Yapay zekâ yatırımlarının büyümeye katkısı tedarik zincirine katılıma bağlı

Yapay zekâ yatırımları talebi artırırken, savaş kaynaklı enerji arzı kesintileri enflasyon ve bütçe yükünü ağırlaştırabilir.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, 7 Ekim’de IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarının açılış konuşmasında yapay zekâ yatırımlarının talebi artırdığını, savaşın yol açtığı enerji arz şokunun ise küresel ekonomiye farklı bir baskı uyguladığını söyledi. IMF, konuşma metninde yapay zekâ tedarik zincirine bağlı ülkelerin büyümesinin desteklendiğini; enerji ithalatçısı ve kırılgan ülkelerin ise savaşın etkilerinden daha fazla yük üstlenebileceğini belirtti.

IMF’nin Temmuz 2026 Dünya Ekonomik Görünümü güncellemesinde küresel büyüme tahmini 2026 için yüzde 3,0, 2027 için yüzde 3,4 olarak açıklandı. Rapora göre yapay zekâ talebi, küresel teknoloji değer zincirine derin biçimde katılan ülkelerin büyümesini desteklerken savaşın etkileri enerji ithalatçısı ülkeleri zorluyor. Yapay zekâ yatırımlarının büyümeye katkısı, ülkelerin üretim ve ihracat tedarik zincirlerine katılım düzeyine göre değişebilir.

Yatırımların artması verimliliğin hemen yükselmesi anlamına gelmiyor. Georgieva, şubat ayında Dünya Hükümetler Zirvesi’nde yaptığı konuşmada yapay zekânın küresel verimliliği yılda 0,8 yüzde puana kadar artırabileceğini söylemişti. Bu oran gerçekleşmiş bir sonuç değil, potansiyel etkiye ilişkin bir tahmin.

IMF, aynı konuşmada yapay zekânın dünya genelindeki işlerin yaklaşık yüzde 40’ını, gelişmiş ülkelerdeki işlerin ise yüzde 60’ını etkileyebileceğini belirtti. Buradaki ‘etki’, işlerin desteklenmesi veya yerini başka işlerin alması olasılıklarını kapsıyor; iş kaybı oranı anlamına gelmiyor.

Yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar talebi artırırken enerji arzındaki aksamalar enflasyon üzerinde ayrı bir yukarı yönlü baskı oluşturabilir. IMF’nin temmuz tahmini, küresel dezenflasyon sürecinin durduğuna işaret ederek politika yapıcıları fiyat istikrarını sağlamaya ve bütçe alanını yeniden oluşturmaya çağırdı. Dezenflasyon, fiyatlar yükselmeyi sürdürürken artış hızının yavaşlamasıdır.

IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantıları ekim ayında Bangkok’ta düzenlenecek. Programda yapay zekâ ve küresel ekonomiyi ele alan halka açık bir oturum da yer aldı. Georgieva’nın konuşması yeni bir politika tedbiri duyurusu değil, büyüme, enflasyon ve bütçe baskılarının kesiştiği küresel ekonomiye ilişkin bir değerlendirmeydi.