ABD’de motorinin Eylül 2026 aylık ortalama perakende fiyatı galon başına 6,29 dolara (yaklaşık 8.435 won) ulaştı. Motorin, benzinden galon başına 1,94 dolar (yaklaşık 2.602 won) daha pahalıydı. Federal tüketim vergileri arasındaki fark ise yalnızca 6 sentti.
Motorinin benzinden pahalı olduğu dönem, son arz şoklarından önce başladı. ABD’de otoyol kullanımına yönelik motorin fiyatı, Eylül 2004’ten bu yana neredeyse sürekli olarak normal benzinin üzerinde seyretti. Daha önce benzinin daha pahalı olduğu dönemler yaygındı. Soğuk kışlarda kalorifer yakıtı talebi de motorin fiyatlarını artırabiliyordu.
Fiyat oluşumunda yakıt standartları, vergiler ve uluslararası talep birlikte rol oynuyor. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), 2006’dan itibaren otoyol motorinindeki kükürt oranını 500 ppm’den 15 ppm’ye düşüren standardı uygulamaya koydu. Düşük kükürtlü yakıta geçiş, rafineri ve dağıtım maliyetlerini etkiledi; ancak motorindeki fiyat priminin tek nedeni bu değil.
Motorinin federal tüketim vergisi galon başına 24,40 sent, benzinin vergisi ise 18,40 sent. Aradaki 6 sentlik fark, eylül ayındaki 1,94 dolarlık fiyat farkından çok daha düşük. Avrupa, Çin, Hindistan ve ABD’deki motorin ve diğer orta distilatlara yönelik talep de fiyat oluşumunu etkiliyor.
Son dönemde düşük stoklar ve uluslararası rafinerilerdeki üretim kesintileri arz baskısını artırdı. 28 Ağustos itibarıyla ABD’de orta distilat stokları, 2021-2025 döneminin aynı günlerindeki ortalamanın yüzde 14 altındaydı. Benzin stokları ise ortalamanın yüzde 6 altında kaldı. Rusya ve Orta Doğu’daki rafineri faaliyetlerindeki aksaklıklar da motorin dahil orta distilat arzını azaltan etkenler arasında gösterildi.
Rafineri marjı olarak da bilinen ‘crack spread’, ham petrol fiyatı ile rafine ürünlerin toptan satış fiyatı arasındaki farkı ifade ediyor. Ham petrol mevcut olsa bile rafineriler ihtiyaç duyulan ürünleri yeterince üretemezse motorin arzı sıkışabiliyor.
Yorum 0