Hisse tokenizasyonunda 3,21 milyar dolarlık fiyat maruziyeti, gelir ayrı

Hisse tokenizasyonu piyasasında tokenleştirilmiş hisselerin fiyatına maruziyet 3,21 milyar dolar, hisse, endeks ve ETF sürekli vadeli işlemlerindeki açık pozisyonlar ise 3,01 milyar dolar olarak hesaplandı. İlk rakam gerçek hisse sahipliğini, ikincisi ise hisse sahibi olmadan oluşan türev ürün fiyat maruziyetini kapsıyor; bu nedenle iki tutar tek bir piyasa büyüklüğü olarak toplanamaz.

Decentralisedco, The Daily yayımladığı analizde bu iki veriyi ayrı ayrı hesapladı. Analizde işlem aracılığı ve teminat kullanımının, token ihracının dışında gelir kaynakları olabileceği belirtildi. Ancak işlem hacmi ve gelir verileri şirketlerin bağımsız açıklamalarıyla doğrulanmış değil.

İşlem uygulamaları ve dağıtım platformları komisyonlardan veya alış-satış fiyat farkından gelir elde edebilir. Bazı tokenler kredi teminatı olarak da kullanılıyor. Buna karşın ihraççıların net gelirlerini veya gelir paylaşımını karşılaştırmaya yarayacak bir veri sunulmadı.

Adı aynı olsa da haklar farklı

Robinhood($HOOD) Europe, klasik hisse tokenlerini hisse ve ETF fiyatlarını izleyen türev sözleşmeler olarak tanımlıyor. Token satın almak, gerçek hisse satın almak anlamına gelmiyor. Temel menkul kıymetin fiyatına maruz kalınsa da bu, söz konusu menkul kıymet üzerinde hak sağlamıyor. Şirket ayrıca her işlemde yüzde 0,1 döviz çevirme ücreti aldığını belirtiyor.

xStocks ihraç belgelerinde ürün, dayanak hisselerle bire bir teminatlandırılmış bir takip sertifikası olarak tanımlanıyor; ancak sahiplerine hissedar oy hakkı vermiyor. İhraççının yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda teminatın tasfiyesi ve gelirlerin dağıtımı ürün izahnamesindeki prosedürlere tabi. Dolayısıyla teminat bulunması, gerçek hisseyle aynı hakları veya tahsilat sonucunu garanti etmiyor.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) personeli, Ocak 2026 tarihli açıklamasında tokenleştirilmiş menkul kıymetleri ihraççı öncülüğündeki ve üçüncü tarafça ihraç edilen modeller gibi kategorilere ayırdı. Açıklamada, sahiplerin hak ve yükümlülüklerinin yapıya göre değişebileceği, token biçiminin tek başına federal menkul kıymetler yasalarının uygulanmasını değiştirmeyeceği ifade edildi. Metinde, açıklamanın SEC komisyon üyelerince onaylanmış bir düzenleme veya resmî rehber değil, ilgili birim personelinin görüşü olduğu da belirtildi.

Gelir işlem ve teminat kullanımında

Decentralisedco’nun analizinde, Solana(SOL) tabanlı bazı kredi hizmetlerinin hisse tokenlerini teminat olarak kabul ettiği aktarılıyor. Kabul edilen teminat varlıkları ve kredi limitleri hizmete göre değişebilir. Teminat kullanımının artması, ihraççıların veya blokzincir ağlarının gelirlerinin de artacağı anlamına gelmiyor.

Hisse piyasaları kapalıyken de tokenler veya bunlarla bağlantılı türev ürünler işlem görebiliyor. Analiz, 19 hisse ve endeksi 30 hafta sonu boyunca karşılaştırdı ve sürekli vadeli işlemlerin pazartesi açılışındaki fiyat farkını hafta sonu boyunca yeterince yansıtamadığı örnekler bulunduğunu öne sürdü. Ancak karşılaştırma sonuçları bağımsız olarak yeniden üretilemedi.

Hisse tokenizasyonunun gelişiminde izlenecek tek bir yol da belirlenmiş değil. Decentralisedco, aracı kurum hesaplarında tutulan mevcut hisselerin tokenleştirilmesini ve şirket hisselerinin doğrudan blokzincir kayıtlarına işlenmesini olası aşamalar olarak sıraladı. Bunlar analiz yazarının sınıflandırması; kesinleşmiş bir sektör takvimi değil.

Düzenlemeye tabi piyasa altyapılarında da planlar açıklandı. ABD’deki menkul kıymet saklama kuruluşu DTCC, 2025’te yayımladığı açıklamada saklama altındaki varlıklar için tokenizasyon hizmetini 2026’nın ikinci yarısında aşamalı olarak devreye almayı beklediğini bildirdi. Nasdaq ise token biçimindeki menkul kıymetlerin işlem ve takasına yönelik planını açıkladı ve ek hizmetler için 2027’nin ilk yarısını işaret etti.

Hisse tokenizasyonunun ticari potansiyelini değerlendirmek için yalnızca ihraç veya işlem hacmine bakmak yeterli değil. Ürün bazında gerçek hisse sahipliği ve oy hakkı, ihraççıya veya aracı kuruma karşı talep hakları ile işlem ve teminat kullanımından doğan gelirin kime ait olduğu ayrı ayrı incelenmeli.