma yükseliş gününde Paradigm’ın 6,7 milyar dolarlık (yaklaşık 8 trilyon 9914 milyar won) opsiyon işlemi gerçekleştirdiğini bildirdi. Quatravaux, o sırada büyük kayıp yaşayan işlem masalarına ilişkin bir haber duymadığını söyledi. İşlem hacmi ve tek bir kişinin açıklaması, piyasanın tamamında kayıp yaşanıp yaşanmadığını veya piyasanın dayanıklılığını kesinleştirmiyor.

Ayrı bir araştırmada Haziran 2014 ile Mayıs 2026 arasındaki dönemde 10 kripto varlığın günlük getirileri incelendi. Araştırmada Bitcoin’in günlük yüzde 99 VaR’ı, normal dağılım modeliyle sermayenin yüzde 8,1’i; ampirik veriler ve uç değer modeliyle ise yüzde 10,5’i olarak tahmin edildi. Dönemler ve yöntemler farklı olduğu için bu sonuçlar CoinDesk’in verileriyle doğrudan karşılaştırılamaz.

3 sigma işlem günü sayısı, ölçüm dönemine ve kullanılan ölçüte göre değişir; fiyatın yönünü ya da bir sonraki sert hareketin zamanını tahmin etmez. Yıllıklandırılmış oynaklık ile olağan dışı hareketlerin sıklığı, risk hakkında farklı bilgiler sunar.