Jensen Huang: Çin’in yapay zekâ araştırma ve üretim kapasitesi ciddiye alınmalı

NVIDIA($NVDA) CEO’su Jensen Huang, Çin’in yapay zekâ araştırmacılarını, çipleri ve açık modelleri büyük ölçekte üretebildiğini belirterek ülkenin ciddiye alınması gerektiğini söyledi.

Huang, 21’inde Berlin’de düzenlenen GTC’de Yahoo Finance’e verdiği röportajda, “Çin’i her zaman ciddiye almalısınız” dedi. Çin’in üretim kapasitesine ve yapay zekâ alanındaki araştırmacılarına dikkat çekti.

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı (Carnegie Endowment for International Peace), Eylül 2026’da yayımladığı analizde NeurIPS makalelerinin yazarlarından oluşan bir örneklemi inceledi. Örneklemde 2025’teki araştırmacıların yüzde 57’si lisans eğitimini Çin’de aldı. Bu oran 2022’ye kıyasla 11 yüzde puan arttı.

Analizde “Çin kökenli” ifadesi, milliyet veya etnik kökeni değil, lisans eğitiminin alındığı kurumun bulunduğu ülkeyi ifade ediyor. Bu nedenle yüzde 57’lik oran, dünyadaki yapay zekâ araştırmacılarının yüzde 57’sinin Çinli olduğu anlamına gelmiyor. İnceleme, tüm araştırmacıları değil NeurIPS makalelerinin yazarlarından oluşan bir örneklemi kapsıyor.

Çalışma yerine göre, örneklemdeki araştırmacıların 2025’te yüzde 41’i Çin’de, yüzde 34’ü ABD’de çalışıyordu. Lisans eğitiminin alındığı yer ile mevcut çalışma yeri farklı göstergeler; biri araştırmacıların eğitim aldığı yerleri, diğeri çalıştıkları ülkelerin dağılımını gösteriyor.

Yetenek hareketliliği göstergeleri ABD’ye net yapay zekâ araştırmacısı girişi olduğunu da ortaya koydu. Carnegie, lisans eğitimi alınan ülkeyle çalışma ülkesini karşılaştırarak 2025’te ABD için 2.145 kişilik net giriş, Çin içinse 1.729 kişilik net çıkış hesapladı. Bu veriler, kişilerin bireysel göç güzergâhlarını izlemiyor.

Lisans eğitimini Çin’de alıp yine Çin’de çalışan araştırmacıların oranı 2022’deki yüzde 57’den 2025’te yüzde 69’a yükseldi. Carnegie, Çin’in yapay zekâ sektöründeki istihdam artışını ve ABD’nin Çinli STEM lisansüstü öğrencilerini hedef alan vize kısıtlamalarını olası etkenler olarak sıraladı; bunları tek ve kesin neden olarak göstermedi.

Huang aynı röportajda, ABD’li şirketlerin Afrika ve Orta Asya dahil dünya pazarlarında da rekabet edebilmesi gerektiğini söyledi. Çin’in yapay zekâ alanındaki yetkinliği değerlendirilirken eğitim kurumunun bulunduğu yer, çalışma yeri ve uluslararası yetenek hareketliliği göstergelerini ayrı ele almak gerekiyor.